Hình thành thói quen đọc sách, xây dựng văn hóa đọc trong nhà trường

Các em học sinh chăm chú đọc sách. Ảnh: Nguyễn Hằng/TTXVN

Việc tổ chức các hoạt động nhằm đẩy mạnh phong trào đọc sách trong học sinh, sinh viên, học viên, giáo viên và cán bộ quản lí giáo dục; góp phần tạo dựng môi trường đọc thuận lợi, hình thành thói quen đọc sách, xây dựng văn hóa đọc trong nhà trường, qua đó, phát triển phẩm chất, năng lực người học.

Theo hướng dẫn, Bộ Giáo dục và Đào tạo yêu cầu, tăng cường vai trò của thư viện trong phát triển văn hóa đọc phục vụ học tập suốt đời; đồng thời đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số trong hoạt động thư viện, tạo điều kiện để người học tiếp cận tài nguyên số và các phương pháp đọc hiện đại.

Các cơ sở giáo dục tổ chức đa dạng hoạt động đọc sách gắn với chương trình giáo dục, đặc biệt tích hợp trong các môn học như, Ngữ văn, Lịch sử, Giáo dục công dân và các hoạt động trải nghiệm. Học sinh, sinh viên được khuyến khích viết cảm nhận, trình bày ý kiến, thảo luận nhóm hoặc xây dựng dự án học tập từ sách đã đọc nhằm phát triển năng lực tư duy, phản biện và cảm thụ văn hóa. Các cơ sở giáo dục chú trọng phát triển kĩ năng thông tin cho người học thông qua việc hướng dẫn tra cứu, đánh giá và sử dụng thông tin hiệu quả trong môi trường số; tăng cường khai thác thư viện số, tài nguyên học liệu mở, mã QR và các ứng dụng đọc sách điện tử; đồng thời tích hợp nội dung này vào môn Tin học và hoạt động giáo dục ngoài giờ. Hoạt động thư viện trường học được yêu cầu đổi mới theo hướng tăng cường tương tác, tổ chức các chuyên đề kết hợp đọc sách với giáo dục kĩ năng sống, thúc đẩy hoạt động nhóm, thảo luận, chia sẻ sách hay, xây dựng sơ đồ tư duy.

Một trong những nội dung quan trọng là phát động phong trào xây dựng “Góc đọc thân thiện”, ưu tiên triển khai tại các trường vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số; đồng thời khuyến khích sự tham gia của cha mẹ học sinh trong việc hình thành môi trường đọc tại lớp học và gia đình.

Cùng với đó, các cơ sở giáo dục được khuyến khích đa dạng hóa hoạt động khuyến đọc thông qua việc ứng dụng các công cụ trí tuệ nhân tạo (AI) hỗ trợ đọc sách: Tóm tắt nội dung, tạo sơ đồ tư duy, gợi ý nội dung liên quan, đề xuất sách theo chủ đề và sở thích, các phương pháp đọc nhanh và liên kết sâu; đồng thời tổ chức các mô hình “Thư viện số”, “Tủ sách thông minh”, không gian đọc sáng tạo, phù hợp và hiệu quả.

Bộ Giáo dục và Đào tạo cũng yêu cầu, tổ chức tập huấn cho giáo viên và cán bộ thư viện về ứng dụng công nghệ, đặc biệt là AI trong thiết kế hoạt động khuyến đọc và quản lí tài nguyên thư viện số, góp phần kết nối người học với nguồn học liệu mở.

Công tác truyền thông về văn hóa đọc cần được triển khai đa dạng, kết hợp truyền thông trực quan, truyền thông trực tiếp và trên không gian mạng nhằm lan tỏa thông điệp về vai trò, ý nghĩa của sách và văn hóa đọc, góp phần xây dựng xã hội học tập. Một số thông điệp được khuyến khích sử dụng gồm: “Sách - Tri thức - Khát vọng phát triển đất nước”; “Văn hóa đọc trong kỉ nguyên số”; “Phát triển văn hóa đọc - nền tảng xây dựng xã hội học tập”; “Lan tỏa văn hóa đọc - Kết nối tri thức - Phát triển xã hội học tập”; “Sách và tri thức - động lực phát triển trong kỉ nguyên vươn mình của dân tộc”.

Về tổ chức thực hiện, Bộ Giáo dục và Đào tạo yêu cầu các Sở Giáo dục và Đào tạo chỉ đạo các cơ sở giáo dục trên địa bàn xây dựng kế hoạch và triển khai các hoạt động hưởng ứng bảo đảm thiết thực, hiệu quả; đồng thời chỉ đạo các phòng chuyên môn và đơn vị liên quan phối hợp triển khai. Các cơ sở giáo dục đại học tổ chức các hoạt động hưởng ứng gắn với công tác đào tạo và nghiên cứu khoa học; khuyến khích sự tham gia của giảng viên, sinh viên, học viên và cán bộ quản lí giáo dục.

Sau khi kết thúc các hoạt động, các cơ sở giáo dục lựa chọn hình ảnh, video, bài viết và mô hình tiêu biểu để đăng tải, chia sẻ trên các nền tảng số của đơn vị. Sở Giáo dục và Đào tạo tổng hợp, báo cáo kết quả về Bộ Giáo dục và Đào tạo trước ngày 10/5/2026 để tổng hợp, báo cáo theo quy định.