HoREA đề xuất cơ chế đóng tiền xây lại chung cư hết niên hạn
Tại đề xuất gửi Quốc hội, HoREA làm rõ cơ chế tài chính khi chung cư hết niên hạn: chủ sở hữu được góp tiền xây mới theo suất đầu tư hoặc nhận bồi thường đất.

Chung cư mới được định hướng có thời hạn sử dụng theo niên hạn công trình, gắn với việc bảo đảm quyền tài sản của chủ sở hữu. Ảnh: Quỳnh Danh.
Hiệp hội Bất động sản TP.HCM (HoREA) vừa có văn bản gửi đến Ủy ban Thường vụ Quốc hội và các cơ quan liên quan để đóng góp ý kiến cho dự thảo Luật Nhà ở (sửa đổi).
Nhằm thể chế hóa Nghị quyết số 21-NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương Đảng, HoREA kiến nghị quy định "thời hạn sử dụng nhà chung cư theo niên hạn xây dựng công trình" thay cho cụm từ "sở hữu nhà chung cư có thời hạn". Đề xuất này chỉ áp dụng đối với các dự án nhà chung cư đầu tư xây dựng mới sau khi luật có hiệu lực thi hành, đồng thời không áp dụng hồi tố đối với các chung cư cũ hiện hữu.
Mức đóng góp tài chính được tính theo suất đầu tư xây dựng
Đối với các dự án chung cư xây dựng mới, khi công trình hết thời hạn sử dụng theo niên hạn và buộc phải phá dỡ để đảm bảo an toàn, HoREA đề xuất xác lập cơ chế tài chính rõ ràng cho các chủ sở hữu căn hộ.
Nghị quyết số 21 của Hội nghị lần thứ ba Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV về quan điểm, định hướng sửa đổi Luật Đất đai và các luật có liên quan xác định đối với đất xây dựng nhà ở thương mại để bán, chủ yếu là nhà chung cư, Nhà nước tiếp tục giao đất sử dụng lâu dài.
Với các chung cư xây mới, căn hộ sẽ được quy định thời hạn sử dụng theo niên hạn công trình, gắn với việc bảo đảm quyền tài sản của chủ sở hữu. Khi công trình hết thời hạn sử dụng, chủ sở hữu căn hộ được thực hiện nghĩa vụ tài chính để xây dựng lại chung cư theo quy định. Định hướng này đang trở thành tâm điểm thu hút sự chú ý của thị trường bất động sản.
Cụ thể, các chủ sở hữu có quyền tiếp tục sử dụng diện tích đất chung để tự thực hiện việc cải tạo, xây dựng lại thông qua việc đóng góp kinh phí hoặc hợp tác với nhà đầu tư. Kinh phí đóng góp của từng hộ gia đình được xác định bằng tỷ lệ diện tích sử dụng căn hộ nhân với suất đầu tư xây dựng mới 1 m2 sàn nhà ở tại thời điểm phá dỡ. Quy định này giúp cư dân chủ động trong việc tái thiết không gian sống khi công trình xuống cấp.
Bên cạnh đó, HoREA cũng đề nghị làm rõ các trường hợp cư dân không thực hiện đóng góp tài chính. Nếu các chủ sở hữu không có nhu cầu, không có khả năng đóng góp kinh phí hoặc không lựa chọn được nhà đầu tư, diện tích đất sẽ được bàn giao lại cho Nhà nước để giao nhà đầu tư khác triển khai dự án. Khi đó, chủ sở hữu được bồi thường giá trị quyền sử dụng đất theo tỷ lệ diện tích sử dụng chung xác định tại thời điểm bồi thường, đồng thời được hỗ trợ tái định cư theo quy định pháp luật.
Phương án xử lý khi quy hoạch không tiếp tục xây lại chung cư
Trong trường hợp quy hoạch được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt không tiếp tục xây dựng lại nhà chung cư tại vị trí cũ, các chủ sở hữu cũng sẽ bàn giao lại đất và được bồi thường giá trị quyền sử dụng đất theo tỷ lệ diện tích sử dụng chung tại thời điểm thực hiện. Đồng thời, cư dân được hỗ trợ và bố trí tái định cư ở khu vực khác theo quy định của Luật Nhà ở.
Quyền sở hữu nhà chung cư chỉ chính thức chấm dứt khi công trình phải phá dỡ và các chủ sở hữu không còn chiếm hữu, sử dụng nhà chung cư đó, bảo đảm phù hợp với quy định của Bộ luật Dân sự 2015.
Theo đánh giá từ HoREA, việc phân định rõ nghĩa vụ tài chính và các phương án xử lý tài sản khi hết niên hạn sử dụng sẽ giúp loại bỏ cơ chế bao cấp từ ngân sách Nhà nước trong công tác cải tạo chung cư.
Hiện cả nước có khoảng 2.500 khu nhà chung cư cũ xây dựng từ trước năm 1994 nhưng tiến độ cải tạo còn chậm do vướng mắc về nguồn vốn và cơ chế bồi thường. Việc áp dụng cơ chế mới cho các dự án xây dựng sau khi luật có hiệu lực được kỳ vọng sẽ tạo tính minh bạch cho thị trường bất động sản trong dài hạn.







![[VIDEO] Niên hạn chung cư: Quyền sở hữu đất vẫn lâu dài, người dân cần tỉnh táo](https://photo-baomoi.bmcdn.me/w250_r3x2/2026_08_05_180_55765851/817dc97e83356a6b3324.jpg)



