Học lịch sử tại bảo tàng - Khơi dậy niềm tự hào dân tộc

Học sinh Trường THPT Việt Trì tìm hiểu lịch sử tại Bảo tàng Hùng Vương.

Những năm gần đây, Bảo tàng Hùng Vương đã phối hợp với nhiều trường học trên địa bàn tỉnh tổ chức các hoạt động giáo dục di sản nhằm nâng cao chất lượng giáo dục lịch sử địa phương. Đây không chỉ là hoạt động ngoại khóa bổ ích mà còn là cầu nối giúp học sinh hiểu sâu hơn về cội nguồn dân tộc, về truyền thống dựng nước và giữ nước của cha ông.

Trong không gian trưng bày của bảo tàng, học sinh được tận mắt tìm hiểu những hiện vật quý thuộc thời kỳ tiền Hùng Vương và thời kỳ Hùng Vương; được khám phá các nền văn hóa khảo cổ tiêu biểu như: Văn hóa Phùng Nguyên, Văn hóa Đồng Đậu, Văn hóa Gò Mun, Văn hóa Đông Sơn. Những hiện vật bằng đồng, đá, gốm cùng các tư liệu lịch sử đã góp phần tái hiện quá trình hình thành nhà nước đầu tiên của người Việt cổ - Nhà nước Văn Lang dưới thời các Vua Hùng.

Không chỉ dừng lại ở việc tham quan, nghe thuyết minh, học sinh còn được tham gia nhiều hoạt động trải nghiệm hấp dẫn như làm mũ vua Hùng bằng giấy, giao lưu, trình diễn Hát Xoan Phú Thọ hay xem phim 3D về thời đại Hùng Vương. Những hoạt động này giúp lịch sử trở nên gần gũi, dễ tiếp cận hơn với học sinh, nhất là lứa tuổi thiếu niên. Đặc biệt, bộ phim tư liệu “Thời đại Hùng Vương” được sản xuất với công nghệ Full HD, sử dụng kỹ xảo 3D hiện đại đã để lại nhiều ấn tượng đối với học sinh. Bộ phim tái hiện sinh động quá trình các Vua Hùng mở nước, dựng nước và giữ nước thông qua những câu chuyện truyền thuyết quen thuộc gắn với thời đại Hùng Vương. Hình ảnh trực quan, âm thanh sống động đã giúp các em có cách tiếp cận mới, dễ hiểu hơn về truyền thống và văn hóa dân tộc Việt Nam. Em Nguyễn Mai Linh, học sinh Trường THPT Việt Trì chia sẻ: "Được trực tiếp tham quan bảo tàng và xem phim tư liệu giúp em hiểu hơn lịch sử dân tộc, cảm nhận rõ hơn công lao dựng nước của cha ông. Những giờ học như vậy giúp em và các bạn thêm yêu thích môn Lịch sử và tự hào về truyền thống quê hương Đất Tổ".

Thông qua các hoạt động giáo dục di sản, Bảo tàng Hùng Vương còn góp phần giáo dục truyền thống đạo lý “Uống nước nhớ nguồn”, khơi dậy lòng biết ơn, sự tri ân sâu sắc đối với công đức các Vua Hùng và các bậc tiền nhân có công dựng nước, giữ nước trong mỗi học sinh. Đây cũng là dịp để tuyên truyền, quảng bá các giá trị văn hóa đặc sắc của vùng Đất Tổ, đặc biệt là hai di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại: Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương và Hát Xoan Phú Thọ. Việc học lịch sử tại bảo tàng còn giúp học sinh phát huy khả năng tương tác, tư duy và khám phá. Trong mỗi buổi tham quan, các em được trực tiếp trao đổi với hướng dẫn viên, tìm hiểu ý nghĩa của từng hiện vật, từng dấu tích lịch sử. Qua đó, kiến thức lịch sử không còn là những con số hay sự kiện khô khan mà trở thành những câu chuyện sinh động, gần gũi, dễ nhớ. Thay vì chỉ đọc sách giáo khoa, học sinh được “chạm” vào lịch sử qua hình ảnh, hiện vật và trải nghiệm thực tế, giúp khơi dậy niềm yêu thích đối với môn Lịch sử, đồng thời nâng cao ý thức trách nhiệm của thế hệ trẻ trong việc bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa dân tộc. Trong thời gian trưng bày chuyên đề “Văn hóa thời đại Hùng Vương - Tinh hoa hội tụ” dịp Giỗ Tổ Hùng Vương, Lễ hội Đền Hùng và tuần Văn hóa - Du lịch Đất Tổ năm 2026, đã có gần 1.500 học sinh các trường: THPT Việt Trì; Tiểu học Hùng Lô; Tiểu học Sông Lô; THCS Tân Dân... đến trải nghiệm học lịch sử. Giờ học lịch sử tại bảo tàng đã mang lại hiệu quả thiết thực trong công tác giáo dục truyền thống và giáo dục di sản cho thế hệ trẻ, không chỉ giúp học sinh hiểu sâu hơn về lịch sử dân tộc mà còn góp phần khơi dậy lòng tự hào dân tộc, tình yêu quê hương đất nước và ý thức gìn giữ những giá trị văn hóa cha ông để lại.

Trong hành trình giáo dục hôm nay, bảo tàng không chỉ là nơi lưu giữ hiện vật mà còn trở thành “lớp học mở” giàu giá trị trải nghiệm. Những bài học lịch sử tại bảo tàng đang từng ngày gieo vào lòng thế hệ trẻ tình yêu với cội nguồn dân tộc, để từ đó thêm trân trọng quá khứ, sống có trách nhiệm hơn với hiện tại và tương lai của quê hương, đất nước.