Khai thác kiểu 'cắt chân', mỏ đá sạt lở khiến 3 công nhân tử vong

Liên quan đến vụ việc trên, Cơ quan CSĐT Công an tỉnh Thanh Hóa đã ra Quyết định khởi tố vụ án, khởi tố bị can và Lệnh bắt tạm giam đối với Lưu Văn Hải, SN 1980, trú tại xã Thạch Bình, tỉnh Thanh Hóa về tội “Vi phạm quy định về an toàn lao động, vệ sinh lao động, về an toàn ở nơi đông người” theo điểm a, khoản 3 Điều 295 Bộ luật Hình sự.

Clips hiện trường vụ sạt lở đá khiến 3 công nhân tử vong.

Theo tài liệu điều tra ban đầu, Công ty TNHH Anh Tuấn có địa chỉ tại số 98 Tân Sơn, phường Đông Quang, tỉnh Thanh Hóa, được UBND tỉnh cấp phép khai thác đá xây dựng tại mỏ đá Núi Áo, thôn Quý Long, xã Cẩm Tú với diện tích hơn 13.600m2, trong đó diện tích khai thác 10.000m2. Sau nhiều lần thay đổi người đại diện, tháng 6/2025, Lưu Văn Hải đứng tên chủ sở hữu kiêm người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp và trực tiếp điều hành hoạt động khai thác tại mỏ đá Núi Áo.

Để phục vụ hoạt động khai thác, Hải thuê công nhân là các anh: Lò Văn Thời, Hoàng Văn Ngay và Lò Văn Quý, cùng trú tại bản Nậm Cưởm, xã Gia Hội, tỉnh Lào Cai làm công nhân khoan cắt đá. Tuy nhiên, quá trình làm việc, các công nhân không được phổ biến đầy đủ nội quy an toàn lao động, không được tập huấn kỹ năng phòng ngừa rủi ro trong khai thác mỏ.

Vị trí vụ sạt lở đá khiến 3 công nhân tử vong.

Theo hồ sơ thiết kế đã được phê duyệt, doanh nghiệp phải áp dụng hệ thống khai thác theo lớp đứng, cắt tầng nhỏ, chuyển tải bằng nổ mìn. Thế nhưng, để giảm chi phí, Lưu Văn Hải đã chỉ đạo công nhân khai thác theo kiểu “cắt chân”, tạo hàm ếch dưới sườn núi phía Đông, hoàn toàn trái với thiết kế kỹ thuật.

Cơ quan điều tra xác định, từ cuối tháng 3/2026, Hải chỉ đạo công nhân khoan đá nhồi mìn cách chân núi từ 5 đến 7m để tạo khoảng trống dạng hàm ếch. Sau khi nổ mìn xong, tiếp tục khoan nhồi mìn ở vị trí phía trên, cách chân núi khoảng 10 đến 15m, tạo thành hai lớp rỗng giữa sườn núi. Việc khai thác kiểu “khoét rỗng” chân núi khiến kết cấu địa chất mất ổn định nghiêm trọng, tiềm ẩn nguy cơ sạt lở cao nhưng chủ mỏ không thực hiện biện pháp cảnh báo, không xây dựng phương án phòng chống sạt trượt.

Từ trên cao nhìn xuống vị trí sạt lở.

Chiều 20/5/2026, Lưu Văn Hải tiếp tục chỉ đạo 3 công nhân trên sử dụng máy khoan để đục, chẻ đá sát chân núi nhằm thuận tiện cho việc nghiền đá. Đến khoảng 16h30 phút cùng ngày, khối đá lớn phía trên khu vực hàm ếch bất ngờ sạt xuống, đè lên các công nhân khiến cả 3 tử vong tại chỗ. Tại cơ quan Công an, Lưu Văn Hải thừa nhận đã không thực hiện đúng quy trình khai thác và không bảo đảm các điều kiện an toàn lao động dẫn đến hậu quả đặc biệt nghiêm trọng.

Đáng chú ý, trước khi vụ tai nạn xảy ra, đoàn kiểm tra liên ngành do Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Thanh Hóa chủ trì đã từng phát hiện hàng loạt sai phạm tại mỏ đá này. Theo đại diện Phòng Địa chất và Khoáng sản, trong đợt kiểm tra vào tháng 2/2025, cơ quan chức năng xác định Công ty TNHH Anh Tuấn chưa lắp đặt camera giám sát tại khu vực vận chuyển khoáng sản ra khỏi mỏ; chưa lắp đặt trạm cân kiểm soát khối lượng khoáng sản; chưa lập hồ sơ công bố hợp quy sản phẩm đá vật liệu xây dựng.

Đặc biệt, qua đối chiếu hồ sơ, cơ quan chức năng phát hiện sản lượng khoáng sản khai thác các năm 2015, 2016, 2017 và 2019 theo báo cáo của doanh nghiệp cao hơn số liệu kê khai thuế. Thời điểm kiểm tra, doanh nghiệp cũng chưa cung cấp được giấy phép môi trường hoặc hồ sơ xác nhận hoàn thành công trình bảo vệ môi trường theo quy định. Ngoài ra, công ty chưa có hồ sơ chấp thuận điểm đấu nối từ mỏ đá ra tuyến tỉnh lộ 523E.

Việc khai thác đá không đúng quy trình, kỹ thuật dẫn đến vụ tai nạn nghiêm trọng.

Theo đại diện Phòng Địa chất và Khoáng sản, quá trình kiểm tra, cơ quan chức năng còn phát hiện doanh nghiệp khai thác không đúng quy trình kỹ thuật, thực hiện cắt chân từ dưới lên nhưng nội dung này chưa được ghi cụ thể vào biên bản kiểm tra. “Việc kiểm tra đã hoàn thành nhưng đến nay chưa thể xử lý do một số cán bộ liên quan đến đoàn kiểm tra gặp vướng mắc pháp lý nên hồ sơ bị ách tắc”, vị đại diện thông tin.

Theo hồ sơ cấp phép, mỏ đá Núi Áo được UBND tỉnh Thanh Hóa cấp giấy chứng nhận đầu tư lần đầu năm 2014 cho doanh nghiệp tư nhân Anh Tuấn, sau này chuyển đổi thành Công ty TNHH Anh Tuấn. Dự án có mục tiêu khai thác đá vôi làm vật liệu xây dựng thông thường kết hợp tận thu đá khối để chế biến đá ốp lát phục vụ thị trường trong nước và xuất khẩu. Công suất thiết kế khoảng 10.000m3/năm.

Tháng 2/2015, UBND tỉnh Thanh Hóa ban hành quyết định cấp phép khai thác khoáng sản và cho thuê đất đối với doanh nghiệp này. Theo giấy phép, tổng trữ lượng địa chất tại mỏ hơn 451.000m3 đá vôi, trong đó trữ lượng được phép khai thác hơn 284.000m3. Mỏ được khai thác theo phương pháp lộ thiên, mức sâu khai thác đến cos +70m, thời hạn khai thác 29 năm kể từ ngày cấp phép.

Trong giấy phép, UBND tỉnh Thanh Hóa yêu cầu doanh nghiệp phải tuân thủ đầy đủ quy trình kỹ thuật, bảo đảm an toàn lao động, an toàn công trình mỏ, vật liệu nổ và thực hiện các biện pháp phòng chống sự cố trong quá trình khai thác. Tuy nhiên, kết quả kiểm tra của ngành chức năng cho thấy doanh nghiệp đã không thực hiện đúng các yêu cầu bắt buộc này.

Cơ quan chức năng xác định Công ty TNHH Anh Tuấn chưa xây dựng tuyến đường hào cho công nhân lên núi từ cốt +80 đến cốt +160m; chưa tạo diện công tác ban đầu tại các cốt +110m và +120m như hồ sơ thiết kế. Hệ thống khai thác thực tế cũng không đúng các thông số kỹ thuật được thẩm định, phê duyệt. Doanh nghiệp khai thác từ dưới lên, không cắt tầng khai thác, tạo hàm ếch ở chân núi, khiến nguy cơ mất ổn định địa chất tăng cao.

Lực lượng Công an tìm kiếm các nạn nhân trong vụ sạt lở núi đá.

Theo đánh giá của Phòng Địa chất và Khoáng sản, khu vực mỏ có địa chất phức tạp, các lớp đá nghiêng khoảng 60 độ, xen kẽ lớp phong hóa, bột sét. Sau thời gian mưa kéo dài, nước ngấm vào các lớp liên kết khiến kết cấu suy yếu. Nếu khai thác không đúng quy chuẩn, đặc biệt là cắt chân tạo hàm ếch, nguy cơ sạt lở là rất lớn. Quá trình kiểm tra, cơ quan chức năng cũng phát hiện nhiều vị trí đá om, đá treo tiềm ẩn nguy cơ sạt trượt nhưng doanh nghiệp chưa có biện pháp xử lý triệt để.

Sau vụ tai nạn, Chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hóa Nguyễn Hoài Anh đã yêu cầu kiểm tra toàn diện việc chấp hành quy định pháp luật về khai thác khoáng sản, an toàn lao động tại mỏ đá của Công ty TNHH Anh Tuấn; đồng thời xử lý nghiêm các tổ chức, cá nhân vi phạm nếu có. UBND tỉnh Thanh Hóa cũng yêu cầu doanh nghiệp tạm dừng toàn bộ hoạt động khai thác để phục vụ công tác điều tra, làm rõ nguyên nhân vụ sạt lở.

Vụ việc một lần nữa cho thấy thực trạng đáng lo ngại tại một số mỏ khai thác khoáng sản hiện nay, khi lợi nhuận được đặt lên trên yếu tố an toàn. Những vi phạm kéo dài, việc khai thác sai quy trình, coi nhẹ cảnh báo kỹ thuật không chỉ gây thất thoát tài nguyên mà còn đe dọa trực tiếp tính mạng người lao động.