Hoàn thiện cơ chế khuyến công quốc gia: Đẩy mạnh chuyển đổi số, nâng cao hiệu quả sử dụng ngân sách

Tham dự hội thảo có đại diện Bộ Tài chính, lãnh đạo Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công cùng đại diện các Sở Công Thương và đơn vị thực hiện nhiệm vụ khuyến công tại nhiều địa phương khu vực miền Bắc và duyên hải miền Trung.

Khuyến công tiếp tục khẳng định vai trò thúc đẩy phát triển công nghiệp nông thôn

Phát biểu khai mạc, bà Nguyễn Thị Lâm Giang - Cục trưởng Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công nhấn mạnh khuyến công là chính sách quan trọng của Nhà nước nhằm hỗ trợ phát triển công nghiệp nông thôn, tạo việc làm, nâng cao thu nhập cho người dân và góp phần thúc đẩy quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp, nông thôn.

Bà Nguyễn Thị Lâm Giang - Cục trưởng Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công (Bộ Công thương) phát biểu tại hội thảo.

Nguồn kinh phí khuyến công quốc gia đã hỗ trợ hàng nghìn cơ sở công nghiệp nông thôn đầu tư đổi mới công nghệ, ứng dụng thiết bị tiên tiến, phát triển sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu, đào tạo nghề, tư vấn sản xuất và xúc tiến thương mại.

Nhờ đó, nhiều mô hình sản xuất hiệu quả đã được nhân rộng, năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp nhỏ và vừa, hợp tác xã và các cơ sở công nghiệp nông thôn từng bước được nâng cao. Nhiều sản phẩm địa phương cũng đã xây dựng được chỗ đứng trên thị trường trong nước và quốc tế.

Bên cạnh những kết quả đạt được, lãnh đạo Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công cho rằng bối cảnh pháp lí hiện nay đã có nhiều thay đổi, từ Luật Ngân sách Nhà nước, đầu tư công, cơ chế tự chủ đơn vị sự nghiệp công lập đến các quy định về tổ chức chính quyền địa phương.

Trong khi đó, yêu cầu về phân cấp, phân quyền, cải cách thủ tục hành chính và chuyển đổi số ngày càng cao đã khiến một số quy định hiện hành về khuyến công phát sinh bất cập trong quá trình triển khai.

Thực tế cho thấy nhiều nội dung cần tiếp tục nghiên cứu hoàn thiện như công tác lập kế hoạch sát với nhu cầu địa phương, chất lượng hồ sơ đề án, tiến độ giải ngân, cơ chế phối hợp giữa các đơn vị, hoạt động kiểm tra, giám sát, đánh giá hiệu quả sau đầu tư cũng như ứng dụng công nghệ số trong quản lí chương trình.

Bộ Tài chính nghiên cứu sửa đổi quy định về quản lí kinh phí khuyến công

Thông tin tại hội thảo cho biết, ông Lê Tuấn Anh, Phó Vụ trưởng Vụ Tài chính và kinh tế ngành (Bộ Tài chính) cho biết cơ quan chức năng đang nghiên cứu sửa đổi, bổ sung Thông tư số 28/2018/TT-BTC và Thông tư số 64/2024/TT-BTC nhằm hoàn thiện cơ chế lập, quản lí và sử dụng kinh phí khuyến công theo hướng phù hợp với hệ thống pháp luật hiện hành và yêu cầu thực tiễn của địa phương.

Sự tham gia của đại diện Vụ Tài chính - Kinh tế ngành tại hội thảo được đánh giá là cơ hội để các địa phương trực tiếp phản ánh những khó khăn, vướng mắc cũng như đề xuất giải pháp hoàn thiện cơ chế tài chính, đặc biệt liên quan đến nội dung chi và định mức chi cho các hoạt động khuyến công.

Ngân sách khuyến công là “vốn mồi” để huy động thêm nguồn lực xã hội

Phát biểu tại hội thảo, ông Lê Tuấn Anh - Phó Vụ trưởng Vụ Tài chính Kinh tế ngành (Bộ Tài chính) cho biết việc bảo đảm nguồn lực cho hoạt động khuyến công luôn được Bộ Tài chính quan tâm. Tuy nhiên, quá trình sử dụng kinh phí phải tuân thủ các nguyên tắc về ngân sách nhà nước như đúng mục tiêu, đúng đối tượng, công khai và minh bạch.

Ông cho rằng Thông tư số 28/2018/TT-BTC được ban hành trong bối cảnh trước đây nên một số nội dung không còn phù hợp và cần được cập nhật.

Đồng thời, ông cũng giới thiệu những điểm mới đáng chú ý trong Nghị định số 235/2025/NĐ-CP sửa đổi Nghị định số 45/2012/NĐ-CP, trong đó tập trung vào thúc đẩy chuyển đổi số, hỗ trợ nghệ nhân ngành thủ công mĩ nghệ, cũng như hỗ trợ đầu tư công nghệ và thiết bị xử lí chất thải tại các cơ sở sản xuất nông thôn và cụm công nghiệp.

Nhiều địa phương kiến nghị tăng định mức hỗ trợ

Tại hội thảo, đại diện các địa phương như Sơn La, Phú Thọ, Bắc Ninh, Thanh Hóa, Hà Nội và nhiều tỉnh, thành khác đã đóng góp ý kiến liên quan đến cơ chế quản lí và sử dụng kinh phí khuyến công.

Nhiều ý kiến đề xuất điều chỉnh định mức chi theo hướng tăng mức hỗ trợ cho các mô hình, dự án khuyến công, hoạt động ứng dụng công nghệ số và phát triển sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu (RISEP) nhằm tạo động lực thúc đẩy khu vực công nghiệp nông thôn phát triển mạnh mẽ hơn, đóng góp vào mục tiêu tăng trưởng kinh tế cao trong giai đoạn tới.

Ông Đào Văn Quang, Giám đốc Trung tâm Xúc tiến thương mại và Đầu tư tỉnh Sơn La phát biểu tại hội thảo.

Các đại biểu cũng tập trung trao đổi về nguyên tắc hỗ trợ, nội dung chi, quy trình xây dựng và giao kế hoạch, cơ chế thanh quyết toán, phân cấp trách nhiệm giữa trung ương và địa phương cũng như các giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn ngân sách.

Dự thảo thông tư mới hướng tới số hóa toàn diện công tác quản lí khuyến công

Một trong những nội dung nhận được nhiều sự quan tâm là dự thảo Thông tư của Bộ Công Thương về xây dựng kế hoạch, tổ chức thực hiện và quản lí kinh phí khuyến công quốc gia.

Theo bà Đinh Thị Huyền Linh, Trưởng phòng Khuyến công - Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công (Bộ Công thương), điểm mới nổi bật của dự thảo là xây dựng Hệ thống thông tin quản lí khuyến công.

Bà Đinh Thị Huyền Linh, Trưởng phòng Khuyến công - Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công (Bộ Công thương) chia sẻ về những điểm mới nổi bật của dự thảo.

Dự thảo cũng quy định rõ các loại hình đề án khuyến công quốc gia gồm đề án điểm, đề án nhóm và đề án theo đối tượng cụ thể.

Trong đó, đề án điểm là các dự án có quy mô lớn, thực hiện trong thời gian từ 2 đến 3 năm, tập trung vào các ngành hàng có lợi thế cạnh tranh của quốc gia, vùng hoặc địa phương.

Đáng chú ý, dự thảo bổ sung nguyên tắc ưu tiên lựa chọn các cơ sở công nghiệp nông thôn do phụ nữ làm chủ, sử dụng nhiều lao động nữ, lao động yếu thế hoặc lao động là người dân tộc thiểu số khi đáp ứng đầy đủ điều kiện hỗ trợ.

Đối với nội dung hỗ trợ máy móc, thiết bị, dự thảo yêu cầu thiết bị phải mới 100%, chưa qua sử dụng, góp phần nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm, tiết kiệm nguyên liệu và giảm thiểu tác động môi trường. Các dây chuyền được hỗ trợ phải vận hành đồng bộ theo quy trình công nghệ hoàn chỉnh.

Ngoài ra, dự thảo cũng bổ sung các quy định riêng đối với mô hình trình diễn kĩ thuật, sản xuất sạch hơn và phát triển bền vững nhằm khuyến khích đổi mới công nghệ, giảm phát thải và nâng cao hiệu quả sử dụng tài nguyên.

Hoàn thiện dự thảo thông tư trong tháng 9/2026

Kết luận hội thảo, bà Nguyễn Thị Lâm Giang, Cục trưởng Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công khẳng định hoạt động khuyến công thời gian qua đã chứng minh vai trò quan trọng trong phát triển công nghiệp nông thôn. Tuy nhiên, trước những xu hướng mới về khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, việc cập nhật chính sách và đổi mới phương thức triển khai là yêu cầu cấp thiết.

Theo bà Giang, các quy định mới cần hướng tới sự rõ ràng, dễ áp dụng, đồng thời tăng cường phân cấp, phân quyền và xác định rõ trách nhiệm của các cấp quản lí trong quá trình tổ chức thực hiện.

Dự thảo này dự kiến thay thế các Thông tư số 46/2012/TT-BCT, 36/2013/TT-BCT, 20/2017/TT-BCT và 17/2018/TT-BCT, tạo hành lang pháp lí đồng bộ với Nghị định số 235/2025/NĐ-CP và đáp ứng yêu cầu quản lí nhà nước về khuyến công trong giai đoạn phát triển mới.