Hiện thực hóa tầm nhìn trăm năm cho đê điều Hà Nội

Hàng ngàn tỷ đồng nâng cấp đê điều

Theo thống kê, hệ thống đê điều trên địa bàn Hà Nội dài gần 800km; trong đó có hơn 626km đê đã được phân cấp. Đặc biệt, thành phố có hơn 37,7km đê hữu Hồng được Bộ Nông nghiệp và Môi trường phân cấp là đê cấp đặc biệt, bảo vệ trực tiếp cho khu vực trung tâm Thủ đô.

Xác định vai trò quan trọng của hệ thống đê điều trong công tác phòng, chống thiên tai và phục vụ giao thông, những năm qua, Hà Nội thường xuyên quan tâm, bố trí nguồn lực đầu tư lớn để triển khai các dự án cải tạo, nâng cấp đê điều.

Đê sông Cà Lồ đoạn qua xã Đa Phúc được thành phố Hà Nội đầu tư. Ảnh: Tùng Nguyễn

Thống kê trong giai đoạn 2026-2020, thành phố đã bố trí hàng chục ngàn tỷ đồng để triển khai 91 dự án đê điều. Bước sang giai đoạn 2021-2025, 81 dự án đê điều tiếp tục được đầu tư kinh phí hàng chục ngàn tỷ đồng để thực hiện.

Chi cục trưởng Chi cục Thủy lợi và Phòng, chống thiên tai Hà Nội Nguyễn Duy Du cho biết, nhờ sự quan tâm, đầu tư thường xuyên, hệ thống đê điều trên địa bàn thành phố liên tục được gia cố, đáp ứng đa mục tiêu, vừa phòng, chống thiên tai hiệu quả, vừa bổ trợ cho hạ tầng giao thông.

Mặc dù vậy, an toàn đê điều tại Hà Nội vẫn còn đó không ít nỗi lo. Kết quả đánh giá trước mùa mưa lũ năm 2026 cho thấy, nhiều tuyến đê chủ yếu được đắp bằng đất, có nhiều điểm cong gấp, thắt hẹp cục bộ. Một số đoạn chưa đủ cao trình chống lũ thiết kế.

Mái đê dốc, mặt cắt đê nhỏ; thân đê có nhiều ẩn họa, địa chất nền đê yếu; hầu hết các cống dưới đê đã xuống cấp, hư hỏng… là nguyên nhân những năm qua, Hà Nội vẫn ghi nhận một số sự cố đê điều phát sinh.

Dù các sự cố đã được cơ quan chức năng phát hiện, xử lý kịp thời ngay từ giờ đầu, nhưng trước diễn biến thiên tai ngày một diễn biến phức tạp hiện nay, việc nâng cấp hệ thống đê điều bảo đảm đa mục tiêu, phù hợp quy hoạch tầm nhìn 100 năm của Thủ đô trở thành bài toán cấp thiết.

Hướng đến “tầm nhìn trăm năm”

Theo Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội Nguyễn Đình Hoa, nhận thức rõ ý nghĩa và tầm quan trọng của hệ thống đê điều, những năm qua, thành phố luôn quan tâm, dành nguồn lực lớn để đầu tư cải tạo, nâng cấp các tuyến đê.

Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Nguyễn Mạnh Quyền đã nhiều lần đi kiểm tra thực tế, đánh giá hiện trạng, chỉ đạo Sở Nông nghiệp và Môi trường phối hợp xây dựng kế hoạch tổng thể để nâng cấp toàn bộ hệ thống đê điều theo hướng đa mục tiêu, có tính đến tầm nhìn trăm năm.

Trên cơ sở chỉ đạo của thành phố, Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội đã xây dựng kế hoạch, với quan điểm: Mở rộng tối đa mặt cắt, bảo đảm giao thông tối thiểu hai làn xe, bảo đảm kết nối tối ưu đồng bộ hệ thống hạ tầng giao thông, chỉnh trang đô thị.

Sở Nông nghiệp và Môi trường đã xin ý kiến Cục Quản lý đê điều và Phòng chống thiên tai (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), cùng các Sở: Tài chính, Xây dựng, Quy hoạch - Kiến trúc, Khoa học và Công nghệ đối với các nội dung của kế hoạch.

Đến nay, Sở Nông nghiệp và Môi trường đã hoàn thiện “Kế hoạch đầu tư cải tạo, nâng cấp hệ thống đê điều trên địa bàn thành phố Hà Nội” và dự kiến trình UBND thành phố Hà Nội xem xét, thông qua trong quý I/2026.

Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Nguyễn Mạnh Quyền nhấn mạnh, thành phố hướng đến nâng cấp hệ thống đê điều theo hướng hiện đại, đồng bộ, đủ năng lực ứng phó với các kịch bản mưa lũ cực đoan và khả năng chống chịu cao hơn các tỉnh, thành phố khác.

“Dứt khoát không áp dụng tư duy cũ, không chia nhỏ dự án. Khi nghiên cứu đầu tư, các tuyến đê phải có mặt cắt tối thiểu hai làn xe; tùy điều kiện có thể bố trí thêm một làn xe dưới chân đê…”, Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Nguyễn Mạnh Quyền nhấn mạnh.

Lãnh đạo UBND thành phố Hà Nội cũng đề nghị, đối với những đoạn đê đi qua khu vực đô thị, phải được kè kiên cố, chỉnh trang, bổ sung chiếu sáng hiện đại. Đồng thời, việc nâng cấp đê điều phải gắn với quy hoạch tầm nhìn trăm năm, hướng đến tạo cảnh quan, nâng chất lượng không gian đô thị dọc các tuyến sông.

Trọng Tùng