IFC Việt Nam tạo dấu ấn với mô hình 'hai trung tâm, một cấu trúc'

Vị chuyên gia tài chính doanh nghiệp cho rằng IFC của Việt Nam mang tính đổi mới khi hai địa điểm tách biệt về địa lý nhưng được vận hành như một cấu trúc thống nhất, qua đó phân bổ linh hoạt sản phẩm và dòng vốn nhằm tối ưu nguồn lực.

Thành phố Hồ Chí Minh có hoạt động kinh tế sôi động ngay cả vào ban đêm. Ảnh: Nguyễn Lê/Hanoimoi

Tiến sĩ Kishore Nuthalapati đưa ra nhận định trên sau chuyến thăm cấp Nhà nước tới Ấn Độ của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm trong tuần đầu tháng 5-2026. Theo TS Kishore, đây không chỉ là một bước đi chính sách, mà còn là tín hiệu cho thấy Việt Nam đang chủ động tái định vị vai trò của mình trong cấu trúc tài chính toàn cầu.

Tiến sĩ Kishore Nuthalapati, người Ấn Độ, chuyên gia tài chính doanh nghiệp.

Từ “ngôi sao kinh tế” đến bước chuyển chiến lược

Theo Tiến sĩ Kishore, hành trình 50 năm của Việt Nam - từ một trong những quốc gia nghèo nhất thế giới trở thành một trung tâm kinh tế đang lên - được đánh dấu bằng những cột mốc rõ ràng, đó là Đổi mới giữa thập niên 1980, tăng tốc tăng trưởng những năm 2000, chuyển dịch sang công nghệ cao trong thập niên 2010 và củng cố chuỗi cung ứng, phát triển tài chính xanh trong thập niên 2020.

Tuy nhiên, ông cũng chỉ ra những thách thức còn tồn tại như nhu cầu gia tăng năng lực năng lượng, sự phụ thuộc lớn vào nhập khẩu nguyên liệu và máy móc trung gian, cũng như tình trạng bất động sản chiếm tỷ trọng đáng kể trong tín dụng ngân hàng. Bên cạnh đó, liên kết giữa chuỗi giá trị xuất khẩu và doanh nghiệp nội địa còn hạn chế, trong khi phương thức nhập khẩu nguyên liệu - lắp ráp - xuất khẩu tiềm ẩn rủi ro trước các cú sốc toàn cầu.

Trong bối cảnh đó, việc phát triển Trung tâm tài chính quốc tế (IFC) được ông đánh giá là “lựa chọn đúng đắn” để cải thiện thị trường vốn, giảm phụ thuộc vào sản xuất thuần túy, hướng xuất khẩu và thu hút nguồn vốn quốc tế dài hạn, chất lượng cao.

Điểm được vị chuyên gia Ấn Độ nhấn mạnh là thiết kế IFC của Việt Nam mang tính đổi mới so với nhiều hệ sinh thái trên thế giới.

Trụ sở làm việc của Cơ quan điều hành Trung tâm Tài chính Quốc tế Việt Nam tại Đà Nẵng. Ảnh: Người Lao Động

Theo đó, Việt Nam xây dựng 2 trung tâm tài chính quốc tế, gồm Thành phố Hồ Chí Minh đóng vai trò đầu tàu quy mô lớn về ngân hàng và thị trường vốn; Đà Nẵng định vị là khu vực chuyên biệt về fintech, công nghệ số và tài chính xanh. Dù tách biệt về địa lý, hai đầu mối này được kết nối trong cùng một cơ chế điều phối, qua đó phân bổ sản phẩm và hoạt động tài chính linh hoạt nhằm tối ưu nguồn lực.

Ông đặc biệt lưu ý đến các yếu tố thể chế: cơ chế “sandbox” có kiểm soát để thử nghiệm công nghệ và kỹ thuật tài chính mới; tòa án chuyên trách IFC giải quyết tranh chấp theo chuẩn mực quốc tế; thị thực dài hạn tới 10 năm cho chuyên gia nước ngoài cùng gia đình; cho phép sở hữu nước ngoài 100% với mức kiểm soát vốn giảm thiểu đi kèm khuôn khổ pháp lý và quản trị rõ ràng.

Theo đánh giá của ông, chính những yếu tố này giúp IFC thu hút nguồn vốn ổn định, củng cố đồng nội tệ, giảm chi phí vay mượn, tạo việc làm và thúc đẩy các hoạt động tri thức có giá trị gia tăng cao. Đồng thời, IFC còn góp phần cân bằng xuất khẩu thâm dụng tài nguyên, hỗ trợ thu hút vốn cho năng lượng sạch và tăng cường liên kết chuỗi cung ứng giữa doanh nghiệp nội địa và thị trường quốc tế.

Tiến sĩ Kishore cho rằng Việt Nam là nền kinh tế đầu tiên nhận được sự ghi nhận rộng rãi cho IFC đổi mới này. Ông dẫn các động thái ủng hộ và đánh giá tích cực từ Anh, Singapore, Mỹ, Pháp, cũng như việc Ấn Độ so sánh gần gũi giữa GIFT City - IFC của Ấn Độ - với các IFC của Việt Nam trong chuyến thăm cấp cao tháng 5-2026, hai bên đồng thời nhất trí chia sẻ chuyên môn trong lĩnh vực tài chính.

Dù vậy, ông cũng nhấn mạnh rằng việc xây dựng IFC mới chỉ là bước khởi đầu. Khi quỹ đạo phát triển được củng cố thêm bởi các thiết chế tài chính quốc tế, Việt Nam sẽ phải chuẩn bị để cạnh tranh trực tiếp với Singapore, Hồng Kông (Trung Quốc) và các nền kinh tế khác về vị thế trên bảng xếp hạng toàn cầu.

Theo quan điểm của vị chuyên gia Ấn Độ, chính năng lực cải cách thể chế, khả năng thu hút vốn dài hạn và mức độ gắn kết giữa IFC với nền kinh tế nội địa sẽ quyết định liệu Việt Nam có thể biến “mô hình được ghi nhận” thành “lợi thế cạnh tranh bền vững” trong thập niên tới hay không.

Tiến sĩ Kishore Nuthalapati là nhà kinh tế và chuyên gia tài chính doanh nghiệp. Ông hiện là Giám đốc khu vực của PRMIA (Mỹ) phụ trách Chi nhánh Hyderabad, bao gồm Telangana và Andhra Pradesh (Ấn Độ), đồng thời giữ chức Giám đốc Tài chính (CFO) của BEKEM Infra Projects Pvt Ltd tại Hyderabad, Ấn Độ. Quan điểm nêu trong bài là quan điểm cá nhân, không đại diện cho bất kỳ tổ chức nào mà ông đang hoặc từng công tác.