Hiện thực hóa Nghị quyết 57 về phát triển nhân lực chất lượng cao

Yêu cầu cấp thiết

Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia nêu rõ quan điểm, thể chế, nhân lực, hạ tầng, dữ liệu và công nghệ chiến lược là những nội dung trọng tâm, cốt lõi, trong đó thể chế là điều kiện tiên quyết, cần hoàn thiện và đi trước một bước. Chú trọng bảo đảm nguồn nhân lực trình độ cao cho phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia; có cơ chế, chính sách đặc biệt về nhân tài.

Hoạt động nghiên cứu khoa học và công nghệ. Ảnh: Quỳnh Nga

Mục tiêu Nghị quyết 57 đặt ra đó là đến năm 2030, nguồn nhân lực nghiên cứu khoa học, phát triển công nghệ, đổi mới sáng tạo đạt 12 người trên một vạn dân; có từ 40 - 50 tổ chức khoa học, công nghệ được xếp hạng khu vực và thế giới; số lượng công bố khoa học quốc tế tăng trung bình 10%/năm; số lượng đơn đăng ký sáng chế, văn bằng bảo hộ sáng chế tăng trung bình 16 - 18%/năm, tỷ lệ khai thác thương mại đạt 8 - 10%.

Đặc biệt, Nghị quyết đã nhấn mạnh nhiệm vụ: Phát triển, trọng dụng nhân lực chất lượng cao, nhân tài đáp ứng yêu cầu phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia

Theo đó, tăng cường đầu tư, đổi mới, nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo, bảo đảm nguồn nhân lực chất lượng cao đáp ứng yêu cầu phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.

Có cơ chế, chính sách hấp dẫn về tín dụng, học bổng và học phí để thu hút học sinh, sinh viên giỏi theo học các lĩnh vực toán học, vật lý, sinh học, hóa học, kỹ thuật và công nghệ then chốt, nhất là ở các trình độ sau đại học. Xây dựng và triển khai các chương trình đào tạo tài năng trên các lĩnh vực.

Ban hành cơ chế đặc thù thu hút người Việt Nam ở nước ngoài và người nước ngoài có trình độ cao về Việt Nam làm việc, sinh sống. Xây dựng một số trường, trung tâm đào tạo tiên tiến chuyên sâu về trí tuệ nhân tạo. Có cơ chế đặc thù về hợp tác công tư trong đào tạo nhân lực công nghệ số. Xây dựng nền tảng giáo dục, đào tạo trực tuyến, mô hình giáo dục đại học số, nâng cao năng lực số trong xã hội.

Phát triển đội ngũ giảng viên, các nhà khoa học đủ năng lực, trình độ đáp ứng việc giảng dạy lĩnh vực khoa học cơ bản, công nghệ chip bán dẫn, vi mạch, kỹ thuật và công nghệ then chốt; đẩy mạnh hợp tác với các đại học uy tín của nước ngoài; đổi mới mạnh mẽ chương trình đào tạo theo chuẩn quốc tế, hiện đại hóa phương thức đào tạo và ứng dụng công nghệ tiên tiến, nhất là trí tuệ nhân tạo.

Ngoài ra, có chính sách đặc thù để thu hút, tuyển dụng, giữ chân nhân lực về khoa học, công nghệ và chuyển đổi số làm việc trong các cơ quan của hệ thống chính trị; đẩy mạnh chuyển giao tri thức, đào tạo nhân lực khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo thông qua doanh nghiệp có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI); hỗ trợ doanh nghiệp công nghệ trong nước đầu tư ra nước ngoài.

Tạo môi trường nghiên cứu chuyên nghiệp

Báo cáo kết quả năm 2025 và kế hoạch năm 2026 thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW, Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công (Bộ Công Thương) cho biết, về phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, Bộ Công Thương đang tập trung triển khai Đề án về xây dựng và phát huy vai trò của đội ngũ tri thức đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước nhanh và bền vững trong giai đoạn tới để thực hiện Chương trình hành động của Chính phủ thực hiện Nghị quyết số 45-NQ/TW ngày 24/11/2023 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII.

Bộ đã giao nhiệm vụ cho các cơ sở giáo dục trực thuộc Bộ triển khai các nhiệm vụ thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW; đã tổ chức lớp bồi dưỡng kiến thức và kỹ năng về chuyển đổi số ứng dụng trong công vụ năm 2025 từ ngày 25/6 đến 27/6/2025 theo Quyết định số 1787/QĐ-BCT ngày 24/6/2025.

Bộ Công Thương sẽ tiếp tục phối hợp với Bộ Khoa học và Công nghệ, các doanh nghiệp công nghệ tổ chức các khóa đào tạo, tập huấn về kỹ năng số, kỹ năng vận hành hệ thống cho cán bộ, công chức, viên chức của Bộ. Bộ cũng đang lập kế hoạch triển khai đánh giá lại thực trạng đội ngũ cán bộ công chức, viên chức về chuyển đổi số để đảm bảo hoàn thành đúng tiến độ.

Trong năm 2026, Bộ Công Thương tiếp tục tập trung triển khai các nhiệm vụ được giao tại Nghị quyết số 57-NQ/TW, các nhiệm vụ bổ sung tại các Thông báo kết luận các phiên họp của Ban chỉ đạo Trung ương, Nghị quyết của Chính phủ, Ban chỉ đạo Chính phủ về thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW.

Trong đó, về bảo đảm nguồn nhân lực có 7 nhiệm vụ, tập trung chủ yếu vào các nội dung sau: Bảo đảm nhân lực chuyên trách công nghệ thông tin, chuyển đổi số tại các cơ quan, đơn vị theo quy định; 100% cán bộ, công chức, viên chức được bồi dưỡng kỹ năng số cơ bản gắn với vị trí việc làm; phấn đấu bố trí tỷ lệ phù hợp cán bộ có chuyên môn, kinh nghiệm về khoa học - kỹ thuật trong đội ngũ lãnh đạo từng cơ quan, đơn vị nhà nước.

Nghiên cứu triển khai chính sách đãi ngộ đặc biệt, thu hút các chuyên gia đầu ngành theo quy định (bao gồm cả chuyên gia quốc tế và Việt kiều) để dẫn dắt các dự án công nghệ chiến lược (AI, robot, y sinh...).

Xây dựng Chương trình đào tạo, bồi dưỡng phù hợp cho từng đối tượng cụ thể nhằm cung cấp thông tin, tạo đam mê, truyền cảm hứng về xây dựng văn hóa sáng tạo trong xã hội.

Bên cạnh đó, rà soát đánh giá, xác định nhu cầu nhân lực bảo đảm an ninh mạng, bảo mật thông tin, an toàn dữ liệu và có kế hoạch bổ sung, tăng cường bảo đảm đáp ứng yêu cầu. Xây dựng và triển khai Kế hoạch phát triển của các trường giai đoạn đến năm 2035, tầm nhìn đến năm 2050; gắn hoạt động đào tạo với yêu cầu phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong ngành Công Thương.

Ngày 26/2/2026, Bộ Công Thương đã có Quyết định số 344/QĐ-BCT ban hành quy định thực hiện chính sách thu hút, trọng dụng người có tài năng của Bộ Công Thương. Tại Quyết định nêu, ưu tiên thu hút, trọng dụng người có tài năng làm việc tại các lĩnh vực quản lý Nhà nước, vị trí việc làm tham mưu xây dựng thể chế, chính sách và các ngành, lĩnh vực thúc đẩy sự phát triển của Bộ, ngành Công Thương; chính sách trọng dụng phải tương xứng với đóng góp của người có tài năng dựa trên kết quả, phẩm chất, chất lượng công việc.

Đồng thời, tiêu chuẩn, điều kiện thu hút, tuyển dụng đối với sinh viên tốt nghiệp xuất sắc, nhà khoa học trẻ tài năng, chuyên gia trong các lĩnh vực quản lý Nhà nước của Bộ Công Thương được thực hiện theo quy định tại khoản 2, khoản 3 Điều 4 Nghị định số 179/2024/NĐ-CP.

Nội dung, hình thức, trình tự, thủ tục tuyển dụng sinh viên tốt nghiệp xuất sắc, nhà khoa học trẻ tài năng, chuyên gia trong các lĩnh vực quản lý Nhà nước của Bộ Công Thương được thực hiện theo quy định của pháp luật hiện hành về công chức, viên chức.

Bên cạnh đó, chính sách thu hút, trọng dụng đối với người có tài năng của Bộ Công Thương thực hiện theo quy định tại Nghị định số 179/2024/NĐ-CP. Ngoài ra, còn có các chính sách, ưu đãi khác như: Được ưu tiên trong việc xem xét bổ nhiệm giữ chức vụ lãnh đạo, quản lý hoặc chức vụ cao hơn nếu đáp ứng đủ tiêu chuẩn theo quy định; được tạo điều kiện tối đa về cơ sở vật chất, trang thiết bị nghiên cứu để đổi mới, sáng tạo, hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao.

Khi tham gia chủ trì chương trình, đề án quan trọng của Bộ được hỗ trợ kinh phí theo quy định; được hỗ trợ toàn bộ kinh phí học tập, đi lại khi tham gia hội nghị, hội thảo, đào tạo, bồi dưỡng liên quan lĩnh vực công tác; được ưu tiên cử tham gia các chương trình đào tạo, trao đổi trong nước và quốc tế phù hợp chuyên môn, nhu cầu phát triển cá nhân.

Cùng với đó, được chỉ thưởng hằng năm theo thành tích, đóng góp và kết quả công việc theo quyết định của Bộ trưởng; được vinh danh tại các sự kiện, chương trình của Bộ hoặc đơn vị; được đề xuất chủ động tham gia hội nghị, hội thảo, đào tạo phù hợp chuyên môn; được tạo điều kiện làm việc linh hoạt như làm việc từ xa, bố trí giờ làm việc phù hợp với tính chất công việc, bảo đảm hiệu quả và kỷ luật hành chính...

Trước đó, ngày 12/2/2026, Bộ Công Thương đã có Quyết định số 289/QĐ-BCT về việc ban hành Kế hoạch của Bộ Công Thương thực hiện Nghị quyết số 107/NQ-CP ngày 9/7/2024 của Chính phủ ban hành Chương trình hành động của Chính phủ thực hiện Nghị quyết số 45 NQ/TW ngày 24/11/2023 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII về tiếp tục xây dựng và phát huy vai trò của đội ngũ trí thức đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước nhanh và bền vững trong giai đoạn mới và Quyết định số 2711/QĐ-TTg ngày 12/12/2025 của Chính phủ phê duyệt Chiến lược quốc gia về phát triển đội ngũ trí thức trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050.

Kế hoạch này đặt ra nhiệm vụ mở rộng hợp tác quốc tế, tạo môi trường nghiên cứu khoa học chuyên nghiệp, nhất là đối với các nhân tài làm việc trong các cơ sở đào tạo, nghiên cứu khoa học; tăng cường các hoạt động hợp tác quốc tế nghiên cứu, chia sẻ và đề xuất giải pháp về thu hút, trọng dụng nhân tài trong các lĩnh vực của ngành Công Thương phù hợp với điều kiện thực tiễn của Việt Nam; tăng cường hợp tác giữa doanh nghiệp và viện nghiên cứu, trường đại học với vai trò dẫn dắt của đội ngũ trí thức.

Quỳnh Nga