Khai thác giá trị văn hóa truyền thống thành nguồn lực phát triển du lịch

Tạo sinh kế từ lợi thế địa phương

Những năm qua, tỉnh Cà Mau quan tâm triển khai các chính sách hỗ trợ nhà ở, vốn vay, đào tạo nghề và phát triển sản xuất, giúp đồng bào dân tộc thiểu số cải thiện đời sống, có thêm điều kiện vươn lên phát triển kinh tế.

Cùng với các mô hình sản xuất, việc khai thác lợi thế địa phương để phát triển dịch vụ, du lịch cũng mở ra hướng sinh kế mới cho người dân.

Tại xã Hưng Hội, tỉnh Cà Mau, việc hỗ trợ sinh kế được gắn với điều kiện và nhu cầu thực tế của từng hộ dân. Tiêu biểu là gia đình ông Thạch Sơn, từ nguồn vốn vay ưu đãi, đầu tư phương tiện phục vụ đưa đón khách tham quan.

Phương tiện này không chỉ giúp gia đình có thêm điều kiện làm ăn mà còn góp phần hình thành dịch vụ phục vụ du khách tại địa phương.

Diện mạo nông thôn vùng đồng bào dân tộc thiểu số ngày càng đổi thay, đời sống người dân từng bước được nâng lên.

Ông Thạch Sơn chia sẻ, nhờ được hỗ trợ vốn, gia đình có điều kiện đầu tư phương tiện, từng bước cải thiện cuộc sống. Ông mong muốn tiếp tục phát triển dịch vụ, góp phần giới thiệu cảnh quan và nét văn hóa đặc trưng của địa phương đến du khách.

Câu chuyện của ông Thạch Sơn cho thấy, khi du lịch có thêm điều kiện phát triển, người dân có thể trực tiếp tham gia cung cấp dịch vụ, tạo việc làm và tăng thu nhập ngay tại nơi sinh sống. Những hỗ trợ ban đầu về vốn, phương tiện nếu được kết nối với nhu cầu du lịch sẽ giúp sinh kế phát triển theo hướng đa dạng, bền vững hơn.

Theo lãnh đạo xã Hưng Hội, nhờ sự đồng hành kịp thời của các cấp, người dân trong các phum, sóc đã chủ động chuyển đổi mô hình sản xuất, phát triển đa dạng cây trồng, vật nuôi và dịch vụ thương mại. Diện mạo nông thôn vùng đồng bào dân tộc thiểu số ngày càng đổi thay, đời sống người dân từng bước được nâng lên.

Cùng với nguồn lực của Nhà nước, vai trò của chức sắc, sư sãi và người có uy tín trong cộng đồng cũng được phát huy, trở thành cầu nối đưa chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước đến gần người dân.

Người dân tích cực lao động sản xuất, xây dựng cuộc sống và gìn giữ những nét đẹp văn hóa truyền thống

Ông Danh Sen, thành viên Ban quản trị chùa Đơm Pôn (chùa Kim Cấu, xã Vĩnh Trạch), cho biết, trong các dịp lễ và sinh hoạt tại chùa, ông cùng các thành viên thường xuyên tuyên truyền, vận động bà con chấp hành tốt chủ trương, chính sách; đồng thời thông tin về tình hình phát triển kinh tế - xã hội tại địa phương. Qua đó, khuyến khích người dân tích cực lao động sản xuất, xây dựng cuộc sống và gìn giữ những nét đẹp văn hóa truyền thống.

Đời sống được cải thiện tạo điều kiện để người dân tham gia sâu hơn vào các hoạt động văn hóa, du lịch. Ngược lại, những giá trị văn hóa được bảo tồn và phát huy sẽ tạo sức hút riêng cho địa phương, mở ra cơ hội phát triển dịch vụ, tiêu thụ sản phẩm và tăng thu nhập cho cộng đồng.

Khai thác giá trị văn hóa, mở hướng phát triển du lịch

Cà Mau có đời sống văn hóa phong phú với sự giao thoa của nhiều cộng đồng dân tộc. Những lễ hội truyền thống, nghệ thuật dân gian, nghề thủ công, ẩm thực và phong tục tập quán của đồng bào Khmer, Hoa không chỉ tạo nên bản sắc riêng mà còn là nguồn tài nguyên có giá trị để phát triển du lịch.

Nếu được tổ chức thành những sản phẩm và hoạt động trải nghiệm phù hợp, các giá trị văn hóa này có thể tạo nên sức hút riêng cho điểm đến.

Du khách có cơ hội tìm hiểu lễ hội, thưởng thức ẩm thực, khám phá nghề truyền thống và trải nghiệm đời sống cộng đồng. Người dân cũng có thể tham gia cung cấp dịch vụ, giới thiệu sản phẩm địa phương, từ đó có thêm việc làm và nguồn thu nhập.

Điều quan trọng là phải hình thành mối liên kết thực chất giữa bảo tồn văn hóa và phát triển du lịch. Khi di sản trở thành sản phẩm có sức hút, người dân có thêm cơ hội hưởng lợi từ các hoạt động dịch vụ, du lịch.

Cà Mau có đời sống văn hóa phong phú với sự giao thoa của nhiều cộng đồng dân tộc

Nguồn thu ấy cũng tạo động lực để cộng đồng duy trì lễ hội, truyền dạy nghệ thuật dân gian, bảo tồn nghề truyền thống và gìn giữ không gian văn hóa.

Theo Kế hoạch số 643/KH-UBND ngày 2/11/2026, tỉnh Cà Mau định hướng bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa truyền thống của đồng bào dân tộc thiểu số gắn với du lịch và phát triển kinh tế.

Trọng tâm là khôi phục, duy trì các lễ hội, loại hình nghệ thuật dân gian, nghề thủ công có nguy cơ mai một; đồng thời hỗ trợ phát triển du lịch cộng đồng, kết nối với du lịch sinh thái và các sản phẩm đặc trưng của địa phương.

Kế hoạch đặt mục tiêu hình thành ít nhất 2 sản phẩm du lịch văn hóa đặc trưng và 2 mô hình du lịch dựa vào cộng đồng hoặc trải nghiệm do đồng bào dân tộc thiểu số tham gia tổ chức, vận hành. Cùng với đó là đẩy mạnh số hóa, quảng bá các giá trị văn hóa trên nền tảng số, mở rộng khả năng tiếp cận du khách.

Ông Ngô Vũ Thăng, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Cà Mau, nhấn mạnh: “Bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa các dân tộc thiểu số phải gắn với mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội và nâng cao đời sống đồng bào.

Tỉnh định hướng khai thác hợp lý những giá trị văn hóa đặc trưng để phát triển sản phẩm du lịch, mở rộng du lịch cộng đồng, tạo thêm sinh kế và việc làm cho người dân. Quan trọng hơn, đồng bào phải thực sự là chủ thể gìn giữ, trao truyền, giới thiệu di sản và được thụ hưởng những lợi ích thiết thực từ chính giá trị văn hóa của cộng đồng mình”.

Khi người dân có sinh kế từ du lịch và trực tiếp được hưởng lợi từ những giá trị văn hóa của cộng đồng, việc bảo tồn di sản sẽ có thêm nền tảng để duy trì lâu dài. Đây cũng là hướng để Cà Mau phát huy bản sắc văn hóa thành nguồn lực phát triển kinh tế, nâng cao đời sống đồng bào và thúc đẩy du lịch bền vững.