Hơn 200 năm gìn giữ, Lễ hội Đình Tân Chánh được vinh danh cấp quốc gia
Lễ hội Đình Tân Chánh được công nhận di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, khẳng định giá trị truyền thống hơn 200 năm của địa phương.
Ngày 24-3, UBND xã Cần Đước (Tây Ninh) tổ chức lễ dâng hương tưởng niệm 203 năm ngày mất của Xuân Quang hầu Nguyễn Khắc Tuấn (1823-2026). Đồng thời, địa phương đón nhận bằng chứng nhận di sản văn hóa phi vật thể quốc gia. Đây là dịp chính quyền và người dân cùng nhìn lại hành trình gìn giữ lễ hội đậm bản sắc Nam Bộ.

Quang cảnh buổi lễ. Ảnh: HUỲNH DU
Lễ hội Đình Tân Chánh còn gọi là Lễ Kỳ yên diễn ra thường niên vào các ngày 4, 5 và 6 tháng 2 âm lịch. Trong đó, hai ngày mùng 5 và mùng 6 là cao điểm với nghi thức Kỳ yên và lễ Cát kỵ dành cho Xuân Quang hầu Nguyễn Khắc Tuấn. Ông là một vị quan triều Nguyễn có nhiều công trạng.
Theo sử liệu, Nguyễn Khắc Tuấn (còn có tên là Nguyễn Phúc Xuân, Nguyễn Hầu Xuân) sinh năm Đinh Hợi (1767) thời Kiến Hưng nhà Lê. Năm Cảnh Hưng thứ 51 (1791), ông đầu quân theo Nguyễn Ánh và được phong chức Cai đội. Sau khi Nguyễn Ánh lập ra triều Nguyễn, ông trông coi việc quân ở Bắc Thành. Đến thời vua Minh Mạng, ông giữ chức vụ Khâm sai, Chưởng cơ thống quản trung quân trấn định thập cơ, tước Xuân Quang hầu. Năm Minh Mạng thứ 3 (1822), ông giúp triều Nguyễn quản lý trông coi việc đắp thành trấn Hưng Hóa.
Chính sử triều Nguyễn chép rằng trong thời gian ở Bắc Thành, Nguyễn Khắc Tuấn lập nhiều công lớn dẹp giặc, giữ yên biên cương phía Bắc và tu sửa đê điều. Ông mất vào lúc 4 giờ khuya, ngày mùng 7 tháng 2 năm Quý Mùi (1823). Nhà vua thương tiếc, lệnh bộ Lễ truy tặng chức Thống chế, ban thưởng vàng bạc cho gia quyến và tổ chức an táng trọng thể. Đình Tân Chánh hiện lưu giữ nhiều đạo sắc phong và văn bản quý được ban tặng từ thời đó.

Lãnh đạo địa phương đón nhận bằng chứng nhận di sản văn hóa phi vật thể quốc gia. Ảnh: HUỲNH DU
Lễ hội Đình Tân Chánh mang nét tương đồng với các lễ Kỳ yên đình làng Nam Bộ, xuất phát từ tín ngưỡng thờ Thành hoàng Bổn cảnh. Tuy nhiên, điểm đặc biệt là sự chuyển hóa từ hình tượng thần linh sang thờ một nhân vật lịch sử cụ thể là Xuân Quang hầu. Điều này tạo nên chiều sâu văn hóa và tính xác thực cho lễ hội.
Không chỉ mang ý nghĩa tâm linh, lễ hội còn là “kho tàng” lưu giữ truyền thống, giáo dục thế hệ sau về lịch sử khai mở vùng đất Tây Ninh. Qua hơn hai thế kỷ, lễ hội đã trở thành biểu tượng của sức sống văn hóa bền bỉ trong cộng đồng.
Theo ông Trần Anh Minh, Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Tây Ninh, Đình Tân Chánh là công trình kiến trúc tiêu biểu của phong cách lăng mộ thời Nguyễn đầu thế kỷ XIX. Nơi đây lưu giữ nhiều tư liệu quý như bia đá, sắc phong, hàng trăm trang văn bản cổ mang dấu ấn triện thời Gia Long và Minh Mạng.
Việc được công nhận di sản là niềm tự hào lớn, song cũng đặt ra trách nhiệm bảo tồn cho chính quyền và cộng đồng. Trong bối cảnh địa phương phát triển mạnh kinh tế, những giá trị văn hóa phi vật thể như lễ hội Kỳ yên cần được gìn giữ đúng cách để tránh mai một.
Giữ gìn di sản không chỉ là nhiệm vụ của cơ quan chức năng mà cần sự chung tay của người dân. Đây là nền tảng để Tây Ninh phát triển bền vững, hài hòa giữa kinh tế và văn hóa.
Một số hình ảnh tại buổi lễ:

Bà Nguyễn Đài Thy, Ủy viên Ban thường vụ Tỉnh ủy - Phó Chủ tịch thường trực HĐND tỉnh Tây Ninh và đại diện lãnh đạo các ban, ngành tỉnh đến dự. Ảnh: HUỲNH DU

Lễ hội Kỳ Yên diễn ra từ ngày 4 đến ngày 6 tháng 2 âm lịch. Ảnh: HUỲNH DU

Di tích lịch sử Đình Tân Chánh và Lăng Mộ Nguyễn Khắc Tuấn tại xã Cần Đước, tỉnh Tây Ninh hiện nay. Ảnh: XÃ CẦN ĐƯỚC

Di tích lịch sử Đình Tân Chánh hiện nay tại ấp Đình, xã Cần Đước, tỉnh Tây Ninh. Ảnh: HUỲNH DU

Ông Trần Anh Minh, Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Tây Ninh phát biểu tại buổi lễ đón nhận. Ảnh: HUỲNH DU











