Học sinh miền núi Quảng Ngãi 'hô biến' vỏ keo bỏ đi thành sản phẩm độc lạ

Giữa những đồi keo (bạch đàn, tràm) bạt ngàn ở các xã miền núi Quảng Ngãi, sau mỗi mùa thu hoạch, vỏ cây nằm chất thành từng đống lớn sau khi thân gỗ được vận chuyển xuống núi. Lâu nay, phần lớn số vỏ này hoặc bị bỏ mặc giữa rừng, hoặc bị đốt để dọn đất trồng mới. Với nhiều người, đó chỉ là thứ phế phẩm không còn giá trị sử dụng.

Thế nhưng, với nhóm học sinh lớp 10A1, Trường THPT Sơn Hà (xã Sơn Hà, tỉnh Quảng Ngãi), những lớp vỏ xù xì ấy lại trở thành nguyên liệu cho các sản phẩm thủ công mang màu sắc mộc mạc, gần gũi thiên nhiên.

Từ đôi bàn tay khéo léo của các em, những chiếc bình hoa, hộp đựng bút, vòng hoa treo tường hay đồ trang trí nhỏ dần hiện hình. Các sản phẩm giữ nguyên gam màu nâu đặc trưng của vỏ keo, tạo cảm giác giản dị nhưng vẫn có nét riêng.

Dự án của các em nhận được sự hỗ trợ từ thầy cô giáo Trường THPT Sơn Hà.

Em Phan Trung Kiên, thành viên của nhóm cho biết, ý tưởng xuất phát từ mong muốn giảm lãng phí tài nguyên tại địa phương. "Khi người ta khai thác keo, vỏ cây bị bỏ đi rất nhiều, nhiều khi đốt luôn trên rừng. Vì vậy, chúng em nghĩ đến việc tái chế vỏ keo để làm đồ thủ công mỹ nghệ, vừa hạn chế lãng phí vừa có thể tạo thêm giá trị", Kiên nói.

Để biến ý tưởng thành sản phẩm thực tế, nhóm dành nhiều thời gian tìm hiểu cách xử lý vỏ keo. Sau khi thu gom, nguyên liệu được làm sạch, phơi khô rồi tách thành từng sợi nhỏ trước khi đan thủ công. Có những sản phẩm phải làm đi làm lại nhiều lần mới đạt độ bền và tính thẩm mỹ như mong muốn. Không có máy móc hỗ trợ, mọi công đoạn đều thực hiện bằng tay. Chính vì vậy, mỗi sản phẩm hoàn thành đều cần nhiều thời gian và sự tỉ mỉ.

Các sản phẩm từ vỏ cây keo rất thân thiện với môi trường.

Dẫu còn đơn sơ, các sản phẩm của nhóm lại gây ấn tượng bởi tính thân thiện môi trường và phù hợp xu hướng tiêu dùng xanh. Việc tận dụng phế phẩm lâm nghiệp để tạo ra đồ dùng hữu ích được đánh giá là hướng đi mới mẻ đối với học sinh miền núi.

Dự án cũng nhận được sự hỗ trợ từ nhà trường và Đoàn thanh niên địa phương để hoàn thiện theo hướng khởi nghiệp sáng tạo. Nhờ tính thực tiễn và ý nghĩa môi trường, ý tưởng của nhóm đã đạt giải Ba tại Cuộc thi “Học sinh, sinh viên với ý tưởng khởi nghiệp” lần thứ VIII vòng cơ sở do Bộ Giáo dục và Đào tạo tổ chức.

Thầy giáo Nguyễn Đức Hoàng, giáo viên Trường THPT Sơn Hà nhận xét, điều đáng quý nhất ở dự án là các em đã biết vận dụng kiến thức học ở trường để giải quyết vấn đề thực tế của địa phương.

“Theo tôi, ý nghĩa lớn nhất của mô hình là giúp học sinh hình thành tư duy sáng tạo, biết tận dụng tài nguyên sẵn có để tạo ra những sản phẩm hữu ích, góp phần lan tỏa thông điệp tiêu dùng xanh và bảo vệ môi trường”, thầy Hoàng nói.

Nhóm 5 học sinh lớp 10A1 Trường THPT Sơn Hà với các sản phẩm từ vỏ cây keo.

Điểm đặc biệt của mô hình nằm ở chỗ nguyên liệu gần như không mất chi phí đầu vào. Từ thứ từng bị bỏ đi giữa rừng, các em đã tạo nên sản phẩm có giá trị sử dụng, đồng thời lan tỏa thông điệp bảo vệ môi trường và giảm thiểu rác thải từ hoạt động lâm nghiệp. Tuy vậy, hành trình khởi nghiệp của những học sinh vẫn còn không ít trở ngại. Việc sản xuất hoàn toàn thủ công khiến số lượng sản phẩm làm ra còn hạn chế. Mẫu mã cũng chưa thực sự đa dạng do thiếu thiết bị hỗ trợ và kinh nghiệm thiết kế.

Em Trần Dương Bảo Thy cho biết, nhóm vẫn đang tiếp tục cải tiến sản phẩm và tìm hướng phát triển lâu dài. “Tụi em là học sinh nên chưa có điều kiện đầu tư máy móc, làm thủ công khá mất thời gian. Nhưng nếu có thể cung cấp nguyên liệu cho các cơ sở thủ công mỹ nghệ thì em nghĩ sản phẩm sẽ hoàn thiện hơn và được nhiều người biết đến hơn”, Thy chia sẻ.

Không dừng lại ở việc làm đồ thủ công, nhóm còn ấp ủ ý tưởng kết hợp phát triển du lịch trải nghiệm tại địa phương, nơi du khách có thể trực tiếp tham gia làm sản phẩm từ vỏ keo và tìm hiểu đời sống vùng trồng rừng miền núi.