Hợp tác dự trữ dầu có thể giúp ASEAN tiết kiệm hàng trăm triệu USD

Đây cũng là một trong những nội dung trọng tâm được thảo luận tại tọa đàm về an ninh năng lượng và tăng trưởng xanh ASEAN do ERIA tổ chức ngày 6/11 tại Jakarta, Indonesia.

Tọa đàm về an ninh năng lượng và tăng trưởng xanh ASEAN do ERIA tổ chức ngày 6/11 tại Jakarta, Indonesia. Ảnh: Minh Thái/PV TTXVN tại Indonesia

Phóng viên TTXVN tại Jakarta dẫn phát biểu của ông Takayuki Yamanaka, Giám đốc ERIA tại sự kiện, nhấn mạnh những biến động gần đây của thị trường năng lượng toàn cầu cho thấy sự cần thiết phải nâng cao mức độ chuẩn bị và hợp tác giữa các nước thành viên ASEAN. Theo ông, nghiên cứu của ERIA tập trung vào khả năng thiết lập cơ chế dự trữ dầu chiến lược chung cũng như các phương thức phối hợp ứng phó khi nguồn cung trong khu vực bị gián đoạn.

Theo các phân tích được trình bày tại tọa đàm, mức độ phụ thuộc của Đông Nam Á vào nguồn dầu từ bên ngoài khiến khu vực dễ chịu tác động dây chuyền khi xảy ra khủng hoảng. Trước khi xảy ra biến động, khoảng 60% lượng dầu thô nhập khẩu của Đông Nam Á đến từ Trung Đông. Khi nguồn cung tại khu vực này bị gián đoạn, tác động không chỉ dừng ở giá dầu mà còn lan sang chi phí vận tải, bảo hiểm, tín dụng và các sản phẩm hóa dầu, qua đó, làm tăng lạm phát và chi phí sản xuất, kinh doanh.

Nghiên cứu của ERIA cho thấy ASEAN có thể kết hợp 3 hình thức dự trữ gồm dự trữ ở cấp quốc gia, theo hạn ngạch và chung giữa các nước. Trong đó, mô hình hợp tác với thời gian dự trữ chung khoảng 30 ngày được đánh giá có thể giúp tiết kiệm khoảng 610 triệu USD mỗi năm so với phương án chủ yếu dựa vào dự trữ quốc gia. Một hệ thống dự trữ được tổ chức hiệu quả còn có thể hạn chế thiệt hại kinh tế do gián đoạn nguồn cung, với lợi ích ước tính khoảng 8,6 tỷ USD mỗi năm cho toàn khu vực.

Tiến sĩ Han Phoumin, chuyên gia kinh tế năng lượng cấp cao tại ERIA trả lời phỏng vấn TTXVN. Ảnh: Minh Thái/PV TTXVN tại Indonesia

Trả lời phóng viên TTXVN, Tiến sĩ Han Phoumin, chuyên gia kinh tế năng lượng cấp cao tại ERIA, cho rằng hợp tác dự trữ là phương thức giúp ASEAN vừa nâng cao an ninh năng lượng, vừa tối ưu hóa chi phí thông qua chia sẻ nguồn lực. Hiện nay, dự trữ năng lượng trong khu vực chủ yếu do doanh nghiệp thực hiện để phục vụ hoạt động vận hành. Vì vậy, ông cho rằng các nước cần tính đến việc bổ sung dự trữ quốc gia, dự trữ theo hạn ngạch và dự trữ chung, qua đó hỗ trợ lẫn nhau khi xảy ra gián đoạn nguồn cung.

Ở góc độ ngành năng lượng, ông Konsep Harum, chuyên gia về năng lượng và dầu khí của Indonesia, nhận định khả năng chống chịu của ASEAN cần được xây dựng trên 4 trụ cột, gồm duy trì nguồn cung trong nước; đa dạng hóa nguồn nhập khẩu và tuyến vận chuyển; nâng cao năng lực tiếp nhận, chế biến, phân phối dầu khí; và hoàn thiện dự trữ cùng cơ chế ứng phó khẩn cấp.

Ông đồng thời lưu ý tình trạng thiếu đầu tư vào nguồn cung và hạ tầng năng lượng vẫn là thách thức mang tính cơ cấu của khu vực. Theo mô hình nghiên cứu của ERIA được ông viện dẫn, phương án hợp tác dự trữ có thể giảm khoảng 22% chi phí so với mô hình đối chứng, song hiệu quả phụ thuộc vào cơ chế bảo đảm quyền tiếp cận và phân phối nguồn dự trữ giữa các nước.

Tọa đàm về an ninh năng lượng và tăng trưởng xanh ASEAN do ERIA tổ chức ngày 6/11 tại Jakarta, Indonesia. Ảnh: Minh Thái/PV TTXVN tại Indonesia

Bên cạnh vấn đề an ninh năng lượng, tọa đàm cũng dành 1 phiên thảo luận vai trò của tăng trưởng xanh và chuyển đổi số đối với năng lực cạnh tranh, hội nhập kinh tế ASEAN. Các nội dung được đề cập gồm khả năng xây dựng Hiệp định Khung về Kinh tế Xanh ASEAN và Hiệp định Khung về Kinh tế Số ASEAN, hướng tới kết nối khu vực, củng cố chuỗi giá trị và thu hút đầu tư cho tăng trưởng bền vững.