Israel: 'Kho báu' sắt 2.600 năm tuổi trong xác tàu đắm dưới đáy biển Carmel
Các nhà khảo cổ học đại dương mới phát hiện các dấu tích của sắt có niên đại khoảng 2.600 năm từ một xác tàu đắm ở ngoài khơi miền Bắc Israel, mở ra cách hiểu mới về hoạt động sản xuất, mua bán kim loại và khả năng cung ứng vũ khí trong thời kỳ cổ đại.
Nghiên cứu được thực hiện tại đầm phá Dor/Tantura trên bờ biển Carmel, gần Tel Dor và kết quả được đăng tải trên tạp chí Heritage Science. Các nhà khoa học đã phát hiện nhiều hàng hóa trên tàu, bao gồm các khối sắt thô đã luyện, còn gọi là sắt bán thành phẩm (iron blooms).
Bà Tzilla Eshel thuộc Đại học Haifa cho biết, đây là lần đầu tiên phát hiện bằng chứng cho thấy sắt được vận chuyển dưới dạng bán thành phẩm, thay vì hoàn thiện ngay tại nơi sản xuất như giả định trước đây.
Các mẫu vật được định niên đại vào cuối thế kỷ VII đến đầu thế kỷ VI trước Công nguyên, giai đoạn Trung Đông trải qua biến động mạnh với sự cạnh tranh giữa các đế chế như Assyria, Babylon và Ai Cập.
Theo các nhà nghiên cứu, ở bối cảnh khi đó, sắt là tài nguyên chiến lược và được sử dụng để chế tạo vũ khí như mũi tên, dao găm và kiếm. Phân tích cho thấy việc vận chuyển sắt dưới dạng bán thành phẩm có thể nhằm tối ưu hóa quá trình sản xuất khi sắt được luyện ở một nơi, sau đó vận chuyển tới nơi khác để rèn thành sản phẩm hoàn chỉnh, cho thấy sự phân tách các công đoạn trong chuỗi sản xuất. Điều này phản ánh trình độ phát triển cao hơn của mạng lưới thương mại và công nghệ thời kỳ đồ sắt.
Các khối sắt được phát hiện có trọng lượng từ 5-10kg, ban đầu nhìn ngoài tưởng là đá. Tuy nhiên, khi đem phân tích, các chuyên gia xác định đây là sản phẩm luyện kim đặc trưng với lớp xỉ bên ngoài giúp bảo vệ lõi sắt khỏi bị ăn mòn trong môi trường biển.
Theo các nhà khoa học, phát hiện này không chỉ làm rõ kỹ thuật luyện kim cổ đại mà còn cho thấy sự tồn tại của các mạng lưới thương mại phức tạp, có thể liên quan đến nhiều thực thể chính trị trong khu vực, bao gồm cả các cộng đồng Phoenicia ven biển.
Các chuyên gia nhận định, số sắt này có thể được vận chuyển để phục vụ sản xuất vũ khí trong bối cảnh xung đột liên miên, dù cũng không loại trừ khả năng được sử dụng cho công cụ nông nghiệp và sản xuất.
Việc con tàu bị chìm ngay gần cảng cổ Dor cho thấy những rủi ro lớn của hoạt động thương mại đường biển thời kỳ này. Trong thời gian tới, nhóm nghiên cứu sẽ tiếp tục phân tích nguồn gốc địa lý của số sắt, qua đó làm rõ hơn các tuyến thương mại và mối liên kết giữa các khu vực khi đó.
Tin nóng
Căn bệnh nấm lây lan nhanh chóng đã khiến 'cây thây ma' ở Australia không thể ra hoa, kết trái hoặc tạo hạt. Giới khoa học khẩn trương tìm cách cứu loài này.
Bạn có thể giải mã nghịch lý của từ ngữ trong câu đố 'lủng mà không lủng' không?
Cứ ngỡ chỉ còn là những mảnh xương khô trong các lớp hóa thạch từ kỷ Băng hà, hai loài thú có túi 'tí hon' với khả năng bay lượn điêu luyện vừa khiến giới khoa học toàn cầu rúng động khi bất ngờ xuất hiện bằng xương bằng thịt.
Sử dụng dữ liệu từ NASA, các nhà khoa học phát hiện hoạt động dưới lòng đất có thể làm tăng tốc quay của sao Hỏa.
Công trình của ông Baek Jin-eon chính thức lọt vào danh sách 10 thành tựu toán học đột phá năm 2025 do tạp chí uy tín Scientific American bình chọn.
Một màn rượt đuổi săn mồi nghẹt thở giữa báo đốm và lợn rừng con trên bãi cỏ bỗng có cái kết bất ngờ khi con mồi nhỏ bé thoát thân ngoạn mục nhờ cú đảo hướng cực nhanh, bỏ lại kẻ săn mồi phía sau.
Tin mới
Mèo thực sự đi bằng 2 hay 4 chân? Câu đố quan sát từ bức ảnh dấu chân trên tuyết khiến nhiều người bối rối vì câu hỏi quá 'xoắn não'.
Phát hiện hiếm hoi về loài vật từng bị coi là tuyệt chủng 100 năm từng thu hút sự chú ý của giới bảo tồn quốc tế. Được biết, quả trứng có chiều dài khoảng 3 cm, với các đốm hồng nhỏ trên vỏ.
Sinh sống ở vùng đất có rất nhiều sông hồ nhưng người Tây Tạng lại không bao giờ ăn cá, đây không chỉ là thói quen ẩm thực mà còn liên quan đến quan niệm tâm linh.
Đằng sau những món ăn tinh xảo và ánh hào quang Michelin, ngành fine dining đang buộc phải soi lại chính mình, không chỉ để tồn tại, mà còn để trở nên nhân văn hơn.
Ngoài vàng, nhiều cổ vật quý hiếm khác cũng được phát hiện, qua đó cung cấp thêm tư liệu quan trọng về đời sống và nghệ thuật thời Đường ở Trung Quốc.
Một nghiên cứu quốc tế được bình duyệt học thuật gần đây đã mang lại những hiểu biết khoa học mới về việc thực hành thiền Phật giáo lâu dài có thể làm thay đổi hoạt động của não bộ ở cấp độ nền tảng như thế nào, tạo nên những biến đổi tương ứng với những mô tả trong Phật giáo về sự sáng tỏ và tỉnh thức.
Chỉ trong vài phút, một kẻ săn mồi gần như 'vô hình' đã khiến con mồi kích thước vượt trội không kịp phản ứng. Màn ra đòn chớp nhoáng khiến nhiều người không khỏi kinh ngạc.
Các nhà thiên văn học đã phát hiện những tinh thể giống hồng ngọc trong các tảng đá trên sao Hỏa.