Kết nối các thành phố toàn cầu, nâng cao chất lượng sống người dân

Phó Chủ tịch Thường trực UBND TPHCM Nguyễn Lộc Hà và các đại diện thành phố quốc tế tham dự hội nghị. Ảnh: BTC cung cấp

Tại Hội nghị Bàn tròn các Thành phố Đối tác Kinh tế (BPC) năm 2026 được tổ chức tại TPHCM vào ngày 23-10, TPHCM cùng các thành phố và tổ chức quốc tế đề xuất nhiều giải pháp hỗ trợ doanh nghiệp đổi mới sáng tạo, chuyển đổi xanh, giảm phát thải carbon và phát triển đô thị bền vững.

Phát triển đô thị theo định hướng giao thông công cộng

Hội nghị tập trung thảo luận ba nội dung chính: hỗ trợ khởi nghiệp sáng tạo và doanh nghiệp nhỏ và vừa (SMEs) thông qua hợp tác quốc tế; phát triển công nghiệp bền vững, giảm phát thải carbon và phát triển đô thị theo định hướng giao thông công cộng (TOD); chuyển các cam kết về môi trường thành hành động cụ thể.

Tại phiên thảo luận về hỗ trợ khởi nghiệp sáng tạo và doanh nghiệp nhỏ và vừa, đại diện Thành phố Osaka (Nhật Bản) giới thiệu các hoạt động kết nối kinh doanh thông qua mạng lưới BPC, Hội thảo Kinh tế tuần hoàn Việt Nam tổ chức tại Osaka vào tháng 7/2026 và Hội nghị Thượng đỉnh Tech Osaka dự kiến diễn ra ngày 26-27/1/2027.

Đại diện TPHCM chia sẻ cách tiếp cận lấy doanh nghiệp làm trung tâm, xây dựng hệ thống hỗ trợ xuyên suốt từ hình thành ý tưởng, ươm tạo, thử nghiệm đến mở rộng thị trường. Thành phố đồng thời đề xuất tăng cường hợp tác giữa các thành viên BPC trong kết nối thị trường, nhà đầu tư, thử nghiệm công nghệ và liên kết các trung tâm ươm tạo.

Từ góc độ doanh nghiệp, Tập đoàn Công nghiệp Australia cho rằng giảm phát thải có thể trở thành lợi thế cạnh tranh, song doanh nghiệp nhỏ và vừa vẫn gặp khó khăn trong đo lường phát thải, chi phí chuyển đổi và tiếp cận nguồn tài chính xanh.

Trong khi đó, Phòng Thương mại Hamburg (Đức) chia sẻ kinh nghiệm xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, hỗ trợ doanh nghiệp khởi nghiệp, doanh nghiệp mở rộng quy mô và SMEs nâng cao năng lực, lựa chọn thị trường phù hợp để từng bước vươn ra quốc tế.

8 nhóm giải pháp chuyển đổi mô hình tăng trưởng công nghiệp

Tại phiên thảo luận về công nghiệp bền vững, giảm phát thải carbon và phát triển đô thị theo định hướng giao thông công cộng, TPHCM giới thiệu 8 nhóm giải pháp chuyển đổi mô hình tăng trưởng công nghiệp theo hướng xanh, tuần hoàn và giảm phát thải.

Các giải pháp tập trung vào chuyển đổi khu, cụm công nghiệp theo mô hình sinh thái; phát triển công nghiệp môi trường, năng lượng tái tạo; hỗ trợ doanh nghiệp chuyển đổi xanh và thu hút đầu tư xanh.

Cơ quan Phát triển Ngoại thương Malaysia (MATRADE) giới thiệu các chương trình hỗ trợ doanh nghiệp xuất khẩu đáp ứng tiêu chuẩn môi trường, xã hội và quản trị (ESG), thích ứng với những yêu cầu phát triển bền vững của thị trường quốc tế. Đại diện Thành phố Manila (Philippines) nhấn mạnh ba điều kiện để chính sách xanh đi vào thực tiễn, gồm quy định rõ ràng, nguồn lực ngân sách thực chất và sự tham gia của các đối tác.

Về phát triển đô thị, TPHCM định hướng xây dựng đô thị đa cực, xanh và bền vững, gắn với phát triển đô thị theo định hướng giao thông công cộng dọc các tuyến đường sắt đô thị. Thành phố đề xuất hợp tác BPC trong trao đổi chuyên gia, chuẩn bị dự án, chuyển giao công nghệ, vận hành và kết nối đầu tư.

Đại diện Thành phố Melbourne (Australia) cũng đề cập thách thức trong quản lý trung tâm dữ liệu - hạ tầng quan trọng của kinh tế số nhưng tiêu thụ nhiều điện, nước và tạo áp lực phát thải. Các giải pháp được đề xuất gồm tái sử dụng năng lượng, nước, quy hoạch có trách nhiệm và tăng cường yêu cầu báo cáo đối với đơn vị vận hành.

Mở rộng cơ hội kết nối kinh doanh

Tại phiên thảo luận tổng kết với chủ đề "Từ cam kết đến hành động", các đại biểu đánh giá kết quả triển khai Tuyên bố chung về tăng cường giảm phát thải carbon và phát triển bền vững được thông qua tại Hội nghị BPC năm 2025 ở Osaka, đồng thời đề xuất các hoạt động hợp tác trong thời gian tới.

Ông Kenjiro Mori, Tổng Thư ký Hội đồng BPC Osaka, nhấn mạnh hai định hướng cốt lõi của Tuyên bố chung là tăng cường liên kết giữa các thành phố, tổ chức đối tác BPC và thúc đẩy giải quyết các thách thức môi trường thông qua hoạt động kinh doanh.

Bà Moriyama Ayako, đại diện Chính quyền Thành phố Osaka cho biết, mạng lưới BPC tạo diễn đàn thực tiễn để các thành phố phối hợp giải quyết những vấn đề toàn cầu, trong đó có môi trường. Osaka đang thúc đẩy ứng dụng các công nghệ trung hòa carbon được giới thiệu tại Expo 2025, đồng thời kết nối nhu cầu giải quyết thách thức môi trường với cơ hội công nghệ, kinh doanh và hợp tác quốc tế.

Osaka đề xuất 4 hướng hành động chung, gồm cung cấp thông tin cho doanh nghiệp về thách thức môi trường và cơ hội kinh doanh tại các thành phố đối tác; lồng ghép yếu tố xanh vào các chính sách, chương trình hiện có; chia sẻ thông tin về sự kiện kinh doanh dành cho doanh nghiệp nước ngoài và xem xét cơ chế ưu tiên cho các thành phố BPC; tăng cường phối hợp thường xuyên giữa các tổ chức đối tác.

Đại diện TPHCM thông tin, kể từ Hội nghị BPC năm 2025, Thành phố đã kiểm kê khí nhà kính tại 360 cơ sở, trong đó 240 cơ sở đã lập kế hoạch giảm phát thải giai đoạn 2026-2030. Khoảng 68% xe buýt đang sử dụng điện và năng lượng xanh, hướng tới mục tiêu đạt 100% vào đầu năm 2027. Công suất điện mặt trời mái nhà đạt 1.865,7 MWp.

Bên cạnh những kết quả đạt được, Thành phố cũng chỉ ra các khó khăn của doanh nghiệp nhỏ và vừa trong quá trình chuyển đổi xanh, nhất là chi phí đầu tư, năng lực đo lường và báo cáo phát thải, khả năng tiếp cận tài chính xanh và yêu cầu của Cơ chế điều chỉnh biên giới carbon (CBAM) đối với hàng hóa xuất khẩu.

Bà Moriyama Ayako nhấn mạnh các thành phố cần chia sẻ những thách thức môi trường đang đối mặt, đồng thời phối hợp với doanh nghiệp tìm kiếm giải pháp dựa trên công nghệ và kinh nghiệm thực tiễn, phát huy vai trò của hoạt động kinh doanh trong giải quyết các vấn đề môi trường.

Phát biểu bế mạc hội nghị, Phó Chủ tịch Thường trực UBND TPHCM Nguyễn Lộc Hà đánh giá cao các ý kiến trao đổi thẳng thắn, thực chất của đại biểu các thành phố và tổ chức đối tác, đồng thời hoan nghênh những sáng kiến hợp tác được đề xuất.

TPHCM khẳng định tiếp tục ủng hộ và đồng hành cùng mạng lưới BPC, mong muốn các thành phố tăng cường kết nối, thường xuyên trao đổi thông tin và chuyển các cam kết thành những chương trình hợp tác cụ thể, mang lại lợi ích thiết thực cho doanh nghiệp và người dân.

Thông qua hội nghị, các thành phố kỳ vọng mở rộng cơ hội kết nối kinh doanh, thúc đẩy ứng dụng công nghệ xanh và tăng cường hợp tác quốc tế, góp phần thực hiện mục tiêu phát triển kinh tế gắn với bảo vệ môi trường và phát triển bền vững.