Khai mạc Trưng bày chuyên đề 'Nhà chí sĩ, nhà báo Huỳnh Thúc Kháng: Trọn đời vì nước, vì dân'

Tham dự chương trình có ông Lê Quốc Minh, Ủy viên Trung ương Đảng, Tổng Biên tập Báo Nhân Dân, Phó Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương, Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam; ông Trịnh Xuân Trường, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy Thái Nguyên; đại diện lãnh đạo các cơ quan Trung ương, tỉnh Thái Nguyên, các cơ quan báo chí.

Trưng bày chuyên đề là một trong những hoạt động hướng tới kỷ niệm 150 năm Ngày sinh nhà chí sĩ, nhà báo Huỳnh Thúc Kháng, đồng thời góp phần giới thiệu những giá trị lịch sử của báo chí cách mạng Việt Nam, truyền thống báo chí Chiến khu Việt Bắc và quá trình hình thành, phát triển của báo chí Thái Nguyên.

Không gian trưng bày được chia thành 5 phần, tái hiện cuộc đời, sự nghiệp, tư tưởng và những đóng góp của cụ Huỳnh Thúc Kháng đối với phong trào yêu nước, sự nghiệp cách mạng và nền báo chí Việt Nam.

Các đại biểu cắt băng khai mạc Trưng bày chuyên đề “Nhà chí sĩ, nhà báo Huỳnh Thúc Kháng: Trọn đời vì nước, vì dân”

Chí sĩ Huỳnh Thúc Kháng - nhà yêu nước, nhà văn hóa, nhà báo lớn

Phần đầu của trưng bày giới thiệu thân thế, quê hương và hành trình hoạt động yêu nước của nhà chí sĩ, nhà báo Huỳnh Thúc Kháng - một trí thức lớn, nhà văn hóa và nhà báo có nhiều đóng góp đối với lịch sử dân tộc và nền báo chí Việt Nam đầu thế kỷ XX.

Sinh ra tại Quảng Nam - vùng đất giàu truyền thống yêu nước, nhà chí sĩ Huỳnh Thúc Kháng sớm tham gia phong trào Duy Tân cùng các sĩ phu tiến bộ, đề cao tư tưởng khai dân trí, chấn dân khí, phát triển dân sinh và thúc đẩy dân quyền. Sau khi bị thực dân Pháp bắt và đày ra Côn Đảo, cụ Huỳnh vẫn giữ vững khí tiết, bản lĩnh và tinh thần đấu tranh vì dân, vì nước.

Thông qua hệ thống hình ảnh, tư liệu, hiện vật, không gian trưng bày tái hiện một giai đoạn lịch sử đầy biến động, qua đó làm nổi bật hành trình hoạt động của nhà chí sĩ Huỳnh Thúc Kháng từ một trí thức yêu nước đến một nhà hoạt động chính trị, nhà văn hóa và nhà báo có ảnh hưởng. Với cụ Huỳnh, đấu tranh cho đất nước không chỉ được thể hiện qua hoạt động chính trị mà còn qua tư tưởng, văn hóa và tiếng nói mạnh mẽ trên mặt báo.

Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam Lê Quốc Minh, Bí thư Tỉnh ủy Thái Nguyên Trịnh Xuân Trường cùng các đại biểu tham quan không gian trưng bày chuyên đề về cuộc đời, sự nghiệp và di sản của nhà chí sĩ, nhà báo Huỳnh Thúc Kháng.

Đáng chú ý, trưng bày giới thiệu nhiều tư liệu về 13 năm nhà chí sĩ Huỳnh Thúc Kháng bị thực dân Pháp giam cầm, lưu đày tại Côn Đảo, trong đó có những ghi chép về đời sống của các tù chính trị và những hoạt động của cụ trong thời gian bị lưu đày. Những tư liệu này góp phần khắc họa rõ hơn khí tiết, bản lĩnh và ý chí của một nhà chí sĩ yêu nước trước những thử thách khắc nghiệt của lịch sử.

Báo Tiếng Dân - Diễn đàn yêu nước và khai dân trí

Một điểm nhấn quan trọng của trưng bày là phần giới thiệu về Báo Tiếng Dân - tờ báo do cụ Huỳnh Thúc Kháng sáng lập tại Huế năm 1927 và duy trì hoạt động đến năm 1943.

Trong bối cảnh báo chí chịu sự kiểm duyệt gắt gao của chính quyền thực dân, Tiếng Dân trở thành diễn đàn truyền bá tư tưởng tiến bộ, khai dân trí, chấn dân khí, đồng thời phản ánh những vấn đề của đời sống xã hội và bảo vệ quyền lợi chính đáng của nhân dân.

Những tư liệu về Báo Tiếng Dân - tờ báo do cụ Huỳnh Thúc Kháng sáng lập năm 1927 - được giới thiệu tại trưng bày

Nhiều tư liệu báo chí được giới thiệu tại trưng bày cho thấy rõ dấu ấn và bản lĩnh nghề nghiệp của cụ Huỳnh Thúc Kháng. Đặc biệt, đối với những nội dung bị kiểm duyệt, cắt bỏ, tờ báo không dồn trang mà để nguyên khoảng trống trên mặt báo. Cách làm này trở thành một dấu ấn đặc biệt của Tiếng Dân, thể hiện thái độ kiên định của người làm báo trước sự kiểm duyệt và sức ép của chính quyền đương thời.

Bên cạnh các bài viết, trưng bày còn giới thiệu những câu thơ, ca dao, ngạn ngữ được cụ Huỳnh sử dụng, thể hiện tư tưởng trọng dân, đề cao vai trò của nhân dân và những giá trị văn hóa truyền thống. Những tư liệu về mục quảng cáo trên Tiếng Dân, với các sản phẩm từ thuốc men, trang phục đến thiết bị âm thanh, giáo dục... cũng giúp tái hiện diện mạo đa dạng của một tờ báo trong đời sống xã hội đương thời.

Qua những tư liệu được giới thiệu, Báo Tiếng Dân hiện lên không chỉ là một tờ báo có ảnh hưởng ở Trung Kỳ mà còn là nơi thể hiện rõ quan niệm, bản lĩnh và trách nhiệm của nhà chí sĩ, nhà báo Huỳnh Thúc Kháng đối với nghề báo và đời sống xã hội.

Đại biểu tham quan khu vực giới thiệu lịch sử báo chí Chiến khu Việt Bắc, nơi nhiều cơ quan báo chí cách mạng từng đứng chân, hoạt động trong thời kỳ kháng chiến

Trường dạy làm báo Huỳnh Thúc Kháng - nơi đào tạo những nhà báo cách mạng

Gắn trực tiếp với lịch sử báo chí Thái Nguyên và Chiến khu Việt Bắc là phần trưng bày về Trường dạy làm báo Huỳnh Thúc Kháng.

Năm 1949, giữa cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, theo chủ trương của Tổng bộ Việt Minh và chỉ đạo của Chủ tịch Hồ Chí Minh, Trường dạy làm báo Huỳnh Thúc Kháng được thành lập tại thôn Bờ Rạ, nay thuộc xã Đại Phúc, tỉnh Thái Nguyên. Đây là trường đào tạo báo chí cách mạng đầu tiên của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.

Không gian trưng bày giới thiệu quá trình thành lập trường, chương trình đào tạo, đội ngũ giảng viên và các học viên của khóa học đầu tiên. Nhiều nhà báo, nhà văn, nhà hoạt động cách mạng tiêu biểu đã tham gia giảng dạy tại trường.

Không gian trưng bày về Trường dạy làm báo Huỳnh Thúc Kháng - ngôi trường đào tạo báo chí cách mạng đầu tiên của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa

Đặc biệt, những bức thư Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi lớp học vào tháng 6 và tháng 7/1949 thể hiện sự quan tâm của Người đối với công tác đào tạo đội ngũ làm báo trong thời kỳ kháng chiến.

Việc ngôi trường mang tên Huỳnh Thúc Kháng cũng thể hiện sự ghi nhận đối với một nhà báo lớn, một người có nhiều đóng góp cho nền báo chí Việt Nam. Sau này, Địa điểm Trường dạy làm báo Huỳnh Thúc Kháng được công nhận là Di tích lịch sử cấp Quốc gia năm 2019 và trở thành một “địa chỉ đỏ” trong giáo dục truyền thống báo chí cách mạng.

Báo chí Chiến khu Việt Bắc - Tiếng nói của kháng chiến, kiến quốc

Từ câu chuyện về Trường dạy làm báo Huỳnh Thúc Kháng, trưng bày tiếp tục mở rộng đến bức tranh báo chí Chiến khu Việt Bắc trong những năm kháng chiến chống Pháp.

Thái Nguyên và vùng ATK Việt Bắc từng là nơi đứng chân của nhiều cơ quan Trung ương, trong đó có các cơ quan báo chí, nhà in và đội ngũ những người làm báo cách mạng. Các tư liệu giới thiệu tại trưng bày tái hiện hoạt động của một số cơ quan báo chí như Nhân Dân, Cứu Quốc, Việt Nam Thông tấn xã, Hội Văn nghệ cùng quá trình in ấn, phát hành và đưa báo đến với cán bộ, chiến sĩ và nhân dân.

Trong điều kiện chiến tranh, việc làm báo, in báo và đưa báo đến bạn đọc đều gặp nhiều khó khăn. Những hình ảnh về các tuyến phát hành, vận chuyển báo bằng xe đạp, qua đò ngang và các trạm phát hành cho thấy sự bền bỉ của những người làm báo cách mạng, góp phần đưa thông tin, chủ trương của Đảng và Nhà nước đến với nhân dân, phục vụ kháng chiến, kiến quốc.

Các đại biểu tìm hiểu những tư liệu được giới thiệu tại trưng bày chuyên đề

Báo chí Thái Nguyên qua các chặng đường phát triển

Khép lại không gian trưng bày là phần giới thiệu quá trình hình thành và phát triển của báo chí Thái Nguyên qua các thời kỳ lịch sử.

Từ sự ra đời của Đài Truyền thanh Thái Nguyên năm 1956, báo chí địa phương từng bước phát triển cùng với quá trình xây dựng và trưởng thành của tỉnh. Qua những thay đổi về mô hình tổ chức, loại hình báo chí và phương thức truyền thông, báo chí Thái Nguyên ngày càng mở rộng khả năng tiếp cận công chúng.

Các tư liệu trong phần trưng bày này cũng đặt lịch sử báo chí Thái Nguyên trong dòng chảy phát triển chung của báo chí cách mạng Việt Nam, từ những trang báo được làm trong điều kiện chiến tranh đến môi trường truyền thông đa nền tảng hiện nay.

Các đại biểu chụp ảnh lưu niệm tại Lễ khai mạc

Với 5 phần nội dung, trưng bày “Nhà chí sĩ, Nhà báo Huỳnh Thúc Kháng: Trọn đời vì nước, vì dân” không chỉ tái hiện cuộc đời và sự nghiệp của Huỳnh Thúc Kháng mà còn kết nối di sản của cụ với lịch sử báo chí cách mạng, lịch sử báo chí Chiến khu Việt Bắc và hành trình phát triển của báo chí Thái Nguyên.

Qua đó, trưng bày góp phần làm rõ những giá trị mà nhà chí sĩ Huỳnh Thúc Kháng để lại đối với nghề báo: bản lĩnh, trách nhiệm trước xã hội, tinh thần phụng sự đất nước và nhân dân. Đây cũng là dịp để các thế hệ người làm báo hôm nay nhìn lại truyền thống nghề nghiệp, từ đó tiếp tục gìn giữ và phát huy những giá trị đã được vun đắp qua nhiều thế hệ.