Kênh đào 134km của Trung Quốc mở lối mới tới Đông Nam Á

134 km mở thêm một cửa ra biển

Ngày 16.9, kênh đào Bình Lục chính thức thông tàu sau khoảng 4 năm xây dựng. Với chiều dài 134,2km và tổng vốn đầu tư khoảng 72,7 tỉ nhân dân tệ, công trình nối hệ thống sông Tây Giang với vịnh Bắc Bộ, tạo tuyến vận tải thủy mới từ khu vực Tây Nam Trung Quốc ra biển.

Kênh đào được xây dựng theo tiêu chuẩn đường thủy nội địa cấp I, có khả năng tiếp nhận tàu trọng tải tới 5.000 tấn. Tuyến này là một trong những công trình trọng điểm của Hành lang thương mại quốc tế đường bộ - đường biển mới.

Ảnh kênh đào Bình Lục chụp khi đang được xây dựng tại Quảng Tây, Trung Quốc. Ảnh: MspreilsCN/Wikimedia Commons

Theo thông tin từ Chính quyền Quảng Tây, hàng hóa từ Tây Nam Trung Quốc đi qua Bình Lục ra biển sẽ rút ngắn hơn 560km hành trình đường thủy so với tuyến qua Quảng Châu. Chi phí logistics được dự báo giảm khoảng 30%, trong khi khu vực dọc hành lang có thể tiết kiệm hơn 5,2 tỉ nhân dân tệ chi phí vận chuyển mỗi năm.

Điểm đáng chú ý là lợi ích của tuyến mới không chỉ nằm ở việc rút ngắn quãng đường. Việc kết nối trực tiếp hệ thống đường thủy nội địa với vịnh Bắc Bộ tạo thêm lựa chọn vận tải cho hàng hóa từ các khu vực nằm sâu trong nội địa trước khi đi ra các tuyến hàng hải quốc tế.

Dòng hàng hóa có thêm một tuyến đi thẳng hơn

Tác động rõ nhất có thể nằm ở những nhóm hàng có khối lượng lớn và phù hợp với vận tải đường thủy như khoáng sản, than, ngũ cốc, vật liệu và các sản phẩm công nghiệp.

Theo Chính quyền Quảng Tây, sau khi Bình Lục hoàn thành, hàng hóa từ Tây Nam Trung Quốc có thể đi theo tuyến mới tới các cảng ở vịnh Bắc Bộ rồi kết nối với các tuyến hàng hải quốc tế.

Điều này đặc biệt có ý nghĩa trong bối cảnh thương mại Trung Quốc - ASEAN đang tăng nhanh. Bộ Thương mại Trung Quốc cho biết 7 tháng đầu năm 2026, kim ngạch thương mại hai chiều đạt 744,41 tỉ USD, tăng 24,7% so với cùng kỳ năm trước. Năm 2025, con số này lần đầu vượt 1.000 tỉ USD, đạt 1,05 nghìn tỉ USD.

Với các địa phương Tây Nam Trung Quốc, việc có thêm tuyến đường thủy ra biển có thể giúp giảm chi phí đưa hàng tới cảng, đồng thời mở rộng khả năng kết nối với các chuỗi cung ứng và thị trường trong khu vực.

Tuy nhiên, không nên viết rằng kênh đào sẽ “thay đổi thương mại Đông Nam Á” ngay lập tức. Ở thời điểm hiện tại, phù hợp hơn khi nói đây là một hạ tầng mới có khả năng thay đổi lựa chọn vận tải và phân bổ dòng hàng. Hiệu quả thực tế còn phụ thuộc vào lượng hàng qua kênh, năng lực cảng, kết nối đường sắt - đường bộ và khả năng khai thác ổn định trong những năm tới.

Thương mại khu vực tăng, Bình Lục thêm một mắt xích

Bình Lục được đưa vào khai thác trong bối cảnh Trung Quốc và ASEAN đang mở rộng liên kết thương mại, đầu tư và chuỗi cung ứng. Chính phủ Trung Quốc xác định tuyến kênh là một bộ phận quan trọng của Hành lang thương mại quốc tế đường bộ - đường biển mới, kết nối các khu vực nội địa với vịnh Bắc Bộ và các tuyến hàng hải.

Từ góc độ logistics, lợi thế của Bình Lục nằm ở việc đưa một phần hàng hóa từ Tây Nam Trung Quốc tiếp cận biển bằng tuyến ngắn hơn. Điều này có thể tạo điều kiện để các doanh nghiệp ở những khu vực sâu trong nội địa sử dụng vận tải thủy nhiều hơn thay vì phụ thuộc vào các tuyến vận chuyển dài tới các cảng phía Đông.

Dù vậy, hiệu quả thương mại của kênh đào cần được đánh giá trên tổng chi phí của cả chuỗi vận tải, thay vì chỉ tính phần quãng đường được rút ngắn. Các yếu tố như thời gian chờ, năng lực xếp dỡ, kết nối cảng biển, lịch tàu và nguồn hàng hai chiều sẽ quyết định mức độ hấp dẫn thực tế của tuyến mới.

Với Đông Nam Á, Bình Lục vì thế có thể được nhìn nhận trước hết như một mắt xích logistics mới trong mạng lưới kết nối Trung Quốc - ASEAN, thay vì một tuyến đường có thể ngay lập tức làm thay đổi toàn bộ dòng thương mại khu vực.

Kênh đào Bình Lục trong 5 con số

134,2km: chiều dài tuyến
72,7 tỉ NDT: tổng vốn đầu tư
5.000 tấn: trọng tải tàu thiết kế
560km+: quãng đường thủy có thể rút ngắn
30%: mức giảm chi phí logistics được Quảng Tây dự báo