Iran đã cho phép những nước nào đi qua Eo biển Hormuz?
Giữa bối cảnh chiến sự, nhiều tàu thuyền của nhiều quốc gia vẫn an toàn đi qua Eo biển Hormuz và một số nước đang liên hệ với Iran để đàm phán về vấn đề này.
Cuối tuần qua, Ngoại trưởng Iran - ông Abbas Araghchi nói với đài truyền hình CBS rằng một số quốc gia đã liên hệ Iran để xin phép cho tàu của họ đi qua Eo biển Hormuz an toàn, song ông lưu ý việc này tùy thuộc vào quyết định của quân đội nước này.
“Chúng tôi hoan nghênh bất kỳ quốc gia nào muốn tham gia đối thoại về việc đảm bảo an toàn cho tàu thuyền đi qua Eo biển Hormuz bất cứ lúc nào” - ông Araghchi nói.
Bản đồ vị trí các tàu chở hàng và tàu chở dầu ở Vịnh Ba Tư và Eo biển Hormuz. Ảnh: Marinetraffic.com
Trước đó, ngày 11-3, người phát ngôn của Bộ Chỉ huy Trung ương Khatam al-Anbiya thuộc Lực lượng Vũ trang Iran cảnh báo rằng Iran sẽ không cho phép bất kỳ lô hàng dầu nào liên quan Mỹ hoặc các đồng minh của nước này đi qua Eo biển Hormuz. Đến ngày 15-3, người phát ngôn này tuyên bố rằng Tehran sẽ sử dụng mọi biện pháp cần thiết, bao gồm việc kiểm soát giao thông hàng hải ở eo biển, để buộc “kẻ thù phải đầu hàng”.
Hiện tại, Iran khẳng định Eo biển Hormuz không bị phong tỏa và việc đi lại là khả thi thông qua đàm phán. Kênh Al Jazeera đã tổng hợp thông tin tàu thuyền của những quốc gia nào được phép đi qua eo biển và những quốc gia nào được cho là đang đàm phán để đảm bảo an toàn cho việc đi lại.
Pakistan
Theo hãng tin Bloomberg, một tàu chở dầu Aframax mang cờ Pakistan có tên Karachi đã rời Vịnh Ba Tư qua Eo biển Hormuz vào ngày 15-3.
Ấn Độ
Ngày 14-3, Đại sứ Iran tại Ấn Độ Mohammad Fathali cho biết Tehran đã cho phép một số tàu của Ấn Độ đi qua Eo biển Hormuz. Ông Fathali không xác nhận số lượng tàu.
Tuy nhiên, cùng ngày, New Delhi cho biết 2 tàu chở dầu mang cờ Ấn Độ chở khí dầu mỏ hóa lỏng (LPG) hướng đến các cảng ở miền tây Ấn Độ đã đi qua eo biển.
Thổ Nhĩ Kỳ
Bộ trưởng Giao thông và Cơ sở hạ tầng Thổ Nhĩ Kỳ Abdulkadir Uraloglu cho biết vào tuần qua rằng một tàu thuộc sở hữu của Thổ Nhĩ Kỳ đã chờ gần Iran và được phép đi qua eo biển sau khi chính quyền nhận được sự cho phép từ Tehran.
“Có 15 tàu [thuộc sở hữu của Thổ Nhĩ Kỳ] ở đó. Chúng tôi đã nhận được sự cho phép từ chính quyền Iran cho một trong số đó, con tàu này đã sử dụng một cảng của Iran, và nó đã đi qua” - ông Uraloglu nói.
Trung Quốc
Trung Quốc đang đàm phán với Iran để cho phép các tàu chở dầu thô và khí đốt tự nhiên hóa lỏng của Qatar đi qua eo biển một cách an toàn, hãng tin Reuters dẫn ba nguồn tin (đề nghị không tiết lộ danh tính) vào ngày 5-3.
Trung Quốc, quốc gia có quan hệ hữu nghị với Iran và phụ thuộc rất nhiều vào nguồn cung dầu mỏ từ Trung Đông, được cho là không hài lòng về quyết định của Iran làm tê liệt hoạt động vận chuyển qua eo biển và đang đàm phán với Tehran để cho phép các tàu của họ đi qua an toàn, theo các nguồn tin.
Khoảng 45% nguồn cung dầu mỏ của Trung Quốc đi qua Eo biển Hormuz.
Pháp và Ý
Theo tờ Financial Times, hai quốc gia châu Âu là Pháp và Ý được cho là đã yêu cầu đàm phán với Iran về việc cho phép tàu của họ đi qua eo biển.
Liên minh hài quân của ông Trump về Eo biển Hormuz
Tổng thống Mỹ Donald Trump kêu gọi lập một liên minh hải quân tham gia cùng Hải quân Mỹ triển khai tàu chiến để bảo đảm an ninh Eo biển Hormuz.
“Hy vọng Trung Quốc, Pháp, Nhật, Hàn Quốc, Anh và các nước khác bị ảnh hưởng bởi sự cản trở này sẽ gửi tàu đến khu vực để Eo biển Hormuz không còn là mối đe dọa từ một quốc gia đã hoàn toàn bị suy yếu” - ông Trump viết trêb mạng xã hội Truth Scocial cuối tuần qua.
Tuy nhiên, các quốc gia mà ông Trump đề cập chưa đưa ra bất kỳ lời hứa nào về việc tham gia vào chiến dịch như vậy.
Hôm 16-3, Đức và Hy Lạp đã bác bỏ khả năng tham gia. Bất chấp áp lực từ chính quyền ông Trump yêu cầu Anh hỗ trợ Mỹ trong cuộc chiến chống Iran, Thủ tướng Anh Keir Starmer tuyên bố rằng London “sẽ không bị cuốn vào cuộc chiến rộng lớn hơn”.
Cùng ngày, Đại sứ Iran tại Turkmenistan Ali Mojtaba Rouzbahani nói với hãng thông tấn TASS rằng việc lưu thông an toàn qua Eo biển Hormuz chỉ có thể thực hiện được khi lực lượng Mỹ và Israel rút khỏi Trung Đông.
Tin nóng
Hãng thông tấn trung ương Triều Tiên (KCNA) gần đây đã công bố hình ảnh lãnh tụ Triều Tiên Kim Jong Un cùng người con gái của ông, Kim Ju Ae, cùng thử những khẩu súng bắn tỉa mới nhất của nước này.
Một tàu chiến Iran bị tàu ngầm Mỹ phóng ngư lôi đánh chìm, đánh dấu lần đầu tiên sau hơn 80 năm Hải quân Mỹ tiêu diệt đối phương bằng loại vũ khí này.
Quân đội Mỹ cho biết, số binh sĩ Mỹ bị thương trong cuộc chiến với Iran đã tăng lên khoảng 200 người, khi chiến sự bước sang tuần thứ 3.
Việc Mỹ cân nhắc cho hải quân hộ tống tàu thương mại qua Eo biển Hormuz được cho là tiềm ẩn rủi ro quân sự lớn và hiệu quả có thể rất hạn chế.
Đại diện cấp cao phụ trách chính sách đối ngoại của Liên minh châu Âu (EU) Kaja Kallas cho biết, bà đã thảo luận với Liên Hợp Quốc về ý tưởng khôi phục việc vận chuyển dầu khí qua eo biển Hormuz bằng cách dựa vào mô hình thỏa thuận cho phép xuất khẩu ngũ cốc Ukraine trong cuộc xung đột với Nga.
Hệ thống giáo dục đại học Mỹ đang đối mặt với những biến động sâu sắc khi các giáo sư buộc phải tự kiểm duyệt bài giảng, thay đổi đề cương và thu hẹp các mục tiêu nghiên cứu để tránh sự trừng phạt từ chính quyền liên bang.
Tin mới
Afghanistan cáo buộc Pakistan đã không kích và phá hủy phần lớn một bệnh viện 2.000 giường ở thủ đô Kabul, điều mà Pakistan đã bác bỏ.
Một đoạn ghi âm bị rò rỉ hé lộ chi tiết khoảnh khắc ông Mojtaba Khamenei thoát chết trong gang tấc khi khu nhà lãnh đạo Iran bị không kích hôm 28/2.
Video được CNN xác thực cho thấy các vệt đạn phòng không đã đánh chặn một vật thể bay trên bầu trời thủ đô Baghdad của Iraq, cách khuôn viên Đại sứ quán Mỹ khoảng 600 m vào rạng sáng ngày 17/3.
Tranh luận về khả năng Ba Lan rời Liên minh châu Âu (Polexit) bất ngờ nóng lên sau những phát biểu của Thủ tướng Donald Tusk (theo Politico ngày 15/3), thu hút sự chú ý rộng rãi của truyền thông và giới phân tích. Tuy nhiên, liệu đây là dấu hiệu của một kịch bản chính sách đang hình thành, hay chỉ là sản phẩm của cạnh tranh chính trị và hiệu ứng khuếch đại thông tin?
Trung Quốc vẫn giữ im lặng sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm thứ Hai kêu gọi Bắc Kinh hỗ trợ mở lại eo biển Hormuz - tuyến vận chuyển dầu mỏ trọng yếu hiện gần như bị tê liệt do xung đột leo thang với Iran.
Eo biển Hormuz về nguyên tắc được bảo vệ bởi luật pháp quốc tế. Tuy nhiên, xung đột tại Trung Đông đang làm thay đổi cục diện.
Một số đồng minh của Mỹ đã bác bỏ lời kêu gọi của Tổng thống Mỹ Donald Trump về việc điều tàu chiến tới Eo biển Hormuz.
Ngoại trưởng Nga Sergey Lavrov cho rằng chính quyền tại Kyiv chưa sẵn sàng giải quyết xung đột bằng con đường ngoại giao, đồng thời nhận định các hệ lụy từ căng thẳng liên quan Iran đang lan rộng trên phạm vi toàn cầu.