Hiện thực hóa lộ trình nâng cao chất lượng nguồn nhân lực theo Chiến lược phát triển dịch vụ logistics Việt Nam

Quyết định số 2229/QĐ-TTg tập trung triển khai đồng bộ các giải pháp, trong đó có phát triển nguồn nhân lực ngành logistics chất lượng cao.

Chiều ngày 22/4/2026, tại trụ sở Bộ Giáo dục và Đào tạo, đoàn công tác của Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương) do Phó Cục trưởng Trần Thanh Hải làm trưởng đoàn đã có buổi làm việc với Vụ Giáo dục Đại học (Bộ Giáo dục và Đào tạo) cùng các đơn vị thuộc Bộ Giáo dục và Đào tạo về việc triển khai Quyết định số 2229/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Chiến lược phát triển dịch vụ logistics Việt Nam thời kỳ 2025 - 2035, tầm nhìn đến 2050.

Tham dự buổi làm việc có ông Đặng Văn Huấn, Phó Vụ trưởng Vụ Giáo dục Đại học cùng các chuyên viên của Vụ, đại diện Cục Giáo dục nghề nghiệp và Giáo dục thường xuyên. Về phía các tổ chức xã hội - nghề nghiệp có sự tham dự của đại diện Hiệp hội Phát triển nhân lực Logistics Việt Nam (VALOMA).

Ông Trần Thanh Hải, Phó Cục trưởng Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương) cho biết, Chiến lược phát triển dịch vụ logistics Việt Nam xác định nguồn nhân lực là một trong những yếu tố quan trọng góp phần thực hiện thành công mục tiêu đã đề ra

Tại buổi làm việc, Phó Cục trưởng Trần Thanh Hải nhấn mạnh đây là lần đầu tiên ngành logistics có một Chiến lược phát triển dài hạn, trong đó nguồn nhân lực được xác định là yếu tố quan trọng bên cạnh thể chế, hạ tầng và năng lực doanh nghiệp.

Với mục tiêu phát triển nguồn nhân lực ngành logistics chất lượng cao, Quyết định số 2229/QĐ-TTg đã định hướng các nhiệm vụ trọng tâm bao gồm ban hành bộ tiêu chuẩn nghề nghiệp và khung trình độ quốc gia về đào tạo nghề logistics gắn liền với nhu cầu thực tế của doanh nghiệp và cơ quan quản lý nhà nước.

Chiến lược cũng đề ra yêu cầu đa dạng hóa các hình thức đào tạo ở mọi trình độ từ sơ cấp, trung cấp, cao đẳng đến đại học và sau đại học nhằm đáp ứng yêu cầu hội nhập quốc tế. Đồng thời, các bên liên quan cần đẩy mạnh triển khai các đề án hỗ trợ đào tạo, xây dựng phong cách cung ứng dịch vụ chuyên nghiệp, tăng cường kết nối giữa cơ sở đào tạo với doanh nghiệp trong và ngoài nước. Việc ứng dụng chuyển đổi số và công nghệ mới trong hoạt động đào tạo, bồi dưỡng nâng cao năng lực đội ngũ giáo viên, chuyên gia cũng như cán bộ quản lý nhà nước là yêu cầu cấp thiết trong giai đoạn mới.

Trong khuôn khổ Chiến lược, Bộ Giáo dục và Đào tạo được giao vai trò chủ trì thực hiện việc đẩy mạnh đào tạo logistics chất lượng cao ở trình độ trung cấp, cao đẳng, đại học và sau đại học. Bộ cũng chịu trách nhiệm ban hành các bộ tiêu chuẩn kỹ năng nghề quốc gia đối với các ngành nghề thuộc lĩnh vực logistics.

Bên cạnh đó, Bộ Giáo dục và Đào tạo được giao phối hợp với các bộ, ngành để mở rộng quy mô, nâng cao chất lượng nghiên cứu, thúc đẩy hợp tác quốc tế trong việc hoàn thiện chương trình đào tạo và tổ chức các hoạt động tập huấn nhằm nâng cao nhận thức cho các hiệp hội và cộng đồng doanh nghiệp.

Ông Đặng Văn Huấn, Phó Vụ trưởng Vụ Giáo dục Đại học (Bộ Giáo dục và Đào tạo) cho biết Bộ đang tiến hành rà soát để xây dựng kế hoạch triển khai Chiến lược tương tự mô hình đã áp dụng cho ngành đường sắt

Đại diện Bộ Giáo dục và Đào tạo, ông Đặng Văn Huấn, Phó Vụ trưởng Vụ Giáo dục Đại học khẳng định tính cấp thiết của việc hiện thực hóa Chiến lược và cho biết Bộ đang tiến hành rà soát để xây dựng kế hoạch triển khai tương tự mô hình đã áp dụng cho ngành đường sắt.

Đại diện từ Vụ Giáo dục Đại học và Cục Giáo dục nghề nghiệp và Giáo dục thường xuyên cũng đặt ra vấn đề cần đánh giá chính xác khoảng trống nhân lực giữa thực trạng đào tạo và nhu cầu doanh nghiệp để có chính sách tác động phù hợp.

Về khung pháp lý và tiêu chuẩn đào tạo, hiện nay mảng giáo dục nghề nghiệp đã có khoảng 10 bộ tiêu chuẩn liên quan đến vận tải nhưng cần được cập nhật theo thông lệ quốc tế để phù hợp với các loại hình logistics mới. Tương tự ở bậc đại học, việc ngành Logistics và Quản lý chuỗi cung ứng vẫn thuộc nhóm Quản lý công nghiệp đang gây ra nhiều bất cập cho các trường khối kinh tế.

Đại diện Hiệp hội VALOMA (ảnh trên) cùng đại diện Vụ Giáo dục Đại học, đại diện Cục Giáo dục nghề nghiệp và Giáo dục thường xuyên (ảnh dưới) thảo luận về việc nâng cao năng lực giảng viên ngành logistics

Để tháo gỡ, đại diện Bộ Công Thương và VALOMA đề xuất điều chỉnh hoặc tách mã ngành này nhằm phản ánh đúng bản chất quản trị - dịch vụ của ngành logistics và công nghệ - kỹ thuật của ngành quản lý chuỗi cung ứng. Phản hồi về vấn đề này, phía Bộ Giáo dục và Đào tạo cho biết dự kiến ban hành Thông tư mới về danh mục ngành vào cuối năm 2026 theo hướng tăng cường tính tự chủ cho các cơ sở đào tạo.

Bên cạnh những rào cản về mã ngành, các đại biểu cũng bày tỏ sự băn khoăn về tính định lượng trong triển khai nhiệm vụ. Cụ thể, Bộ Giáo dục và Đào tạo cần xác định rõ sản phẩm đầu ra của nhiệm vụ “Đẩy mạnh đào tạo” là các báo cáo chiến lược, đề án thực thi hay hệ thống cơ chế chính sách. Đặc biệt, trong bối cảnh Nghị định số 138/2026/NĐ-CP của Chính phủ quy định chi tiết một số điều của Luật Việc làm về phát triển kỹ năng nghề quy định mảng đánh giá kỹ năng nghề quốc gia chuyển sang Bộ Nội vụ quản lý, việc xác lập rõ ràng các đầu mục công việc và tăng cường phối hợp liên ngành là yêu cầu cấp thiết để đảm bảo tính đồng bộ cho toàn bộ Chiến lược.

Dưới góc độ tổ chức xã hội - nghề nghiệp, đại diện Hiệp hội VALOMA cho biết dù công tác tuyển sinh ngành logistics đang nhận được sự quan tâm lớn nhưng chất lượng đội ngũ giảng viên vẫn còn hạn chế do chủ yếu là đào tạo chuyển ngang, thiếu kinh nghiệm thực tế. Bên cạnh đó, sự thiếu hụt về cơ sở vật chất, đặc biệt là các phòng mô phỏng (simulation) logistics, dẫn đến tình trạng khoảng 40-50% sinh viên ra trường phải đào tạo lại. Hiệp hội kiến nghị Bộ Giáo dục và Đào tạo cần có cơ chế hỗ trợ nâng cao năng lực giảng viên và đầu tư hạ tầng thực hành để nâng cao tính ứng dụng của chương trình đào tạo.

Các bên thống nhất phối hợp triển khai kế hoạch hành động phát triển nhân lực logistics.

Kết thúc buổi làm việc, các bên đã thống nhất phương hướng triển khai. Cụ thể, Vụ Giáo dục Đại học (Bộ Giáo dục và Đào tạo) sẽ chủ trì phối hợp xây dựng kế hoạch hành động thực hiện Quyết định 2229/QĐ-TTg, lồng ghép nội dung đào tạo giảng viên vào các chương trình hiện có như Quyết định số 89/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Đề án Nâng cao năng lực đội ngũ giảng viên, cán bộ quản lý các cơ sở giáo dục đại học đáp ứng yêu cầu đổi mới căn bản toàn diện giáo dục và đào tạo giai đoạn 2019 - 2030 và nghiên cứu đưa logistics thành chủ đề trọng tâm trong Diễn đàn hợp tác đại học - doanh nghiệp năm nay.

Hiệp hội VALOMA sẽ chịu trách nhiệm rà soát danh mục các ngành cốt lõi, phụ trợ và phối hợp với Cục Giáo dục nghề nghiệp và Giáo dục thường xuyên đề xuất các bộ tiêu chuẩn kỹ năng nghề còn thiếu. Song song đó, Bộ Công Thương cam kết tiếp tục cung cấp các dự báo về nhu cầu nhân lực và tiêu chuẩn thực tế từ thị trường doanh nghiệp để làm căn cứ điều chỉnh quy mô và chất lượng đào tạo quốc gia.