Hưởng ứng Ngày Chuyển đổi số quốc gia (10-10): Định vị trở thành trung tâm dữ liệu và công nghệ số
Với nhiều lợi thế, Khánh Hòa đang đứng trước cơ hội trở thành điểm đến đầu tư trung tâm dữ liệu và phát triển hệ sinh thái công nghệ số của các doanh nghiệp. Đây không chỉ là bước đi phù hợp xu thế, mà còn mở ra hướng tái cấu trúc kinh tế đầy triển vọng.
Động lực từ quy hoạch hạ tầng số
Theo ông Đào Xuân Kỳ - Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ, dữ liệu cùng năng lực tính toán, trí tuệ nhân tạo (AI), điện toán đám mây và dữ liệu lớn (Big Data) đã trở thành nguồn lực chiến lược. Việc hình thành hệ thống hạ tầng số tập trung, dùng chung, liên thông và có tính dự phòng cao tại Khánh Hòa không chỉ giải bài toán lưu trữ mà còn cung cấp tài nguyên điện toán đám mây phục vụ cả cơ quan nhà nước lẫn doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh.
Công viên Phần mềm Quân đội (ASP) sẽ là một lợi thế rất lớn để Khánh Hòa phát triển hạ tầng số.
Tuy nhiên, nếu chỉ nhìn nhận trung tâm dữ liệu như một “kho chứa dữ liệu” phục vụ quản lý hành chính thì chưa lột tả hết tầm quan trọng của hạ tầng số. Nhìn từ góc độ kinh tế phát triển, trung tâm dữ liệu hiện đại tạo ra hạt nhân thu hút các tập đoàn công nghệ, doanh nghiệp khởi nghiệp và nguồn nhân lực chất lượng cao. Mảnh ghép này sẽ giúp Khánh Hòa tạo ra bước đột phá về kinh tế số, bên cạnh các ngành kinh tế truyền thống như du lịch hay kinh tế biển.
Đặc biệt, Khánh Hòa hiện đang nắm giữ những lợi thế cạnh tranh khác biệt mà không nhiều địa phương ở khu vực duyên hải Nam Trung Bộ có được. Địa phương nằm ở vị trí cửa ngõ giao thương chiến lược, kết nối Nam Trung Bộ với Tây Nguyên và quốc tế. Điều này tạo thuận lợi để hạ ngầm các tuyến cáp quang biển quốc tế và phát triển hạ tầng truyền dẫn tốc độ cao.
Phó Chủ tịch UBND tỉnh LÊ HUYỀN nhấn mạnh: Các sở: Xây dựng, Nông nghiệp và Môi trường cùng chính quyền địa phương rà soát quy hoạch, đất đai, môi trường và rút ngắn tối đa thời gian xử lý thủ tục hành chính. Khánh Hòa cam kết đồng hành, kiến tạo môi trường đầu tư thông thoáng, minh bạch, lấy hiệu quả của doanh nghiệp làm trọng tâm.
Điểm cộng quan trọng khác nằm ở bài toán năng lượng. Các trung tâm dữ liệu thế hệ mới, đặc biệt là Data Center phục vụ AI, tiêu tốn lượng điện năng lớn và đòi hỏi nguồn điện phải cực kỳ ổn định, tiệm cận các tiêu chuẩn phát thải ròng bằng 0 (Net Zero). Với hơn 6.019MW nguồn điện đang vận hành từ 72 dự án, trong đó điện mặt trời và điện gió chiếm tỷ trọng lớn, Khánh Hòa có thể cung ứng nguồn điện sạch, bền vững cho các hạ tầng tính toán xanh.
Phân tích sâu hơn về tiềm năng này, Tiến sĩ Phạm Ngọc Minh (Viện Công nghệ thông tin - Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam) cho rằng, Khánh Hòa đủ điều kiện trở thành cực hạ tầng dữ liệu mới, đóng vai trò kết nối và chia sẻ áp lực cho hai trung tâm lớn là Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh. Mô hình “Khánh Hòa Green AI & Data Hub” (AI xanh và trung tâm dữ liệu) với 5 trụ cột gồm: Trung tâm dữ liệu xanh, GPU AI/HPC, điện toán đám mây chủ quyền, Big Data, an toàn và dự phòng dữ liệu sẽ tạo nên một bệ phóng công nghệ toàn diện.
Bên cạnh đó, việc HĐND tỉnh ban hành chính sách hỗ trợ đầu tư với mức tối đa lên tới 200 tỷ đồng đối với mỗi dự án sản xuất sản phẩm công nghệ trọng điểm, chip bán dẫn và trung tâm dữ liệu AI đã minh chứng cho tư duy cởi mở và sự quyết liệt của chính quyền địa phương.
Từng bước hình thành hệ sinh thái công nghệ số
Từ những lợi thế trên, các chuyên gia công nghệ cho rằng, Khánh Hòa cần xây dựng trung tâm dữ liệu đa mục tiêu và khu công nghệ số tập trung theo hướng phát triển một hệ sinh thái hoàn chỉnh, thay vì chỉ xây dựng các công trình đơn lẻ. Mô hình phát triển cần dựa trên quan hệ hợp tác giữa Nhà nước - viện, trường - doanh nghiệp. Nhà nước giữ vai trò kiến tạo về quy hoạch, đất đai, điện, hạ tầng kết nối, cơ chế, chính sách và thủ tục đầu tư; doanh nghiệp là chủ thể đầu tư, vận hành, khai thác thương mại; viện, trường tham gia nghiên cứu, chuyển giao công nghệ và đào tạo nguồn nhân lực.
Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lê Huyền trao đổi với các chuyên gia và doanh nghiệp công nghệ về phát triển hạ tầng số.
Thạc sĩ, Kiến trúc sư chính Nguyễn Thị Thu Trang - Phó Giám đốc Công ty Tư vấn xây dựng công nghiệp và đô thị Việt Nam cho biết, lợi thế cạnh tranh của Khánh Hòa không nằm ở một tài sản riêng lẻ mà ở khả năng kết nối biển, cảng, du lịch, đô thị, dữ liệu và AI. Vì vậy, khu công nghệ số tập trung cần được xây dựng trên cơ sở các điều kiện kỹ thuật thực tế, trước hết là điện, nước, cáp quang, đất đai, môi trường và khả năng chống chịu.
Tiến sĩ Trịnh Quang Việt - Viện Ứng dụng trí tuệ nhân tạo, Trung tâm Đổi mới sáng tạo Đại học Quốc gia TP. Hồ Chí Minh cho rằng, khu công nghệ số tập trung tại Khánh Hòa cần được phát triển theo mô hình hệ sinh thái 4 tầng. Tầng thứ nhất là hạ tầng xanh gồm trung tâm dữ liệu AI, điện sạch và kết nối; tầng thứ hai là các nền tảng dùng chung để doanh nghiệp nhỏ không phải tự đầu tư GPU; tầng thứ ba là nghiên cứu, đào tạo và phát triển nguồn nhân lực; tầng thứ tư là doanh nghiệp, startup và các ứng dụng AI trong những lĩnh vực thế mạnh của tỉnh như du lịch, kinh tế biển, năng lượng, nông nghiệp và thủy sản.
Trung tâm dữ liệu đa mục tiêu và Khu công nghệ số tập trung tại Khánh Hòa được triển khai theo lộ trình 3 giai đoạn đến năm 2035. Cụ thể, giai đoạn 2026 - 2027 tập trung chuẩn bị thể chế, quy hoạch và mặt bằng sạch; giai đoạn 2027 - 2029 xây dựng hạ tầng lõi, đưa vào vận hành giai đoạn 1; giai đoạn 2029 - 2035 từng bước mở rộng quy mô, hoàn thiện hệ sinh thái.
Để Khánh Hòa thực sự tạo ra những bước tiến trong xây dựng hạ tầng số, tại Diễn đàn “Kết nối doanh nghiệp và Xúc tiến đầu tư Trung tâm dữ liệu đa mục tiêu, Khu công nghệ số tập trung năm 2026”, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lê Huyền đã giao nhiệm vụ cụ thể cho từng sở, ngành với yêu cầu có đầu mối, tiến độ và kết quả rõ ràng. Trong đó, Sở Khoa học và Công nghệ làm đầu mối tiếp nhận, đôn đốc các đề xuất đầu tư, tham mưu ban hành thông báo kết luận và chuẩn hóa Danh mục dự án thu hút đầu tư hạ tầng số. Các vấn đề còn lại như bố trí quỹ đất và sẵn sàng hạ tầng cho trạm 5G, phương án đấu nối lưới điện ổn định, liên tục cho các Data Center, cơ chế ưu đãi tài chính, đất đai, hướng dẫn nhà đầu tư về điều kiện, thủ tục cũng được giao nhiệm vụ cụ thể cho từng đơn vị.
