Hơn 7.000 học sinh sẽ đi đâu?

Ông Nguyễn Hoàng Nam, Phó Giám đốc Sở GD-ĐT TP Đà Nẵng trao đổi với PV Chuyên đề Công an TP Đà Nẵng về công tác tuyển sinh lớp 10 năm học 2026-2027.

Vì sao số lượng "trượt công lập" tăng?

Theo thống kê của Sở Giáo dục và Đào tạo (GD-ĐT) thành phố Đà Nẵng, năm học 2025-2026 có gần 46.000 học sinh lớp 9, trong khi đó, tổng chỉ tiêu vào các trường THPT công lập năm học 2026-2027 là 38.690 học sinh, tương ứng với 871 lớp tại 76 cơ sở giáo dục, bao gồm các trường THPT, THPT chuyên và trường phổ thông dân tộc nội trú.

Sự chênh lệch hơn 7.000 chỉ tiêu đồng nghĩa với việc một bộ phận không nhỏ học sinh sẽ không thể bước vào cánh cửa trường công lập, vốn từ lâu vẫn được xem là lựa chọn ưu tiên của đa số gia đình.

Chị Trần Thị Minh Hồng (phường Thanh Khê) có con đang học lớp 9 chia sẻ: "Gia đình nào cũng mong con mình vào được trường công lập để giảm chi phí và có môi trường học ổn định. Nghe nói năm nay số lượng học sinh tăng, cạnh tranh cao, tôi thực sự lo lắng. Con tôi học lực khá nhưng vẫn sợ rớt, nhất là ở các trường trung tâm. Vì vậy cháu vẫn đang rất băng khoăn với các nguyện vọng đăng ký trường".

Không chỉ phụ huynh, chính các học sinh cũng chịu áp lực lớn. Em Nguyễn Minh Anh, học sinh lớp 9 tại phường Hải Châu, bộc bạch: "Tụi em nghe nói có tới hơn 7.000 bạn không đậu công lập nên ai cũng lo. Những trường top đầu thì tỷ lệ chọi cao, nếu đăng ký không khéo là dễ trượt cả hai nguyện vọng".

Lý giải về con số này, ông Nguyễn Hoàng Nam, Phó Giám đốc Sở GD-ĐT TP Đà Nẵng cho biết, có nhiều yếu tố tác động. Trước hết là do quy mô học sinh tăng. Thống kê đến thời điểm hiện nay, toàn thành phố có khoảng 46.000 thí sinh tốt nghiệp THCS sẽ đăng ký dự thi vào lớp 10, mức cao hơn so với các năm trước. Nguyên nhân xuất phát từ biến động dân số theo từng năm sinh, khi lứa học sinh lớp 9 năm nay rơi vào giai đoạn có quy mô dân số cao trong chu kỳ.

Bên cạnh đó, việc sáp nhập địa giới hành chính giữa Đà Nẵng và Quảng Nam cũng khiến số lượng học sinh tăng lên đáng kể so với từng địa phương trước sáp nhập. Tuy nhiên, theo lãnh đạo Sở GD-ĐT, nếu xét về tỷ lệ thì không có biến động lớn. "Con số hơn 7.000 học sinh không trúng tuyển vào lớp 10 có thể gây cảm giác nhiều, nhưng về tỷ lệ, Đà Nẵng vẫn đảm bảo khoảng 85% học sinh tốt nghiệp THCS được vào học THPT công lập, mức khá cao so với nhiều địa phương lớn như Hà Nội hay TP.HCM", ông Nam khẳng định.

Một yếu tố khác làm gia tăng áp lực là tâm lý "chuộng trường công lập", đặc biệt là các trường có "thương hiệu" tại khu vực trung tâm như Hải Châu, Thanh Khê, Cẩm Lệ, Tam Kỳ, Hội An, Điện Bàn…Dự kiến sẽ có nhiều học sinh tập trung đăng ký vào các trường này, khiến mức độ cạnh tranh cục bộ tăng cao, trong khi một số trường khác vẫn còn chỉ tiêu.

Năm học 2026–2027, công tác tuyển sinh vào lớp 10 công lập tại Đà Nẵng tiếp tục là vấn đề "nóng".

Nhiều lối đi sau THCS: Công lập không phải lựa chọn duy nhất

Trước nỗi lo của phụ huynh và học sinh, ngành giáo dục Đà Nẵng đã triển khai nhiều giải pháp nhằm giảm áp lực tuyển sinh và tạo điều kiện thuận lợi nhất cho học sinh.

Theo đó, ngoài khoảng gần 39.000 học sinh vào THPT công lập, số còn lại sẽ được "chia sẻ" sang các hướng đi khác.

Thứ nhất là các trường THPT ngoài công lập. Hiện trên địa bàn có nhiều cơ sở giáo dục tư thục quy mô lớn như Hiển Nhân, Quang Trung, Hà Huy Tập, Khai Trí… cùng nhiều trường khác, với khả năng tiếp nhận khoảng 2.000–3.000 học sinh mỗi năm. Đáng chú ý, học sinh theo học tại các trường ngoài công lập được hỗ trợ học phí tương đương mức học phí công lập; đối với học sinh có hoàn cảnh khó khăn còn được xét cấp học bổng, hỗ trợ từ các quỹ khuyến học và chính sách liên quan, tạo điều kiện tiếp tục học tập; Thứ hai là hệ giáo dục thường xuyên (GDTX). Dự kiến, khối này tuyển khoảng 1.215 học viên, góp phần giảm tải đáng kể cho hệ THPT công lập; Thứ ba, và cũng là hướng đi được khuyến khích theo chủ trương phân luồng, là học nghề. Học sinh có thể đăng ký vào các cơ sở giáo dục nghề nghiệp, đồng thời học văn hóa theo chương trình GDTX thông qua hình thức liên kết giữa các trường nghề và trung tâm GDTX.

"Với các phương án này, về cơ bản Đà Nẵng vẫn đáp ứng được nhu cầu học tập của học sinh trong độ tuổi. Mục tiêu là đảm bảo ít nhất 85% người trong độ tuổi hoàn thành cấp trung học phổ thông và tương đương (theo mục tiêu đến năm 2030 Nghị quyết số 71-NQTW về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo)", ông Nguyễn Hoàng Nam nhấn mạnh.

"Chìa khóa" giảm áp lực và mở rộng lựa chọn

Bên cạnh đó, để giảm áp lực cho kỳ tuyển sinh năm nay, Sở GD-ĐT Đà Nẵng đã triển khai nhiều giải pháp, trong đó đáng chú ý là việc áp dụng hệ thống đăng ký trực tuyến.

Theo ông Nguyễn Hoàng Nam, năm nay toàn bộ quy trình tuyển sinh, từ đăng ký nguyện vọng đến công bố kết quả đều thực hiện qua phần mềm tuyển sinh. Học sinh được đăng ký thử trước, đến ngày 18-4 sẽ chính thức đăng ký 2 nguyện vọng.

Đặc biệt, sau khi học sinh hoàn thành việc đăng ký, Sở GD-ĐT sẽ công bố số lượng đăng ký vào từng trường và học sinh sẽ có khoảng 5 ngày để điều chỉnh nguyện vọng. Đây là cơ sở để các em cân nhắc, điều chỉnh nguyện vọng nếu thấy tỷ lệ cạnh tranh quá cao. "Ví dụ, nếu một trường có số lượng đăng ký quá đông, học sinh có thể chuyển sang trường khác phù hợp hơn. Cách làm này giúp giảm áp lực và hạn chế rủi ro trượt cả hai nguyện vọng", ông Nam phân tích.

Kỳ thi năm nay cũng diễn ra sớm hơn, vào các ngày 23, 24 và 25-5 (thay vì đầu tháng 6 như trước). Các trường THCS đã chủ động điều chỉnh kế hoạch dạy học, đảm bảo kết thúc chương trình và ôn tập kịp thời cho học sinh.

Sở GD-ĐT cũng đã công bố sớm môn thi thứ ba là Ngoại ngữ, cùng với Toán và Ngữ văn, giúp học sinh chủ động trong việc ôn tập.

Phương thức tuyển sinh vào lớp 10 THPT công lập tiếp tục được áp dụng là thi tuyển kết hợp xét tuyển, trong đó điểm thi 3 môn và kết quả học tập 4 năm THCS sẽ được tính chung để xét trúng tuyển.

Về lâu dài, lãnh đạo Sở GD-ĐT cho biết thành phố đã có đề án xây dựng, nâng cấp, mở rộng trường lớp và đầu tư thiết bị dạy, học cho các trường mầm non và phổ thông công lập trên địa bàn thành phố đà nẵng, giai đoạn 2026-2030, trong đó sẽ xây dựng thêm một số trường THPT nhằm đáp ứng nhu cầu học tập ngày càng tăng.

Rõ ràng, câu chuyện hơn 7.000 học sinh không vào được trường công lập không chỉ là bài toán của riêng ngành giáo dục, mà còn liên quan đến nhận thức của toàn xã hội. Kỳ tuyển sinh lớp 10 năm học 2026–2027 vì thế không chỉ là cuộc cạnh tranh vào trường công lập, mà còn là "ngã rẽ" quan trọng buộc mỗi học sinh phải cân nhắc nghiêm túc về năng lực, điều kiện và định hướng tương lai của mình. Và có lẽ, thay vì chỉ hỏi "7.000 học sinh sẽ đi đâu", câu hỏi quan trọng hơn là: làm thế nào để mỗi lựa chọn đều trở thành một con đường phù hợp và có giá trị.