Hình ảnh hang Đá Sập nơi những người lính nằm lại hơn nửa thế kỷ trước khi được tìm thấy
Sau hơn nửa thế kỷ nằm lại trong hang Đá Sập giữa núi rừng Đà Nẵng, 5 hài cốt liệt sĩ đã được những người lính hôm nay tìm thấy, đưa về với đất mẹ. Hành trình vượt núi, phá đá không chỉ là nhiệm vụ mà còn là cuộc trở về đầy xúc động của những người đã ngã xuống vì Tổ quốc.
Hang Đá Sập nằm ven chân dãy núi Sơn Gà, xã Hà Nha, TP Đà Nẵng. Trong kháng chiến chống Mỹ, nơi đây là điểm trú quân, tập kết và trung chuyển của nhiều đơn vị chủ lực, trong đó có Trung đoàn Pháo binh 575 và đơn vị Thương nghiệp K600. Tháng 4/1969, sau trận ném bom ác liệt của không quân Mỹ, nhiều cán bộ, chiến sĩ được cho là đã mắc kẹt và hy sinh trong hang.
Sau hội thảo xác minh thông tin về liệt sĩ, mộ liệt sĩ tại hang Đá Sập được tổ chức ngày 16/6, Bộ Chỉ huy Quân sự TP Đà Nẵng đã triển khai khảo sát, rà phá vật liệu nổ và tổ chức khai quật. Đến chiều 13/7, Ban Chỉ đạo tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ TP Đà Nẵng đã quy tập được 5 hài cốt liệt sĩ cùng nhiều di vật sau hành trình đầy gian nan giữa núi rừng hiểm trở.
Dưới đây là những hình ảnh ghi lại hành trình đưa các anh trở về sau 57 năm nằm lại trong lòng núi.

Hang Đá Sập nằm giữa núi rừng xã Hà Nha, từng là căn cứ hậu cần quan trọng của Mặt trận Quảng Đà trong kháng chiến. Sau nhiều nguồn thông tin từ nhân chứng và cựu chiến binh, nơi đây được xác định là địa điểm có khả năng còn nhiều liệt sĩ hy sinh trong trận bom năm 1969.

Sau khi hoàn thành công tác rà phá bom mìn, sáng 12/7, Bộ Chỉ huy Quân sự TP Đà Nẵng làm nhiệm vụ dâng hương, xin phép anh linh các liệt sĩ trước khi bắt đầu khai quật.

Những phiến đá lớn bị bom đánh sập từ hơn nửa thế kỷ trước được bộ đội và lực lượng quy tập di chuyển bằng sức người để mở lối vào khu vực nghi có hài cốt liệt sĩ.

Sau nhiều giờ đào bới dưới lớp đất, đá và rễ cây, lực lượng tìm kiếm phát hiện những mảnh xương cùng nhiều hiện vật đầu tiên, mở ra hy vọng tìm được các liệt sĩ đã nằm lại trong hang.

Đến chiều 13/7, lực lượng chức năng đã tìm thấy, quy tập 5 hài cốt liệt sĩ. Đây là kết quả đầu tiên của đợt tìm kiếm được triển khai sau quá trình xác minh thông tin từ nhiều nguồn tư liệu và nhân chứng lịch sử.

Mỗi hài cốt sau khi được cất bốc đều được phủ Quốc kỳ, đánh số thứ tự và bảo quản cẩn trọng để phục vụ công tác xác minh danh tính sau này.

Cán bộ, chiến sĩ cẩn thận đưa hài cốt ra khỏi khu vực khai quật và làm lễ tưởng niệm trước khi đưa các liệt sĩ rời hang Đá Sập trở về với đồng đội và người thân.

Cùng với hài cốt, lực lượng quy tập phát hiện nhiều di vật như đồng xu, bút, muỗng, lọ cùng các vật dụng sinh hoạt.

Những hiện vật này góp phần phục vụ công tác nhận dạng và tái hiện cuộc sống của các chiến sĩ trong những ngày chiến đấu tại căn cứ.

Hang Đá Sập nằm trên địa hình dốc cao, hiểm trở. Mỗi chuyến đưa hài cốt xuống núi đều phải đi bộ hơn một giờ đồng hồ. Do đường hẹp và nhiều đá lớn, việc đưa máy móc vào hỗ trợ gần như không thể thực hiện.

Dù điều kiện khắc nghiệt, các cán bộ, chiến sĩ vẫn kiên trì bám rừng, dựng lán, tiếp tục mở rộng khu vực khai quật với quyết tâm tìm kiếm các liệt sĩ còn lại. Với họ, quy tập hài cốt liệt sĩ là "mệnh lệnh của trái tim".

Chiều 13/7, 5 hài cốt liệt sĩ được đưa về Nghĩa trang liệt sĩ Đại Đồng trong sự xúc động của cán bộ, chiến sĩ, cựu chiến binh và người dân. Khi hay tin tìm thấy đồng đội, nhiều cựu chiến binh Trung đoàn Pháo binh 575 đã chuẩn bị vào Đà Nẵng để thắp nén hương tri ân.

Theo Bộ Chỉ huy Quân sự TP Đà Nẵng, công tác tìm kiếm tại hang Đá Sập sẽ tiếp tục được mở rộng bởi nhiều khả năng vẫn còn các liệt sĩ nằm lại trong lòng núi. Lễ truy điệu 5 liệt sĩ được tổ chức tại Nghĩa trang liệt sĩ Đại Đồng là sự tri ân đối với những người đã hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc, đồng thời mở ra hy vọng tiếp tục đưa những người con còn nằm lại chiến trường trở về với đất mẹ.

Vị trí hang Đá Sập, xã Hà Nha. Ảnh: Google Maps











