Khắc phục vi phạm trong đầu tư xây dựng, quản lý tài chính

Vi phạm trong đầu tư xây dựng cơ bản

Qua thanh tra nội dung chấp hành pháp luật trong đầu tư xây dựng cơ bản tại 19 công trình trên địa bàn xã Cửa Việt, Thanh tra tỉnh kết luận các chủ đầu tư (UBND xã Gio Mai, UBND xã Gio Hải và UBND thị trấn Cửa Việt cũ; Văn phòng HĐND-UBND xã Cửa Việt mới) thực hiện chưa đúng một số quy định, thể hiện ở việc hồ sơ pháp lý của một số công trình chưa chặt chẽ, chưa bảo đảm đầy đủ trình tự, thủ tục theo quy định.

Một công trình xây dựng đang được triển khai tại xã Cửa Việt - Ảnh: B.T

Đặc biệt, các chủ đầu tư thực hiện chưa đúng một số quy định, như: Nghiệm thu, thanh toán khối lượng không đúng thực tế; lập dự toán, nghiệm thu, thanh toán không điều chỉnh thuế giá trị gia tăng từ 10% xuống 8% theo quy định; áp dụng đơn giá vật liệu, cự ly vận chuyển hoặc định mức chưa phù hợp... dẫn đến việc nghiệm thu, thanh toán không đúng quy định tại 19 công trình với tổng số tiền hơn 279 triệu đồng. Số tiền vi phạm phải xử lý thu hồi của các chủ đầu tư, gồm: UBND xã Gio Mai (cũ) gần 240 triệu đồng, UBND xã Gio Hải (cũ) hơn 32,6 triệu đồng, Văn phòng HĐND-UBND xã Cửa Việt gần 4 triệu đồng và UBND thị trấn Cửa Việt (cũ) hơn 3,7 triệu đồng.

Đến thời điểm thanh tra, có 4 công trình giao thông nông thôn do xã Gio Hải (cũ) làm chủ đầu tư đang dở dang. Dù thời hạn thực hiện hợp đồng đã kết thúc, song chủ đầu tư vẫn chưa thực hiện gia hạn hợp đồng, chưa xác định điểm dừng kỹ thuật và khối lượng thực tế để có phương án xử lý theo quy định. Có 8/19 công trình nợ đọng xây dựng với tổng số tiền hơn 460 triệu đồng; 8/19 công trình đã hoàn thành, bàn giao đưa vào sử dụng nhưng chưa được phê duyệt quyết toán dự án hoàn thành theo quy định.

Tại xã Cồn Tiên, qua kiểm tra 21 công trình, Thanh tra tỉnh kết luận có 18 công trình vi phạm trong công tác lập, thẩm định, phê duyệt dự toán, quản lý chi phí đầu tư xây dựng và nghiệm thu, thanh toán công trình, dẫn đến việc một số chi phí, hạng mục nghiệm thu, thanh toán không đúng quy định với tổng số tiền hơn 182 triệu đồng. Các công trình do UBND các xã cũ làm chủ đầu tư có số tiền vi phạm phải xử lý thu hồi, gồm: UBND xã Gio Sơn 56,6 triệu đồng; UBND xã Linh Trường 99 triệu đồng và UBND xã Gio An 26,4 triệu đồng.

Một công trình đang thi công dang dở trên địa bàn xã Cồn Tiên - Ảnh: B.T

Ngoài ra, qua thanh tra còn phát hiện sự thiếu sót trong quản lý nguồn vốn. Điển hình là công trình Trung tâm học tập cộng đồng thôn Nam Đông, xã Gio Sơn trước đây, mới hoàn thành phần thô giai đoạn 1 và dừng thi công từ cuối năm 2024 do chưa được bố trí đủ vốn. Báo cáo kinh tế-kỹ thuật tính chưa chính xác chi phí thẩm tra thiết kế, dự toán; chi phí quản lý dự án chưa áp dụng hệ số điều chỉnh theo quy định; hồ sơ khảo sát, quản lý chất lượng và nghiệm thu tại một số công trình chưa đầy đủ. Có 20/21 công trình đã hoàn thành, bàn giao đưa vào sử dụng nhưng chưa được phê duyệt quyết toán dự án hoàn thành theo quy định.

Vi phạm trong quản lý tài chính

Qua thanh tra việc chấp hành pháp luật về quản lý tài chính, ngân sách tại các trường tiểu học và THCS, gồm: Gio Việt, Gio Mai và Gio Hải số 1 ở xã Cửa Việt, Thanh tra tỉnh kết luận: Việc ban hành, thực hiện một số quy chế; quản lý, sử dụng một số khoản kinh phí còn chưa đúng quy định, như: Quy chế tiền thưởng theo Nghị định số 73/2024/NĐ-CP áp dụng đối với một số lao động hợp đồng chưa phù hợp với đối tượng điều chỉnh. Có 2/3 đơn vị thanh toán tiền thưởng cho giáo viên nghỉ thai sản chưa phù hợp. Sử dụng nguồn kinh phí tiền lương còn dư để chi hoạt động thường xuyên nhưng chưa thực hiện điều chỉnh dự toán là sai quy định. Việc lập chứng từ, lưu trữ hồ sơ, theo dõi, quyết toán các khoản thu, chi và thực hiện một số chế độ, chính sách chưa đầy đủ, chặt chẽ và kịp thời theo quy định.

Tại trường học, việc quản lý, sử dụng một số khoản kinh phí thực hiện chưa đúng quy định - Ảnh: B.T

Qua thanh tra tại các trường học trên địa bàn xã Cồn Tiền, Thanh tra tỉnh kết luận: Tại Trường tiểu học và THCS Gio An, Trường tiểu học Hải Thái và Trường tiểu học Linh Trường có một số thiếu sót trong việc ban hành và thực hiện quy chế tiền thưởng theo Nghị định số 73/2024/NĐ-CP.

Trường tiểu học và THCS Gio An và Trường tiểu học Hải Thái ban hành quy chế tiền thưởng chưa phù hợp khi đưa một số lao động hợp đồng theo Nghị định số 111/2022/NĐ-CP vào đối tượng hưởng thưởng; việc chi tiền thưởng cho người nghỉ ốm đau, thai sản cũng chưa phù hợp. Hai trường còn sử dụng phần kinh phí tiền lương tiết kiệm do giáo viên nghỉ thai sản, nghỉ hưu và biến động nhân sự để chi cho hoạt động thường xuyên khác, nhưng chưa thực hiện điều chỉnh dự toán theo quy định.

Một số khoản thu dịch vụ hỗ trợ giáo dục trong các năm học 2023-2024 và 2024-2025 chưa được tổng hợp đầy đủ vào báo cáo quyết toán. Tại Trường tiểu học Linh Trường, một số khoản thu, chi bán trú và học tiếng Anh được thực hiện bằng tiền mặt, chưa được phản ánh đầy đủ trong hồ sơ, sổ sách theo quy định...

Trách nhiệm và biện pháp xử lý

Qua thanh tra tại xã Cửa Việt và Cồn Tiền, Thanh tra tỉnh xác định nguyên nhân của các tồn tại, thiếu sót và vi phạm chủ yếu là việc cập nhật, nắm bắt các quy định pháp luật về đầu tư xây dựng, quản lý tài chính và các lĩnh vực có liên quan của các chủ đầu tư, cán bộ, đơn vị liên quan chưa đầy đủ, kịp thời; công tác quản lý, bàn giao hồ sơ và tổ chức thực hiện ở một số nội dung chưa chặt chẽ.

Đối với đầu tư xây dựng, trách nhiệm được xác định theo từng công trình, từng thời kỳ và thuộc các chủ đầu tư trước đây (UBND các xã cũ), đơn vị tham mưu, quản lý dự án cùng các tổ chức, cá nhân liên quan. Trong quản lý tài chính giáo dục, trách nhiệm thuộc về hiệu trưởng và các cá nhân có liên quan tại từng trường học.

Một công trình giao thông trên địa bàn xã Cồn Tiên qua thanh tra phát hiện có vi phạm - Ảnh: B.T

Về xử lý kinh tế, qua kiến nghị của Thanh tra tỉnh, UBND các xã Cửa Việt và Cồn Tiên đã tổ chức thu hồi số tiền vi phạm được kết luận do nghiệm thu, thanh toán không đúng quy định tại các công trình để nộp vào tài khoản tạm giữ của Thanh tra tỉnh. Các địa phương đã tiến hành rà soát các công trình dở dang, xử lý hợp đồng, khối lượng thi công và thực hiện quyết toán vốn đầu tư theo quy định; xây dựng phương án xử lý nợ đọng xây dựng cơ bản, đồng thời tăng cường quản lý hồ sơ, chứng từ và tài sản công...

Chủ tịch UBND các xã Cửa Việt, Cồn Tiên và hiệu trưởng các trường học tổ chức kiểm điểm trách nhiệm, rút kinh nghiệm đối với các tập thể, cá nhân liên quan về những tồn tại, thiếu sót, vi phạm đã được Thanh tra tỉnh chỉ ra. Đồng thời, chấn chỉnh, khắc phục kịp thời các nội dung kết luận thanh tra đã chỉ ra và yêu cầu thực hiện trong công tác quản lý đầu tư xây dựng, tài chính và kế toán.