Hội thảo khoa học quốc gia 'Đổi mới mô hình phát triển của Việt Nam đáp ứng yêu cầu phát triển'

Quang cảnh Hội thảo. Ảnh: Thành Đạt.

Phát biểu đề dẫn hội thảo, nhà báo Lê Quốc Minh, Ủy viên Trung ương Đảng, Tổng biên tập Báo Nhân Dân, Phó trưởng ban Tuyên giáo Trung ương, Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam cho rằng, Hội thảo là bước đi thiết thực nhằm làm sáng tỏ các luận cứ khoa học và thực tiễn, góp phần đưa Nghị quyết số 19-NQ/TW ngày 28/7/2026 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV về đổi mới mô hình phát triển Việt Nam vào cuộc sống. 

Qua đó, Hội thảo hướng tới tìm kiếm các giải pháp chiến lược, tạo nền tảng cho tầm nhìn 100 năm phát triển đất nước và mục tiêu đưa Việt Nam trở thành quốc gia phát triển, thu nhập cao vào năm 2045.

Theo nhà báo Lê Quốc Minh, sau 40 năm Đổi mới, Việt Nam đã đạt được những thành tựu to lớn, có ý nghĩa lịch sử. Tuy nhiên, các lợi thế truyền thống như lao động giá rẻ, khai thác tài nguyên, gia tăng vốn đầu tư và mở rộng quy mô sản xuất đang dần thu hẹp. Vì vậy, đất nước không thể đạt được những mục tiêu phát triển mới nếu chủ yếu dựa vào các động lực tăng trưởng cũ.

Trong bối cảnh khoa học - công nghệ, chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo đang làm thay đổi sâu sắc phương thức sản xuất, kinh doanh và quản trị toàn cầu, Việt Nam cần chuyển mạnh sang mô hình phát triển dựa trên năng suất, tri thức, khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và nguồn nhân lực chất lượng cao; đồng thời nâng cao vị thế trong chuỗi giá trị toàn cầu, từng bước làm chủ và sáng tạo công nghệ.

Tham gia Hội thảo, PGS-TS Trần Đình Thiên, nguyên Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam, chỉ ra mô hình phát triển của Việt Nam hiện còn dựa vào đất đai và lao động trình độ thấp.

Theo ông, thay đổi mô hình phát triển phải bắt đầu từ thay đổi cách đặt vấn đề, từ mô hình tăng trưởng sang mô hình phát triển. Đây là mô hình chuyển đổi từ hệ thống này sang hệ thống khác. Bàn về việc doanh nghiệp phải là trung tâm của đổi mới sáng tạo, PGS-TS Trần Đình Thiên cho rằng, điểm mấu chốt nhất là phải bảo đảm một môi trường cạnh tranh tự do, bình đẳng và lành mạnh cho doanh nghiệp. Theo ông, Việt Nam cần làm chủ trí tuệ nhân tạo (AI) trong thời đại mới.

Nói về khu vực kinh tế tư nhân, PGS-TS Trần Đình Thiên lưu ý, nếu coi kinh tế tư nhân là một động lực quan trọng nhất thì phải trả lời thẳng thắn câu hỏi động lực quan trọng nhất đó đang hoạt động như thế nào và gặp những khó khăn gì, cần tháo gỡ gì. “Chúng ta cần chạm đến vấn đề thực của nền kinh tế để biết cần phải tập trung vào công việc nào, nút thắt nào để sự chuẩn bị cho tương lai diễn ra tốt nhất”, PGS-TS Trần Đình Thiên nói.

Với thông điệp “Xây dựng mô hình phát triển Việt Nam tự cường, hội nhập, toàn diện, lấy con người làm trung tâm, khoa học - công nghệ làm động lực và quản trị hiện đại làm bệ phóng để đưa đất nước bước vào kỷ nguyên vươn mình”, các tham luận tại Hội thảo tập trung nhận diện những thành tựu, hạn chế, điểm nghẽn của mô hình phát triển hiện nay, đồng thời đề xuất các định hướng, giải pháp và kiến nghị chính sách cho giai đoạn mới.

Phát biểu kết luận hội thảo, PGS-TS Phạm Minh Tuấn, Phó tổng biên tập Tạp chí Cộng sản, cho biết, hội thảo đã nhận được gần 200 bài tham luận của các nhà khoa học và hoạt động thực tiễn. Các bài viết đều thể hiện tâm huyết, tinh thần trách nhiệm và nhiều bài tham luận có chất lượng khoa học cao.

Các phát biểu, tham luận sẽ tiếp tục được nghiên cứu, chắt lọc để phục vụ nghiên cứu và tư vấn cho Đảng, đồng thời góp phần vào triển khai quán triệt và thực hiện Nghị quyết 19-NQ/TW ngày 28.7 về đổi mới mô hình phát triển Việt Nam.