Khai hội Xuân Côn Sơn - Kiếp Bạc, tưởng niệm ngày viên tịch của Đệ Tam Tổ Trúc Lâm

Đại biểu lãnh đạo Trung ương, lãnh đạo Giáo hội Phật giáo Việt Nam, lãnh đạo thành phố Hải Phòng cùng đại diện các bộ, ban, ngành dâng hương tưởng niệm Đệ Tam Tổ Trúc Lâm Huyền Quang Tôn giả. Ảnh: BTC

Chương trình nghệ thuật với chủ đề "Côn Sơn, Kiếp Bạc - mạch nguồn di sản"

Chương trình Lễ tưởng niệm và Khai hội mùa Xuân Côn Sơn - Kiếp Bạc năm 2026 gồm 2 phần:

Phần 1 là chương trình nghệ thuật với chủ đề "Côn Sơn, Kiếp Bạc - mạch nguồn di sản". Kịch bản, Tiến sĩ Trần Đình Ngôn; Tổng đạo diễn, Nghệ sĩ ưu tú- Đạo diễn Sân khấu Đoàn Vinh. Cùng với sự tham gia biểu diễn của tập thể Nghệ sĩ, diễn viên Nhà Hát Chèo Xứ Đông.

Chương trình gồm 5 khúc đoạn, tái hiện đôi nét về hình ảnh các Anh hùng dân tộc, Danh nhân văn hóa thế giới đã từng in dấu tích thiêng liêng trên mạch nguồn di sản từ Lục Đầu Giang qua Kiếp Bạc Côn Sơn tới Thanh Mai, Trúc Lâm Yên Tử.

Các tiết mục được dàn dựng công phu, tái hiện không gian văn hóa - lịch sử của vùng đất địa linh nhân kiệt, tôn vinh hào khí Đông A và tinh thần nhập thế của Phật giáo Trúc Lâm. Sự kết hợp giữa nghệ thuật truyền thống và hiệu ứng sân khấu hiện đại tạo nên không gian nghệ thuật linh thiêng, giàu cảm xúc.

Phần 2, phần lễ được xây dựng theo mạch truyền thống với các nghi lễ Phật giáo, nghi thức dâng hương tưởng niệm Đệ Tam Tổ Trúc Lâm Huyền Quang Tôn giả thể hiện lòng tri ân tiền nhân, tôn vinh giá trị tư tưởng, đạo lý của Thiền phái Trúc Lâm.

Chương trình nghệ thuật với chủ đề “Côn Sơn, Kiếp Bạc - mạch nguồn di sản”. Ảnh: BTC

Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Lê Ngọc Châu khởi trống khai hội. Ảnh: BTC

Côn Sơn - Kiếp Bạc là vùng đất "địa linh nhân kiệt"

Trong diễn văn khai mạc Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Nguyễn Minh Hùng nhấn mạnh, Côn Sơn - Kiếp Bạc là vùng đất "địa linh nhân kiệt", nơi hội tụ tinh hoa văn hóa, gắn liền với lịch sử hào hùng, oanh liệt của dân tộc Việt Nam.

Từ thế kỷ 14, Côn Sơn đã trở thành một trong những trung tâm Phật giáo lớn của Thiền phái Trúc Lâm - một Thiền phái nhập thế của người Việt góp phần làm nên sức mạnh "Đông A" - điểm tựa tinh thần cho quân dân Đại Việt giữ vững nền độc lập chủ quyền trước âm mưu xâm lược của các thế lực ngoại xâm.

Nơi đây, cứ mỗi độ xuân về, đồng bào cả nước và kiều bào ta ở nước ngoài lại nô nức về trẩy hội, thắp nén tâm hương tưởng nhớ vị tổ Thiền phái Phật giáo Trúc Lâm - Huyền Quang Tôn giả.

Hòa thượng Thích Thanh Vân, Phó Trưởng ban Thường trực Ban Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam thành phố Hải Phòng cung tuyên thân thế, sự nghiệp của Đệ Tam Tổ Trúc Lâm Huyền Quang tôn giả. Ảnh: BTC

Huyền Quang tên thật là Lý Đạo Tái, sinh tháng Giêng, năm Giáp Dần, niên hiệu Nguyên Phong thứ 4, tức năm 1254 đời vua Trần Thái Tông. Đương thời, Huyền Quang là một trong những trí thức tài năng, nổi tiếng thơ văn, đỗ Tiến sĩ từ năm 21 tuổi, từng làm quan tại Viện Hàn lâm.

Song, cũng như vua Trần Nhân Tông, Ông đã từ bỏ chốn quan trường, quyết chí tu hành, học đạo, được Điều Ngự Giác Hoàng Trần Nhân Tông giao chuyên tâm biên soạn kinh sách về Phật học. Huyền Quang cùng với Phật Hoàng Trần Nhân Tông và Pháp Loa đi đến mọi miền đất nước để thuyết pháp, giảng kinh và trở thành vị tổ thứ ba của thiền phái Phật giáo Trúc Lâm.

Các đại biểu lãnh đạo Trung ương, lãnh đạo Giáo hội Phật giáo Việt Nam, lãnh đạo thành phố Hải Phòng cùng đại diện các bộ, ban, ngành tiến vào chùa Côn Sơn dâng hương tưởng niệm Đệ Tam Tổ Trúc Lâm Huyền Quang Tôn giả. Ảnh: BTC

Những năm tháng cuối đời, ông về trụ trì tại chùa Côn Sơn, hoằng dương Phật pháp, dựng Cửu Phẩm Liên Hoa, biên soạn kinh sách để truyền lại cho đời sau, có công lớn trong việc phát triển thiền phái Trúc Lâm, tôn tạo Côn Sơn thành tăng viện Kỳ Lân - một chốn tổ của Phật giáo Trúc Lâm, đương thời sánh ngang với Vĩnh Nghiêm, Yên Tử, Quỳnh Lâm...

Ngày 23 tháng Giêng năm Khai Hựu thứ 6, tức năm 1334, Tổ Huyền Quang viên tịch tại Chùa Côn Sơn, được Thái Thượng Hoàng Trần Minh Tông ban Thụy hiệu: Trúc Lâm thiền sư Đệ tam đại, đặc phong tự pháp Huyền Quang Tôn giả; Và từ đó, ngày giỗ Tổ Huyền Quang đã trở thành cội nguồn của Lễ hội truyền thống mùa Xuân Côn Sơn - Kiếp Bạc.

Nhân dân địa phương và du khách thập phương dâng hương. Ảnh: BTC

Khu di tích Côn Sơn, Kiếp Bạc đã được Nhà nước xếp hạng di tích quốc gia năm 1962

Với giá trị hết sức đặc biệt, Khu di tích Côn Sơn, Kiếp Bạc đã được Nhà nước xếp hạng di tích quốc gia năm 1962, Lễ hội truyền thống Côn Sơn - Kiếp Bạc được công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể Quốc gia năm 2012; Các báu vật trong Khu Di tích như: Bia "Thanh Hư Động", Bia "Côn Sơn Tư Phúc tự bi", Bộ tượng "Tam Thế Phật" chùa Côn Sơn đã được công nhận là Bảo vật Quốc gia vào các năm 2015, 2017, 2024.

Đó là minh chứng cho các giá trị nổi bật toàn cầu của khu di sản Côn Sơn - Kiếp Bạc trong Quần thể di tích và danh thắng Yên Tử - Vĩnh Nghiêm - Côn Sơn, Kiếp Bạc được Tổ chức giáo dục, khoa học và văn hóa Liên hợp quốc (UNESCO) ghi danh là Di sản thế giới vào tháng 7 năm 2025; trong đó thể hiện một minh chứng có ý nghĩa toàn cầu về cách một tôn giáo được hình thành từ nhiều tín ngưỡng khác nhau, bắt nguồn và phát triển từ Yên Tử, có ảnh hưởng tới xã hội thế tục, góp phần củng cố quốc gia, đảm bảo cho hòa bình và hợp tác khu vực.

Đông đảo người dân và du khách đến với chương trình. Ảnh: BTC

Ngay sau Lễ khai hội, trong không khí linh thiêng của núi rừng Côn Sơn, các đại biểu, nhân dân và du khách thập phương đã thành kính dâng hương tưởng niệm 692 năm Ngày viên tịch của Đệ tam tổ Thiền phái Trúc Lâm Huyền Quang tôn giả.

Tuệ Nhi