Hiến kế nâng cao chất lượng công tác Đoàn

Đồng chí NGUYỄN TIẾN HƯNG, Ủy viên Ban Thường vụ Trung ương Đoàn, Bí thư Thành đoàn Hà Nội:

Phát huy vai trò của Đoàn trong giáo dục lý tưởng cho đoàn viên, thanh niên

Đồng chí Nguyễn Tiến Hưng.

Nhìn lại chặng đường đã qua, chúng ta tự hào khi tổ chức đoàn đang mạnh mẽ tái cấu trúc hoạt động, tạo ra sự chuyển dịch từ bề nổi đến cốt lõi của phong trào, sức trẻ biến thành hành động thực tế. Song, bên cạnh những cơ hội rộng mở, thanh niên đang chịu nhiều áp lực vô hình làm ảnh hưởng trực tiếp đến tư tưởng và lối sống. Đó là sự hoang mang giữa một "biển" thông tin thật-giả, tốt-xấu đan xen. Giữa thế giới ảo kết nối vạn vật, không ít bạn trẻ lại cảm thấy cô đơn, lạc lõng và dễ sa đà vào những trào lưu độc hại, lệch chuẩn. Do vậy, tổ chức đoàn phải làm tốt vai trò của một người bạn đồng hành thực sự. Với tinh thần đó, trong giai đoạn tiếp theo, Thành đoàn Hà Nội sẽ đẩy mạnh thực hiện 3 nhóm giải pháp, gồm: Chuyển mạnh từ giáo dục theo hướng truyền đạt một chiều sang giáo dục thông qua trải nghiệm. Đưa các nội dung tuyên truyền một chiều khô khan vào không gian tương tác số. Khi thanh niên được "nhập vai" qua thực tế ảo hay học tập, thi đua trên các nền tảng số, những bài học lý luận, lịch sử sẽ được thẩm thấu một cách tự nhiên và sâu sắc nhất.

Cùng với đó, giao tiếp cùng "tần số" để chạm vào cảm xúc bằng ngôn ngữ giới trẻ. Cần mạnh dạn loại bỏ các khuôn mẫu rườm rà, đồng thời đóng gói thông điệp thành các định dạng ngắn gọn, có tính lan truyền cao như podcast, short video hay infographic với nội dung phong phú, sáng tạo. Đặc biệt, lấy người trẻ dẫn dắt người trẻ. Dùng chính những câu chuyện dấn thân chân thực của họ để truyền lửa thay cho những khẩu hiệu khô cứng.

Cuối cùng, khơi dậy khát vọng cống hiến, thực hiện lẽ sống cao đẹp. Giáo dục lý tưởng, đạo đức và lối sống hiệu quả nhất chính là đặt người trẻ vào môi trường cống hiến thực tế, để họ thấy mình có giá trị, thấy những lý tưởng cao đẹp của mình đem lại điều tốt đẹp cho cộng đồng. Tổ chức đoàn tiếp tục tăng cường tạo lập môi trường để thanh niên dùng chính "chất xám", chuyên môn của mình giải quyết các bài toán cộng đồng, để mỗi bạn trẻ bắt đầu khát vọng lớn từ hành động nhỏ và hiệu quả thực.

HUY TÚ (ghi)

-----------------------------------

Đồng chí NGÔ MINH HẢI, Ủy viên Ban Thường vụ Trung ương Đoàn, Bí thư Thành đoàn TP Hồ Chí Minh:

Tin tưởng, tạo điều kiện cho thanh niên sáng tạo khoa học, công nghệ

Thực hiện Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị, Ban Thường vụ Thành đoàn TP Hồ Chí Minh xác định xây dựng đội ngũ thanh niên số, hình thành tư duy làm chủ công nghệ và đổi mới sáng tạo là nhiệm vụ có ý nghĩa nền tảng. Thông qua các diễn đàn thanh niên, hội nghị chuyên đề, sinh hoạt chi đoàn, các lớp tập huấn và hệ thống truyền thông số của tổ chức đoàn, các tổ chức đoàn đã từng bước định hướng đoàn viên, thanh niên chuyển từ tư duy tiếp cận công nghệ sang làm chủ công nghệ; từ người sử dụng công nghệ trở thành lực lượng sáng tạo, thiết kế và ứng dụng công nghệ để giải quyết các vấn đề thực tiễn của địa phương và xã hội.

Đồng chí Ngô Minh Hải.

Ban Thường vụ Thành đoàn TP Hồ Chí Minh đã triển khai Phong trào “Bình dân học vụ số” qua việc phối hợp với các địa phương thành lập các “Đội hình bình dân học vụ số”, "Tổ công nghệ số cộng đồng". Đặc biệt, đã triển khai đội hình Thanh niên tình nguyện “Mùa hè số” với mục tiêu đưa chuyển đổi số đến gần hơn với người dân, góp phần xây dựng công dân số và nâng cao năng lực số trong cộng đồng; thành lập 489 đội hình “Mùa hè số” với 13.600 đoàn viên, thanh niên, sinh viên tham gia.

Từ thực tiễn triển khai, Ban Thường vụ Thành đoàn TP Hồ Chí Minh mong muốn các cấp tiếp tục tin tưởng, giao nhiệm vụ cho thanh niên được dấn thân, cống hiến ở lĩnh vực khó, góp phần chung tay vì sự phát triển của đất nước. Cùng với đó, tạo điều kiện để tổ chức đoàn có lực lượng, có nhân tố để làm công tác vận động thanh niên tham gia tích cực trong thực hiện các mô hình, giải pháp đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia. Đối với các bộ, ngành có liên quan, cần tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách phát hiện, bồi dưỡng, thu hút và trọng dụng tài năng trẻ, tạo điều kiện để thanh niên được tham gia sâu hơn vào quá trình nghiên cứu khoa học, chuyển đổi số và giải quyết các bài toán phát triển của đất nước.

Đồng thời, đề xuất Trung ương Đoàn và Bộ Khoa học và Công nghệ ký chương trình liên tịch về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia. Trong đó, chú trọng phát huy vai trò của tổ chức đoàn trong việc tham gia chuyển đổi số của hệ thống chính trị, phối hợp thực hiện chương trình phát triển, trọng dụng nhân lực chất lượng cao, nhân tài trẻ đáp ứng yêu cầu của thực tiễn.

NGÂN KHÁNH (ghi)

-----------------------------------

Đồng chí LÊ THỊ MAI PHƯƠNG, Phó bí thư Tỉnh đoàn Ninh Bình:

Lấy kết quả thực tiễn để đánh giá chất lượng hoạt động

Để nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác tuyên truyền, giáo dục thanh niên trong thời kỳ mới, trước hết, cần đánh giá hiệu quả công tác tuyên truyền, giáo dục bằng mức độ chuyển hóa trong nhận thức, hành vi và hệ giá trị của thanh niên, thay vì chủ yếu dựa trên các chỉ tiêu triển khai hay kết quả kiểm tra. Những năm qua, công tác tuyên truyền, giáo dục đã có nhiều đổi mới, nhất là trong ứng dụng công nghệ số, tuy nhiên, hiệu quả thực chất phải được phản ánh qua sự thay đổi trong phong trào và đời sống thanh niên.

Đồng chí Lê Thị Mai Phương.

Chuyển đổi số phải tạo ra lớp thanh niên biết ứng dụng công nghệ trong học tập, lao động, khởi nghiệp; giáo dục lý tưởng cách mạng phải được thể hiện bằng tinh thần xung kích, tình nguyện và trách nhiệm với cộng đồng; xây dựng văn hóa trên không gian mạng phải góp phần lan tỏa các giá trị tích cực, hình thành môi trường mạng lành mạnh. Thực tiễn phong trào cần được coi là thước đo quan trọng của công tác giáo dục. Nơi nào xuất hiện nhiều mô hình mới, nhiều sáng kiến, nhiều gương thanh niên tiêu biểu và thu hút đông đảo thanh niên tham gia hành động thì đó chính là minh chứng rõ nét nhất cho hiệu quả tuyên truyền. Mục tiêu của công tác tuyên truyền không chỉ để thanh niên biết mà còn để thanh niên tin, làm theo và cống hiến.

Cùng với đó, cần nhìn nhận trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn và các thuật toán mạng xã hội không chỉ là công cụ hỗ trợ mà còn là thách thức trực tiếp đối với công tác giáo dục lý tưởng, đạo đức, lối sống cho thanh niên. Bên cạnh những lợi thế mà công nghệ mang lại, tổ chức đoàn cần chủ động nhận diện những tác động tiêu cực có thể ảnh hưởng đến nhận thức và hành vi của giới trẻ. Cần xác định xây dựng “sức đề kháng tư tưởng” và năng lực công dân số cho thanh niên là nhiệm vụ trọng tâm của công tác tuyên truyền, giáo dục. Trong bối cảnh thông tin đa chiều, thanh niên không chỉ cần được cung cấp thông tin đúng mà còn phải có năng lực nhận diện đúng-sai, tích cực-độc hại. Sức đề kháng tư tưởng cần bao gồm: Bản lĩnh chính trị, niềm tin khoa học, khả năng phản biện, ý thức pháp luật, đạo đức số và trách nhiệm công dân trên không gian mạng.

HỒNG PHƯỢNG (ghi)

-----------------------------------

Trung tá VÕ THÀNH NHÂN, Cục Chính trị, Quân khu 9 (Bộ Quốc phòng):

Muốn tuyên truyền hiệu quả, phải hiểu thanh niên

Nhiệm kỳ qua, công tác Đoàn và phong trào thanh thiếu nhi toàn quốc nói chung, trong Quân đội nói riêng đạt nhiều kết quả tích cực, góp phần quan trọng vào việc xây dựng thế hệ cán bộ, đoàn viên, thanh niên có bản lĩnh chính trị vững vàng, tuyệt đối trung thành với Đảng, với Tổ quốc và nhân dân. Thực tiễn cho thấy, thanh niên hôm nay đang có nhiều thay đổi so với các thế hệ trước. Đây là thế hệ trưởng thành trong môi trường số, có khả năng tiếp cận tri thức nhanh, tư duy cởi mở, nhu cầu thể hiện bản thân và khẳng định giá trị cá nhân ngày càng rõ nét.

Trung tá Võ Thành Nhân.

Tuy nhiên, bên cạnh những thuận lợi là những vấn đề mới đặt ra đối với công tác giáo dục của Đoàn, khi một bộ phận thanh niên có xu hướng tiếp nhận thông tin ngắn, nhanh; chịu tác động mạnh từ mạng xã hội; dễ bị ảnh hưởng bởi các trào lưu thiếu chọn lọc. Điều này đòi hỏi tổ chức đoàn phải tiếp tục đổi mới phương thức tiếp cận, định hướng và giáo dục, bảo đảm vừa giữ vững giá trị cốt lõi, vừa phù hợp với đặc điểm của thanh niên trong thời đại số. Trước hết, trong đổi mới công tác tuyên truyền, giáo dục, phải bắt đầu từ việc hiểu thanh niên. Điều thanh niên cần không chỉ là cơ hội phát triển mà còn là lý tưởng để phấn đấu, niềm tin để dấn thân và mục tiêu để cống hiến. Bởi khi có lý tưởng đúng đắn, có khát vọng vươn lên và có mục tiêu rõ ràng, thanh niên sẽ tự tìm thấy động lực để vượt qua khó khăn, không dễ bị dao động trước những tác động tiêu cực từ bên ngoài.

Cùng với đó, phải khơi dậy khát vọng cống hiến của thanh niên thông qua thực tiễn hành động. Thực tế cho thấy, thanh niên không trưởng thành từ những lời động viên mà trưởng thành từ trách nhiệm được giao; không lớn lên trong sự dễ dàng mà lớn lên qua thử thách và cống hiến. Bản lĩnh được tôi luyện khi thanh niên đối diện với khó khăn; được bồi đắp khi dám nhận việc khó; được khẳng định khi biết đặt lợi ích của tập thể, của đất nước lên trên lợi ích cá nhân.

THANH VĂN (ghi)

-----------------------------------

Thiếu tá QNCN NGUYỄN THỊ LAN PHƯƠNG, Bí thư Đoàn cơ sở Nhà máy Z176, Tổng cục Công nghiệp Quốc phòng (Bộ Quốc phòng):

Đẩy mạnh số hóa trong tập hợp, giáo dục thanh niên

Hiện nay, chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ, trong khi thanh niên là lực lượng tiếp cận nhanh nhất với tri thức, công nghệ và các xu hướng mới. Điều đó tạo ra nhiều cơ hội nhưng cũng đặt ra không ít thách thức đối với công tác Đoàn. Để tập hợp, thực hiện hiệu quả công tác giáo dục thanh thiếu niên, các tổ chức đoàn cần chú trọng đổi mới phương thức giáo dục chính trị, tư tưởng theo hướng chủ động chiếm lĩnh không gian mạng. Bên cạnh các hình thức giáo dục truyền thống, cần đẩy mạnh số hóa nội dung tuyên truyền bằng video ngắn, infographic, podcast và các sản phẩm truyền thông hiện đại, phù hợp với thói quen tiếp nhận thông tin của giới trẻ.

Thiếu tá QNCN Nguyễn Thị Lan Phương.

Đồng thời, cần xây dựng lực lượng đoàn viên nòng cốt trên không gian mạng có bản lĩnh chính trị vững vàng, khả năng lan tỏa thông tin tích cực để đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch. Đây không chỉ là nhiệm vụ của riêng thanh niên Quân đội mà còn là yêu cầu chung của tổ chức đoàn trong kỷ nguyên số, nhằm góp phần bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng ngay từ cơ sở.

Ngoài ra, cần tích cực đổi mới phương thức tập hợp thanh niên theo nhu cầu, sở trường và môi trường hoạt động của người trẻ. Tiếp tục đa dạng hóa các mô hình tập hợp thanh niên theo lĩnh vực chuyên môn, công nghệ, nghiên cứu khoa học, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Trung ương Đoàn cần tiếp tục hoàn thiện hệ sinh thái số trên ứng dụng Thanh niên Việt Nam; từng bước số hóa dữ liệu đoàn viên, tự động hóa một số quy trình quản lý và đánh giá nhằm giảm tải áp lực hành chính cho cơ sở. Đồng thời, nghiên cứu xây dựng mô hình “Chi đoàn số-Đoàn viên số-Cán bộ đoàn số” trong nhiệm kỳ 2026-2031. Theo đó, mỗi đoàn viên cần có một hồ sơ số thống nhất; các hoạt động quản lý, sinh hoạt, triển khai phong trào và đánh giá kết quả từng bước được thực hiện trên môi trường số.