IMF: Cú sốc năng lượng chưa thể làm chao đảo kinh tế toàn cầu

Tình trạng gián đoạn nguồn cung năng lượng từ Trung Đông đang gây thêm sức ép lên kinh tế toàn cầu, vốn đã phải đối mặt với lạm phát kéo dài, nợ công tăng cao và căng thẳng thương mại. Eo biển Hormuz từng là tuyến vận chuyển khoảng 20% nguồn cung năng lượng toàn cầu trước khi xung đột liên quan đến Iran bùng phát hồi tháng Hai. Việc dòng chảy qua tuyến đường này bị gián đoạn đã khiến giá dầu biến động mạnh, làm gia tăng lo ngại về lạm phát.

Theo bà Georgieva, một số yếu tố đang giúp kinh tế toàn cầu "chống chịu" trước cú sốc năng lượng, trong đó có việc sử dụng nguồn dầu khí dự trữ, tăng sản lượng từ các khu vực ngoài Vùng Vịnh, giảm nhu cầu tiêu thụ và xu hướng chuyển sang sử dụng than đá.

Ảnh minh họa: Theo Bloomberg.

Trong các dự báo mới nhất, IMF cho rằng kinh tế toàn cầu sẽ tăng trưởng 3% trong năm nay, thấp hơn nhẹ so với mức 3,1% được dự báo hồi tháng Tư. IMF đồng thời hạ dự báo tăng trưởng của khu vực Trung Đông năm 2026 xuống 0,7%, thấp hơn 1,2 điểm phần trăm so với dự báo trước đó.

"Cho đến nay, kinh tế toàn cầu đã vượt qua cú sốc năng lượng do việc đóng cửa eo biển Hormuz tốt hơn mức chúng tôi lo ngại", bà Georgieva nói với báo giới tại trụ sở IMF trước thềm hội nghị G20 diễn ra tại Bắc Carolina vào tuần tới.

Bên cạnh khả năng chống chịu trước cú sốc năng lượng, kinh tế toàn cầu còn được hỗ trợ bởi sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo (AI).

Bà Georgieva cho biết những lợi ích từ làn sóng AI hiện không còn chỉ tập trung tại Mỹ mà đang dần lan sang các nền kinh tế khác. Tuy nhiên, tác động của AI và cú sốc nguồn cung năng lượng đang diễn ra không đồng đều giữa các quốc gia.

Theo báo cáo của IMF công bố hồi tháng Bảy, tăng trưởng kinh tế toàn cầu được dự báo phục hồi lên 3,4% vào năm tới.

"Điều khởi đầu như một hiện tượng gắn liền với AI tại Mỹ giờ đây đang trở thành động lực tăng trưởng cho nền kinh tế toàn cầu", bà Georgieva nói.

Theo bà, kinh tế thế giới hiện đang đứng trước sự giằng co giữa "cú sốc tiêu cực về nguồn cung" từ Trung Đông và "cú sốc tích cực về nhu cầu" đến từ AI.

Dù triển vọng tăng trưởng vẫn tương đối tích cực, bà Georgieva cảnh báo áp lực tài khóa đang gia tăng. Theo bà, lợi suất trái phiếu chính phủ tăng cao là một dấu hiệu cho thấy thị trường đang lo ngại về tình trạng tài khóa của nhiều quốc gia.

Tuần trước, Bộ Tài chính Mỹ cho biết sẽ tăng ít nhất gấp đôi quy mô chương trình mua lại nợ chính phủ, sau khi lợi suất trái phiếu dài hạn lên mức cao nhất trong 20 năm.

Các số liệu chính phủ Mỹ công bố cùng tuần cũng cho thấy tổng nợ công của nước này đã vượt 40 nghìn tỷ USD, tăng gấp đôi so với năm 2017.

"Tất cả các quốc gia cần giải quyết các vấn đề tài khóa, đồng thời xây dựng và công bố những kế hoạch khả thi nhằm đảm bảo nợ và thâm hụt ngân sách đi theo lộ trình bền vững", bà Georgieva nói.