Kết nối trẻ em với di sản trong kỷ nguyên số

Học sinh Trường THCS Ngoại ngữ đến tham quan Bảo tàng Văn học Việt Nam. Ảnh: Bảo tàng Văn học Việt Nam

Điểm đến du lịch - không gian giáo dục di sản

Với lịch sử hơn 1.000 năm, Hà Nội sở hữu kho tàng di sản văn hóa đồ sộ nhất cả nước. Không ít di sản đã trở thành điểm đến hấp dẫn của trẻ em, như Hoàng thành Thăng Long, Văn Miếu - Quốc Tử Giám, Nhà tù Hỏa Lò..., nơi các em được chủ động tìm hiểu lịch sử và văn hóa dân tộc thông qua các hoạt động trải nghiệm, tương tác.

Với Hoàng thành Thăng Long, các em không chỉ trở về với không gian của kinh đô xưa mà còn được tiếp cận di sản theo một phương pháp mới, hiệu quả. Đặc biệt, Tour đêm Giải mã Hoàng thành Thăng Long 2026 mang đến cho khán giả nhí cảm giác thích thú bởi sự hội tụ của các yếu tố không gian, ánh sáng, nghệ thuật và những nghi lễ cung đình đầy cảm xúc.

Nằm giữa lòng Thủ đô náo nhiệt, Văn Miếu - Quốc Tử Giám - ngôi trường đại học đầu tiên ở nước ta, nơi lưu giữ tinh hoa Nho học - là điểm đến văn hóa đặc biệt thu hút du khách trong, ngoài nước. Đến đây, các em không chỉ dạo chơi mà còn từng bước cảm nhận những giá trị xưa theo cách hồn nhiên, gần gũi và đầy thích thú. Những hoạt động được giới thiệu đến các em trong mùa hè 2026 khi đến với Văn Miếu có thể kể đến như Chương trình “Một ngày rong chơi” diễn ra trong các ngày 30, 31-5 tại Vườn Giám và Hồ Văn. Tại đây, các em sẽ được trải nghiệm các trò chơi dân gian, workshop thủ công sáng tạo và nghệ thuật Rối Tế Tiêu đậm hơi thở làng quê Bắc Bộ... Tour đêm Văn Miếu - Quốc Tử Giám mang đến cho các em những trải nghiệm mới mẻ. Với công nghệ số 3D Mapping, phối hợp kỹ thuật dàn dựng ánh sáng và âm thanh chuyên nghiệp, các em được chứng kiến một không gian di tích lung linh và huyền ảo.

Cách không xa khu trung tâm, những làng nghề truyền thống là một trong những lựa chọn thú vị với trẻ. Tại đây, các em được học tập theo cách trực quan sinh động, kích thích sự sáng tạo và trân trọng giá trị truyền thống. Chẳng hạn như ở làng gốm Bát Tràng, các bé sẽ cực kỳ thích thú khi được trải nghiệm làm gốm thủ công, tự tay nhào nặn và tạo hình trên bàn xoay hoặc tự tay tô màu các bức tượng thạch cao, sản phẩm gốm mộc. Ngoài ra còn có những địa chỉ hấp dẫn khác cho trẻ như làng lụa Vạn Phúc hay làng nghề nặn tò he Xuân La...

Chị Nguyễn Thị Nhạ, phường Phú Diễn, Hà Nội cho biết: "Ngày nghỉ, để giúp con hạn chế sử dụng các thiết bị điện tử, tôi và chồng thường đưa các con đến tham quan các di tích lịch sử. Đến đây, các con không chi được vui chơi, tìm hiểu lịch sử mà được trực tiếp tham gia các hoạt động. Tôi rất ấn tượng với những tour đêm tại các khu di tích, các bạn nhỏ nhà tôi cũng rất thích".

Hiệu quả từ những cách làm hay

Hà Nội đang phấn đấu đến năm 2030, 100% học sinh được tiếp cận nghệ thuật, giáo dục di sản; 100% di tích quốc gia, di tích quốc gia đặc biệt được số hóa và ứng dụng trên nền tảng số. Để thu hút trẻ em đến với di sản, các bảo tàng tại Hà Nội đã, đang và sẽ trở thành những điểm du lịch hấp dẫn đối với các khán giả nhí, không chỉ đơn thuần là nơi lưu giữ di sản mà còn trở thành trung tâm văn hóa năng động, điểm hẹn của nghệ thuật và cộng đồng.

Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam là một mô hình thành công trong việc thu hút trẻ em với nhiều hoạt động trải nghiệm sống động. Bảo tàng Văn học Việt Nam hấp dẫn giới trẻ với tour du lịch văn học “Chữ tâm, chữ tài”. Bảo tàng Lịch sử quốc gia và Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam đi tiên phong trong việc đưa công nghệ số, triển khai nhiều trưng bày ứng dụng công nghệ thực tế ảo 3D để tăng trải nghiệm cho du khách.

Bảo tàng Hà Nội tổ chức nhiều hoạt động giáo dục thú vị gắn liền với di sản văn hóa phi vật thể, có sự tham gia trực tiếp giới thiệu, trình diễn của nghệ nhân... Tham quan trưng bày, được trải nghiệm, thực hành, du khách hiểu thêm về văn hóa dân tộc và các nghề thủ công truyền thống. Bằng cách đưa công nghệ số vào không gian trưng bày, Bảo tàng Hà Nội đã mang đến trải nghiệm mới mẻ cho du khách, giúp văn hóa lịch sử Thủ đô trở nên gần gũi hơn. Tại Bảo tàng Hà Nội, Thành phố đã cho ra mắt Trung tâm Điều phối các hoạt động sáng tạo, đây là động lực để bảo tàng phát huy giá trị, trở thành không gian sáng tạo của Thủ đô...

Nhà biên kịch Phạm Thị Thanh Hà, Trưởng phòng Kịch bản - Hãng phim Hoạt hình Việt Nam nhận định, các di tích không chỉ là nơi lưu giữ quá khứ mà còn là không gian trải nghiệm, giáo dục. Qua mỗi chuyến tham quan, các em sẽ có cơ hội hiểu rõ hơn về giá trị và ý nghĩa của di sản. Trẻ em là mầm non, tương lai của đất nước. Giáo dục di sản cho thế hệ trẻ giúp các em thêm hiểu, thêm yêu di sản, trân trọng các giá trị truyền thống, văn hóa lịch sử của cha ông để lại. Muốn vậy, các di sản truyền thống cũng như hiện đại cũng phải chuyển mình trong kỷ nguyên số, qua đó đến gần hơn với du khách, đặc biệt là trẻ em.

Khi các điểm đến không chỉ mang lại chuyến tham quan đơn thuần mà còn là một cuộc dạo chơi đa giác quan, khi đó mỗi di sản, đều trở nên sống động và cuốn hút.