Loài thú 'bé xíu', biết bay ngỡ đã tuyệt chủng 6.000 năm bất ngờ 'tái xuất'

Theo báo cáo từ chuyên trang Sci-News, các nhà khoa học vừa công bố một phát hiện chấn động tại những khu rừng mưa hẻo lánh thuộc bán đảo Vogelkop, tỉnh Tây Papua, Indonesia.

Tại đây, sự tồn tại của hai loài thú có túi bao gồm sóc bay ngón dài tí hon (Dactylonax kambuayai) và sóc bay đuôi cuộn (Tous ayamaruensis) đã được xác nhận, dù chúng từng bị coi là đã tuyệt chủng cách đây khoảng 6.000 năm.

Nghiên cứu được đăng tải trên tạp chí khoa học Records of the Australian Museum cho thấy, trước khi có phát hiện này, hai loài vật trên chỉ được giới nghiên cứu biết đến thông qua các di tích hóa thạch có niên đại từ thế Canh Tân đến đầu thế Toàn Tân tại khu vực Úc và New Guinea.

Sóc bay ngón dài tí hon vốn là loài thú có túi sở hữu những sọc vằn đặc trưng trên cơ thể, được cho là đã biến mất hoàn toàn khỏi Úc cùng thời điểm với các loài động vật khổng lồ như gấu túi khổng lồ và sư tử có túi trong kỷ băng hà.

Sóc bay ngón dài tí hon, một trong những sinh vật bị cho là "tuyệt chủng" vừa tái xuất. Ảnh: Carlos Bocos

Trong khi đó, sóc bay đuôi cuộn được xác định là họ hàng gần nhất của loài sóc bay khổng lồ tại Úc và là chi thú có túi mới đầu tiên của New Guinea được mô tả kể từ năm 1937. Loài này có kích thước nhỏ hơn so với các loài cùng họ ở lục địa Úc, sở hữu đặc điểm nhận dạng là đôi tai không lông và chiếc đuôi có khả năng cầm nắm linh hoạt.

Về tập tính sinh sản, chúng thường kết đôi trọn đời, chỉ nuôi một con non mỗi năm và chọn những hốc cây cao nhất để làm tổ.

Điều thú vị là dù vắng bóng trong hồ sơ khoa học hiện đại, sóc bay đuôi cuộn vẫn luôn hiện hữu trong đời sống văn hóa của các thị tộc Tambrauw và Maybrat địa phương. Đối với những cộng đồng dân cư sinh sống tại khu vực này, đây là một loài động vật thiêng liêng và luôn được họ tôn thờ.

Giáo sư Tim Flannery từ Bảo tàng Úc, đồng tác giả của nghiên cứu, nhấn mạnh rằng việc tìm thấy một "đơn vị phân loại Lazarus" – thuật ngữ chỉ những loài vật tái xuất hiện sau khi bị coi là tuyệt chủng – là một thành tựu đặc biệt.

Tuy nhiên, việc phát hiện cùng lúc hai loài như vậy là một điều đáng kinh ngạc, cho thấy rừng mưa Vogelkop có thể đang che chở cho một hệ sinh thái cổ đại với những sinh vật độc nhất vô nhị.

Sóc bay đuôi cuộn, cũng là một sinh vật bị cho là biến mất 6.000 năm trước. Ảnh: Arman Muharmansyah

Đồng tác giả Aksamina Yohanita từ Đại học Papua cũng khẳng định rằng phát hiện này là minh chứng rõ nét cho tầm quan trọng của việc bảo tồn các vùng sinh thái đặc thù và giá trị của sự hợp tác nghiên cứu trong nỗ lực bảo vệ đa dạng sinh học toàn cầu.

Đạt Trần (t/h)