Hiệu quả thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp tại Tây Ninh Bài 1: Tinh gọn bộ máy, mở rộng không gian phát triển
Sau hơn một năm vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, tỉnh Tây Ninh đã đạt được những kết quả rất rõ nét và toàn diện. Từ sự lãnh đạo sâu sát của Tỉnh ủy, các quyết sách kịp thời của HĐND tỉnh, điều hành quyết liệt của UBND tỉnh đến những sáng kiến linh hoạt ở cấp xã, bộ máy hành chính tinh gọn, hoạt động từng bước hiệu lực, hiệu quả, phục vụ người dân tốt hơn.
Diện mạo mới, vận hội mới
Trung tâm PVHCC tỉnh Tây Ninh
Sau khi hoàn thành sắp xếp đơn vị hành chính theo các chủ trương lớn của Trung ương, tỉnh Tây Ninh đã có bước chuyển mình mạnh mẽ trong tổ chức bộ máy. Toàn tỉnh hiện có 96 đơn vị hành chính cấp xã, gồm 82 xã và 14 phường, giảm 186 đơn vị cấp xã và giảm 24 đơn vị hành chính cấp huyện so với trước đây.
Việc rút ngắn tầng nấc hành chính giúp các quyết định chỉ đạo, điều hành của tỉnh được triển khai trực tiếp, nhanh chóng xuống cơ sở; đồng thời, đưa cấp xã trở thành tuyến đầu của quản trị công, tiếp nhận và giải quyết toàn bộ các công việc gắn liền với đời sống thường nhật của Nhân dân.
Phó Giám đốc Sở Nội vụ tỉnh Tây Ninh Nguyễn Thị Thanh Nhàn cho biết: tổ chức mô hình chính quyền địa phương 2 cấp đã góp phần quan trọng tinh gọn bộ máy và nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước; tiết kiệm ngân sách, giảm số lượng đơn vị hành chính trung gian, số đầu mối, biên chế hưởng lương từ ngân sách nhà nước.
Đồng thời, tăng hiệu quả điều hành, quản lý, quy mô đơn vị hành chính sau sắp xếp rộng hơn, thuận lợi hơn trong quy hoạch phát triển kinh tế - xã hội và rút ngắn quy trình xử lý công việc cho người dân và doanh nghiệp, giảm chồng chéo trong thực hiện nhiệm vụ giữa các cơ quan trong hệ thống chính trị; thúc đẩy cải cách hành chính, tạo điều kiện triển khai chính quyền điện tử, chuyển đổi số hiệu quả hơn do phạm vi quản lý tập trung, dữ liệu thống nhất.
Đặc biệt, thay đổi về địa giới đã hình thành nên những địa bàn quản lý có quy mô diện tích và dân số vượt trội, tích hợp nhiều cơ sở kinh tế, khu dân cư và đặc điểm phát triển đa dạng.
Điển hình như phường Tân Ninh được thành lập trên cơ sở sáp nhập 5 phường thuộc thành phố Tây Ninh cũ và một phần xã Thái Bình, có diện tích hơn 21km2, quy mô dân số gần 90.000 người, với 72 tổ chức đảng trực thuộc và hơn 5.000 đảng viên. Đây là địa bàn đô thị có mật độ dân cư cao, tập trung nhiều hoạt động thương mại, dịch vụ và các thiết chế hạ tầng quan trọng.
Xã Cần Đước được hình thành từ việc hợp nhất thị trấn Cần Đước cùng các xã Phước Tuy, Tân Ân và Tân Chánh, tạo nên đơn vị hành chính mới có diện tích hơn 48km2 và dân số trên 50.000 người. Đơn vị này không chỉ mở rộng địa bàn quản lý thống nhất mà còn tạo sự kết nối liền mạch giữa khu vực đô thị trung tâm với các vùng sản xuất nông nghiệp và vùng ven.
Việc tổ chức chính quyền cấp xã tại những địa bàn có quy mô lớn như Tân Ninh hay Cần Đước đặt ra yêu cầu mới đối với năng lực quản trị cơ sở, đòi hỏi bộ máy phải được tinh gọn, chuyên nghiệp và hoạt động với hiệu suất cao hơn.
Dấu ấn từ những quyết sách kịp thời
Bí thư Tỉnh ủy Tây Ninh Nguyễn Văn Quyết phát biểu tại Hội nghị sơ kết 1 năm vận hành bộ máy của hệ thống chính trị và chính quyền địa phương 2 cấp tại tỉnh Tây Ninh
Để hệ thống chính trị vận hành từng bước ổn định, Ban Thường vụ Tỉnh ủy, HĐND tỉnh và UBND tỉnh Tây Ninh đã ban hành đồng bộ các văn bản chỉ đạo, thể chế hóa kịp thời các quy định của Trung ương phù hợp với điều kiện thực tiễn địa phương và nỗ lực triển khai trong thực tiễn. Đối với cơ quan chuyên môn cấp tỉnh, UBND tỉnh đã kiện toàn, sắp xếp cơ cấu tổ chức với 15 sở, ngành và tổ chức hành chính tương đương.
Ở cấp xã, thực hiện Nghị định số 370/2025/NĐ-CP của Chính phủ, 96/96 xã, phường tại tỉnh Tây Ninh đã ban hành quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của các phòng chuyên môn và Trung tâm Phục vụ hành chính công (Trung tâm PVHCC) trực thuộc UBND xã, phường bảo đảm thực hiện nhiệm vụ được giao.
Đối với các xã, phường có quy mô dân số, diện tích tự nhiên lớn, điều kiện kinh tế - xã hội phát triển mạnh, tập trung nhiều nguồn lực, khối lượng thủ tục hành chính phát sinh ngày càng nhiều, tính chất đa dạng, phức tạp; yêu cầu công tác tham mưu phải kịp thời, chuyên sâu và chất lượng cao... UBND tỉnh Tây Ninh đã chỉ đạo Sở Nội vụ xây dựng, trình Phương án quy định khung số lượng và tên gọi các phòng chuyên môn áp dụng tại 96 xã, phường.
Theo phương án này, tổng số phòng chuyên môn và trung tâm thuộc UBND cấp xã dự kiến là 38 tổ chức/96 xã, phường. Bảo đảm bình quân không vượt quá 4,5 tổ chức/ 1 đơn vị hành chính cấp xã. Trong đó, tỉnh dành 10 chỉ tiêu dự phòng để bổ sung cho các địa bàn có tốc độ phát triển kinh tế - xã hội bứt phá, phát sinh khối lượng lớn thủ tục hành chính...
Trong lĩnh vực đơn vị sự nghiệp công lập, công tác rà soát, sắp xếp được triển khai với tinh thần kiên quyết. Tính đến quý III/2026, đối với ngành giáo dục và đào tạo, UBND tỉnh Tây Ninh ban hành Quyết định số 14917/QĐ-UBND phê duyệt Phương án sắp xếp các cơ sở giáo dục công lập. Kết quả, toàn tỉnh còn 74 đơn vị sự nghiệp giáo dục thuộc Sở Giáo dục và Đào tạo, giảm 6 đơn vị. Đồng thời, cấp xã quản lý 457 đơn vị sự nghiệp giáo dục, giảm mạnh 435 đơn vị, đạt tỷ lệ giảm 48,76%.
Bên cạnh đó, trong lĩnh vực văn hóa, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã trình UBND tỉnh phương án tổ chức lại từ 7 đơn vị sự nghiệp còn 4 đơn vị. Trong đó, hợp nhất Thư viện tỉnh, Bảo tàng tỉnh và Trung tâm Xúc tiến du lịch thành Bảo tàng, Thư viện và Xúc tiến du lịch tỉnh Tây Ninh.
Trong lĩnh vực nông nghiệp, UBND tỉnh ban hành Đề án số 406/ĐA-UBND kiện toàn hệ thống khuyến nông, bổ sung chức năng, nhiệm vụ và nhân lực khuyến nông vào Trung tâm Cung ứng dịch vụ sự nghiệp công cấp xã.
Khẳng định hiệu lực thông qua thực tiễn
Người dân thực hiện thủ tục hành chính tại Trung tâm PVHC xã Cần Đước
Theo Phó Giám đốc Sở Nội vụ Nguyễn Thị Thanh Nhàn, hiện tại, bộ máy của hệ thống chính trị tỉnh Tây Ninh đã cơ bản vận hành thông suốt, thực hiện tốt các nhiệm vụ về chính trị, kinh tế, văn hóa xã hội, quốc phòng - an ninh trên địa bàn.
Việc vận hành chính quyền địa phương 2 cấp đã giúp cho kinh tế của tỉnh Tây Ninh duy trì đà tăng trưởng tích cực, nhiều dự án lớn được khởi công, hoàn thành; môi trường đầu tư kinh doanh tiếp tục được cải thiện, thu ngân sách vượt dự toán. Cải cách hành chính, chính quyền điện tử, chính quyền số đạt kết quả rõ nét, hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước được nâng lên.
Những kết quả tích cực đó đến từ sự quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo của các cấp ủy Đảng, sự đồng lòng của toàn hệ thống chính trị; sự chủ động, tích cực các cơ quan tham mưu, giúp việc thể hiện trách nhiệm cao trong chỉ đạo, hướng dẫn; ý thức, tinh thần trách nhiệm của cán bộ, công chức, viên chức trên địa bàn tỉnh.
Sự chủ động trong chỉ đạo và thể chế hóa văn bản đã giúp 100% xã, phường trên địa bàn toàn tỉnh nhanh chóng hoàn thiện quy chế làm việc, quy định rõ chức năng, nhiệm vụ và cơ cấu tổ chức. Đội ngũ cán bộ, công chức khẩn trương tiếp cận công việc theo thẩm quyền mới.
Tại phường Tân Ninh, từ tháng 7/2025-5/2026, Trung tâm PVHCC phường đã tiếp nhận gần 19.500 hồ sơ thủ tục hành chính, tỷ lệ giải quyết đúng và trước hạn đạt trên 99%. Tỷ lệ văn bản trao đổi dưới dạng điện tử đạt gần 99% và 100% hồ sơ được xử lý trên hệ thống mạng.
Tại xã Cần Đước, việc triển khai mô hình "4 tại chỗ" gồm tiếp nhận, thẩm định, phê duyệt và trả kết quả tại Trung tâm PVHCC xã Cần Đước đã xử lý gần 37.000 hồ sơ, với tỷ lệ giải quyết đúng và trước hạn đạt trên 99%.
Lấy sự hài lòng của Nhân dân và doanh nghiệp làm thước đo cao nhất, chính quyền địa phương 2 cấp tại Tây Ninh đang từng bước vận hành hiệu quả, tạo đà vững chắc cho sự phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh trong thời kỳ mới.
Phát biểu tại Hội nghị sơ kết 1 năm vận hành bộ máy của hệ thống chính trị và chính quyền địa phương 2 cấp, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy Tây Ninh Nguyễn Văn Quyết đánh giá cao nỗ lực, chủ động của các cấp, các ngành trong quá trình triển khai mô hình mới.
Bí thư Tỉnh ủy Tây Ninh yêu cầu các cấp, các ngành tiếp tục quán triệt sâu sắc các chủ trương của Trung ương và của tỉnh về hoàn thiện bộ máy hệ thống chính trị, bảo đảm vận hành thông suốt, đồng bộ, không chồng chéo, không bỏ sót nhiệm vụ.
Đồng thời, tập trung rà soát, sắp xếp, bố trí đội ngũ cán bộ theo nguyên tắc “đúng người, đúng việc, đúng địa bàn”; tăng cường đào tạo, bồi dưỡng chuyên môn, kỹ năng số và kỹ năng quản trị địa phương.
