Kết nối hệ thống trình độ quốc gia của Việt Nam với khung tham chiếu chung của ASEAN

Hội thảo có sự tham dự của đại diện các cơ quan trực thuộc Bộ Giáo dục và Đào tạo, Tổ chức Di cư Quốc tế (IOM) tại Việt Nam và hơn 80 đại biểu, chuyên gia từ các bộ, ngành, địa phương, cơ sở giáo dục nghề nghiệp. (Ảnh: Minh Nhuận)

Sự kiện đánh dấu bước tiến trong việc kết nối hệ thống trình độ quốc gia của Việt Nam với khung tham chiếu chung của khu vực, tạo cơ sở cho việc công nhận lẫn nhau về trình độ và thúc đẩy dịch chuyển lao động có kỹ năng trong ASEAN.

Hội thảo nhằm giới thiệu tổng quan về Khung tham chiếu trình độ ASEAN và tình hình triển khai trong khu vực, đồng thời làm rõ mối liên hệ giữa việc triển khai khung tham chiếu với việc thúc đẩy dịch chuyển lao động giữa các quốc gia thành viên.

Bên cạnh đó, hội thảo tập trung vào các nội dung chính: cập nhật tình hình xây dựng Báo cáo tham chiếu Khung trình độ quốc gia Việt Nam (VQF) với AQRF; thông tin về Quyết định ban hành Báo cáo tham chiếu cùng kinh nghiệm của một số quốc gia trong khu vực về các hoạt động sau tham chiếu; giới thiệu kế hoạch triển khai Khung tham chiếu tại Việt Nam; và thông tin về việc triển khai hoạt động chứng nhận năng lực ASEAN.

Hội thảo cũng dành thời lượng để các đại biểu trao đổi, thảo luận về thuận lợi, khó khăn trong triển khai các hoạt động sau tham chiếu ở cấp bộ, ngành, địa phương và cơ sở đào tạo, qua đó đề xuất phương hướng thúc đẩy thực hiện trong thời gian tới.

Tham dự hội thảo có đại diện Cục Giáo dục nghề nghiệp và Giáo dục thường xuyên cùng Vụ Giáo dục Đại học thuộc Bộ Giáo dục và Đào tạo, đại diện Tổ chức Di cư Quốc tế (IOM) tại Việt Nam, cùng với đó là sự tham gia của hơn 80 đại biểu và chuyên gia từ các bộ, ngành, Sở Giáo dục và Đào tạo của 34 tỉnh, thành phố; các trường đại học, cơ sở giáo dục nghề nghiệp; cũng như doanh nghiệp và hiệp hội doanh nghiệp.

Bà Vũ Thị Tú Anh, Phó Cục trưởng Cục Giáo dục nghề nghiệp và Giáo dục thường xuyên, Bộ Giáo dục và Đào tạo, phát biểu chào mừng tại hội thảo. (Ảnh: Minh Nhuận)

Phát biểu chào mừng tại hội thảo, bà Vũ Thị Tú Anh, Phó Cục trưởng Cục Giáo dục nghề nghiệp và Giáo dục thường xuyên, Bộ Giáo dục và Đào tạo, nhấn mạnh việc Việt Nam hoàn thành tham chiếu VQF với AQRF từ cuối năm 2025 đã tạo ra cơ sở quan trọng để các nước ASEAN hiểu và đối sánh với hệ thống trình độ của Việt Nam, song không tự động dẫn đến công nhận.

Theo đó, để việc công nhận thực chất và hiệu quả, Việt Nam cần tiếp tục rà soát thực trạng hệ thống giáo dục và đào tạo, mức độ phù hợp của các chương trình đào tạo với VQF và AQRF; đồng thời ưu tiên đối sánh với những ngành, nghề có nhu cầu dịch chuyển nhân lực cao trong khu vực và trên thế giới.

Bà Mitsue Pembroke, Giám đốc Dự án và Quan hệ đối tác IOM Việt Nam phát biểu khai mạc tại Hội thảo. (Ảnh: Minh Nhuận)

Trong phát biểu khai mạc Hội thảo, bà Mitsue Pembroke, Giám đốc Dự án và Quan hệ đối tác IOM Việt Nam, chúc mừng Việt Nam thông qua Báo cáo tham chiếu Khung trình độ quốc gia với AQRF.

Bà lưu ý, Việt Nam có lực lượng lao động hơn 53 triệu người, song chưa đến 1/3 có chứng chỉ đào tạo chính quy, trong khi mỗi năm khoảng 150.000 lao động Việt Nam ra nước ngoài làm việc theo hợp đồng và Việt Nam đặt mục tiêu nâng tỷ lệ lao động có kỹ năng trong nhóm này lên 40% vào năm 2030.

Bà Pembroke cho rằng, việc các văn bằng, chứng chỉ của Việt Nam được công nhận rộng rãi và có tính chuyển đổi cao sẽ giúp người lao động tiếp cận các cơ hội việc làm phù hợp và đáp ứng các yêu cầu bằng cấp của quốc gia tiếp nhận.

Đồng thời, việc công nhận kết quả học tập trước đây (RPL) hỗ trợ các lao động di cư hồi hương tái hòa nhập thị trường lao động nội địa, tạo điều kiện để những kỹ năng, kinh nghiệm tích lũy ở nước ngoài được ghi nhận, qua đó góp phần giảm nghèo, tăng thu nhập hộ gia đình và chuyển giao tay nghề trong nước.

IOM cam kết tiếp tục phối hợp với các bộ, ngành liên quan nhằm thúc đẩy triển khai AQRF và tác động tích cực của di cư đối với sự phát triển của Việt Nam.

Quang cảnh phiên thảo luận toàn thể tại Hội thảo. (Ảnh: Minh Nhuận)

Tại Hội thảo, các đại biểu đã đi sâu thảo luận về kế hoạch triển khai sau tham chiếu của Việt Nam, chia sẻ kinh nghiệm khu vực và đề xuất các khuyến nghị nhằm tăng khả năng đối sánh giữa hệ thống giáo dục, đào tạo của Việt Nam với các nước ASEAN. Vai trò phối hợp liên ngành được nhấn mạnh, đặc biệt giữa giáo dục và đào tạo, di cư lao động và khu vực doanh nghiệp.

Ngoài ra, chủ đề về kết nối kết quả tham chiếu AQRF với đối sánh hệ thống đánh giá, chứng nhận năng lực nghề theo Nguyên tắc hướng dẫn của ASEAN (AGP) cũng được thảo luận. Cách tiếp cận này giúp chuyển từ minh bạch và khả năng so sánh trình độ sang củng cố niềm tin đối với tiêu chuẩn kỹ năng, đánh giá, chứng nhận và bảo đảm chất lượng, qua đó tạo nền tảng cho công nhận kỹ năng và dịch chuyển lao động trong khu vực.

Kinh nghiệm từ các nước ASEAN, bao gồm nước tiếp nhận và nước cử lao động, cho thấy tham chiếu AQRF có thể triển khai hiệu quả trên thực tế. Tại Thái Lan, AQRF được lồng ghép vào hệ thống bảo đảm chất lượng và xác minh kỹ năng, giúp cơ quan quản lý và người sử dụng lao động đánh giá chính xác năng lực lao động di cư có tay nghề. Còn Philippines sử dụng AQRF để tăng cường công nhận kỹ năng, bằng cấp của người lao động và sinh viên, tạo thuận lợi cho học tập và làm việc trong ASEAN.

Những kinh nghiệm này cho thấy AQRF góp phần tăng cường phối hợp giữa các cơ quan, củng cố hệ thống bảo đảm chất lượng và cấp văn bằng, chứng chỉ, thúc đẩy học tập suốt đời và kết nối trình độ, kỹ năng với dịch chuyển lao động.

Việc trình độ, kỹ năng của lao động Việt Nam được công nhận tại nước tiếp nhận giúp họ tiếp cận việc làm phù hợp với năng lực, nâng cao hiệu quả di cư và bảo vệ tốt hơn quyền lợi người lao động. Khi trở về, việc công nhận kết quả học tập trước đây (RPL) hỗ trợ người lao động tái hòa nhập, tiếp cận việc làm phù hợp và tiếp tục tham gia các chương trình đào tạo trong nước.