Hoà giải viên kiên trì gỡ mâu thuẫn gia đình

Từ mâu thuẫn âm ỉ đến sự việc ồn ào

Bà Phùng Thị Vinh, Chi hội trưởng Chi hội Phụ nữ thôn Ngọc Nhị, xã Bất Bạt, Hà Nội cho biết, trong công tác hòa giải ở cơ sở, không phải mâu thuẫn nào cũng bắt nguồn từ những chuyện lớn. Có những mâu thuẫn nảy sinh ngay trong mỗi gia đình, âm ỉ qua thời gian rồi bùng phát khi niềm tin giữa các thành viên bị tổn thương. Với những vụ việc liên quan đến quan hệ tình cảm vợ chồng, người tham gia hòa giải không chỉ cần hiểu hoàn cảnh mà còn phải lựa chọn cách ứng xử phù hợp, bởi chỉ một lời nói thiếu cân nhắc cũng có thể khiến sự việc thêm căng thẳng.

Bà Phùng Thị Vinh chia sẻ về công tác hòa giải tại thôn Ngọc Nhị. Ảnh: Công Phương

Với bà Phùng Thị Vinh, trong nhiều năm qua, với vai trò của một cán bộ phụ nữ, bà thường được các gia đình tìm đến chia sẻ, nhờ giúp đỡ khi phát sinh những chuyện khó nói trong cuộc sống.

Một trong những vụ việc khiến bà nhớ nhất là câu chuyện về một gia đình có người chồng có quan hệ tình cảm ngoài hôn nhân với một phụ nữ ở gần nhà.

Bà Vinh kể, hai gia đình ở gần nhau, song người vợ không hay biết chuyện chồng mình có quan hệ bên ngoài. Trong khi đó, những người xung quanh đã nghe thông tin, để ý và có bằng chứng về mối quan hệ này.

Khi sự việc vỡ lở, mâu thuẫn giữa những người liên quan trở nên gay gắt. Người vợ tìm đến bà Vinh nhờ giúp đỡ. Sự việc không dừng ở những lời trách móc hay tranh cãi trong gia đình mà đã diễn biến thành cảnh ồn ào, giằng co giữa những người liên quan. Có thời điểm, lực lượng công an phải đến can thiệp, người chồng còn xảy ra xô xát với vợ, khiến các thành viên khác trong gia đình cũng bị cuốn vào sự việc.

Trước tình huống ấy, bà Vinh đã tìm cách giúp người trong cuộc dừng những hành vi khiến mâu thuẫn ngày càng nghiêm trọng, bình tĩnh.

Sau đó, bà Vinh trực tiếp đến gặp người chồng để trao đổi. Ban đầu, bà không vội kết luận mà nói rõ những hệ lụy có thể xảy ra nếu sự việc tiếp tục bị đẩy đi quá xa. Bà phân tích rằng, ngay cả khi người trong cuộc cho rằng mình không làm điều sai trái, việc để phát sinh tình huống khiến vợ chồng nghi ngờ, hiểu lầm, dẫn đến xô xát cũng đã gây ra những hệ quả không đáng có đối với gia đình và khuyên người chồng nên chấm dứt mối quan hệ bên ngoài.

Cách nói chuyện của bà Vinh không né tránh bản chất sự việc, nhưng cũng không nhằm làm người mắc lỗi thêm mất mặt. Bà dựa vào những gì đã được xác minh để trao đổi, phân tích đúng sai và khuyên người trong cuộc tự điều chỉnh hành vi.

Theo bà Vinh, khi hòa giải những chuyện liên quan đến tình cảm, nếu chỉ trách móc hoặc quy kết một chiều thì rất khó đạt kết quả. Điều cần thiết, giúp người trong cuộc hiểu rằng hành động của mình đang gây tổn thương cho người khác và cần có trách nhiệm khắc phục.

Hòa giải bằng sự chân thành và cách tiếp cận phù hợp

Từ câu chuyện trên, bà Phùng Thị Vinh cho rằng, hòa giải ở cơ sở không nhất thiết lúc nào cũng phải bắt đầu bằng một cuộc họp chính thức của tổ hòa giải. Đôi khi, một cán bộ thôn, một hội viên phụ nữ có uy tín, am hiểu hoàn cảnh gia đình và được người dân tin tưởng cũng có thể trực tiếp tham gia tháo gỡ mâu thuẫn.

Bà Phùng Thị Vinh hóa giải mâu thuẫn cho hai vợ chồng trên địa bàn. Ảnh minh họa.

Trong vụ việc này, chính sự gần gũi với người dân đã giúp bà Vinh có điều kiện tiếp cận gia đình khi người vợ cần hỗ trợ. Tuy nhiên, sự gần gũi thôi chưa đủ. Người hòa giải còn phải biết lựa chọn thời điểm, cách nói chuyện và căn cứ phù hợp để thuyết phục người trong cuộc. Với những vấn đề nhạy cảm như quan hệ ngoài hôn nhân, việc giữ thái độ bình tĩnh, không vội phán xét nhưng cũng không né tránh điều sai trái là yếu tố quan trọng.

Thực tế, trước khi bà Vinh trực tiếp trao đổi, mâu thuẫn trong gia đình đã trở nên gay gắt, thậm chí xảy ra xô xát và phải có sự can thiệp của lực lượng chức năng. Điều đó cho thấy, khi bất hòa không được giải quyết kịp thời, những tổn thương về tình cảm có thể biến thành hành vi thiếu kiểm soát, gây ảnh hưởng đến an toàn và sự yên ổn của các thành viên trong gia đình.

Bởi vậy, theo bà Vinh, người làm công tác hòa giải cần kiên trì giải thích, giúp các bên hiểu rõ hậu quả của việc tiếp tục tranh cãi, đồng thời khuyến khích họ chủ động giải quyết vấn đề bằng đối thoại. Đối với người có hành vi sai, cần chỉ rõ điều chưa đúng để họ nhận thức và sửa đổi, với người bị tổn thương, cần lắng nghe, chia sẻ, tránh để cảm xúc nhất thời khiến sự việc vượt quá giới hạn.

Với bà Phùng Thị Vinh, tham gia hòa giải không chỉ là trách nhiệm của một cán bộ phụ nữ mà còn là việc góp sức giữ gìn sự yên ổn trong mỗi gia đình, mỗi khu dân cư. Bà không coi hòa giải là việc phân định thắng thua, mà tìm cách để các bên hiểu rõ vấn đề, tự nguyện điều chỉnh hành vi và hạn chế những tổn thương có thể xảy ra.

Phó Chủ tịch UBND xã Bất Bạt Nguyễn Việt Giao cho biết, các thành viên Tổ hòa giải thôn Ngọc Nhị đều là những người gắn bó với địa bàn, am hiểu hoàn cảnh của từng gia đình và được nhân dân tin tưởng. Đây là điều kiện quan trọng để hòa giải đạt hiệu quả, bởi nhiều vụ việc ở cơ sở không chỉ cần căn cứ quy định pháp luật mà còn đòi hỏi sự khéo léo, kiên trì và cách tiếp cận phù hợp với từng hoàn cảnh.

Thời gian tới, xã Bất Bạt sẽ tiếp tục quan tâm phát huy vai trò của các tổ hòa giải, đồng thời gắn công tác hòa giải với tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật.