Khẩn trương hoàn thiện đề xuất cơ chế, chính sách phát triển Trung tâm lọc hóa dầu và năng lượng quốc gia tại Dung Quất (Quảng Ngãi)

Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc làm việc với tỉnh Quảng Ngãi cùng các bộ, ngành liên quan về đề xuất chính sách phát triển Trung tâm lọc hóa dầu và năng lượng quốc gia tại Khu kinh tế Dung Quất - Ảnh: VGP/Phương Nguyên

Thứ trưởng Bộ Công Thương Trương Thanh Hoài cho biết, việc xây dựng Đề án Trung tâm lọc hóa dầu và năng lượng quốc gia tại Khu kinh tế Dung Quất là một trong những nhiệm vụ trọng tâm nhằm bảo đảm an ninh năng lượng, phát triển kinh tế biển và thúc đẩy công nghiệp hóa đất nước.

Theo đó, đề án được xây dựng với mục tiêu hình thành một trung tâm công nghiệp năng lượng tích hợp, bao gồm các lĩnh vực lọc hóa dầu, khí tự nhiên hóa lỏng (LNG), điện và năng lượng tái tạo, gắn với phát triển kinh tế tuần hoàn và kinh tế carbon thấp.

Trung tâm được quy hoạch với quy mô khoảng 2.000 ha đất và khoảng 2.700 ha mặt nước, bao gồm nhiều khu chức năng không liền kề, phục vụ các hoạt động công nghiệp, năng lượng, logistics và dịch vụ hỗ trợ.

Định hướng phát triển của trung tâm là xây dựng chuỗi giá trị hoàn chỉnh từ nhập khẩu, tồn trữ, chế biến dầu khí đến sản xuất năng lượng và các sản phẩm công nghiệp liên quan, phục vụ nhu cầu trong nước và xuất khẩu. Đồng thời, trung tâm sẽ tích hợp các công nghệ mới như sản xuất hydro xanh, amoniac xanh, công nghệ thu giữ carbon cùng các giải pháp năng lượng sạch nhằm đáp ứng yêu cầu chuyển dịch năng lượng.

Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ngãi Nguyễn Đức Tâm cho biết, việc xây dựng Trung tâm lọc hóa dầu và năng lượng quốc gia tại Khu kinh tế Dung Quất có đầy đủ cơ sở chính trị và pháp lý để triển khai.

Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ngãi Nguyễn Đức Tâm phát biểu tại cuộc họp - Ảnh: VGP/Phương Nguyên

Về cơ sở thực tiễn, Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ngãi Nguyễn Đức Tâm cho biết hiện có ba điểm nghẽn lớn cần tháo gỡ, gồm: bảo đảm nguồn khí cho các dự án điện khí; hoàn thiện kết cấu hạ tầng Khu kinh tế Dung Quất; và giải quyết khối lượng lớn công tác bồi thường, hỗ trợ tái định cư, giải phóng mặt bằng phục vụ phát triển các khu chức năng.

Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ngãi cho biết, Bộ Công Thương và tỉnh đã nghiên cứu, đề xuất một số nhóm chính sách đặc thù cho Trung tâm. Theo đó, nhóm chính sách về tài chính, ngân sách sẽ được điều chỉnh theo hướng ngân sách Trung ương bổ sung có mục tiêu để đầu tư kết cấu hạ tầng Khu kinh tế Dung Quất.

Nhóm chính sách về thủ tục hành chính và đất đai tập trung đơn giản hóa thủ tục đầu tư, đồng thời bổ sung các cơ chế đặc thù về giao đất, cho thuê đất, thu hồi đất và sử dụng đất phục vụ phát triển Trung tâm. Trong đó, tỉnh đề xuất xây dựng mô hình tổ chức theo hướng "một cửa, một dấu", phân cấp, phân quyền triệt để cho Khu kinh tế Dung Quất nhằm giảm thủ tục hành chính, tạo thuận lợi thu hút nhà đầu tư.

Nhóm chính sách về ưu đãi bao gồm ưu đãi tiền thuê đất, thuê mặt nước và các chính sách thuế đối với doanh nghiệp, chuyên gia, nhân lực chất lượng cao.

Nhóm chính sách về hoạt động đầu tư, kinh doanh đề xuất bổ sung các cơ chế tạo thuận lợi cho nhà đầu tư trong Trung tâm như: cơ chế thu hút nhà đầu tư chiến lược trong lĩnh vực năng lượng; cơ chế thử nghiệm có kiểm soát đối với hydro xanh; cơ chế phát triển khu phi thuế quan…

Tại cuộc làm việc, lãnh đạo các bộ, ngành đều thống nhất sự cần thiết xây dựng Trung tâm lọc hóa dầu và năng lượng quốc gia tại Khu kinh tế Dung Quất, cho rằng Đề án có cơ sở chính trị và phù hợp với chủ trương phát triển các trung tâm năng lượng quốc gia.

Các ý kiến đề nghị Bộ Công Thương và tỉnh Quảng Ngãi tiếp tục rà soát, cập nhật Đề án, các quy hoạch và hệ thống cơ chế, chính sách để bảo đảm phù hợp với các quy định pháp luật mới, nhất là Kết luận số 18-KL/TW, Luật Đất đai và các quy hoạch liên quan; ưu tiên áp dụng tối đa các cơ chế, chính sách hiện hành, chỉ đề xuất Quốc hội xem xét những nội dung thực sự vượt thẩm quyền hoặc cần cơ chế đặc thù.

Các bộ cũng đề nghị rà soát các chính sách về ngân sách, đầu tư, đất đai, thuế và thương mại nhằm bảo đảm tính khả thi, tránh chồng chéo với các quy định hiện hành; đồng thời đánh giá tác động của các cơ chế, chính sách đối với các địa phương và dự án tương tự.

Về định hướng phát triển trung tâm, các ý kiến cho rằng cần tập trung phát triển đồng bộ kết cấu hạ tầng; đẩy nhanh các dự án kết nối; xây dựng cơ chế thu hút nhà đầu tư chiến lược, phát triển công nghiệp hóa dầu và nhân lực chất lượng cao; đồng thời hoàn thiện hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật, cơ chế giám sát về công nghệ, chất lượng và bảo vệ môi trường.

Đối với chính sách ưu đãi, các bộ đề nghị làm rõ tiêu chí lựa chọn nhà đầu tư chiến lược, đối tượng được hưởng chính sách ưu đãi về nhân lực chất lượng cao; đồng thời tận dụng tối đa các cơ chế ưu đãi hiện hành, làm rõ nhu cầu và cam kết đầu tư của các doanh nghiệp, nhất là các doanh nghiệp trong lĩnh vực dầu khí.

Kết luận cuộc họp, Phó Thủ tướng Thường trực đánh giá cao Bộ Công Thương và tỉnh Quảng Ngãi đã tích cực chuẩn bị, xây dựng hồ sơ, báo cáo về Đề án Trung tâm lọc hóa dầu và năng lượng quốc gia tại Khu kinh tế Dung Quất.

Phó Thủ tướng nhấn mạnh, tiến độ triển khai Đề án hiện đã chậm so với yêu cầu, nếu không khẩn trương hoàn thiện các nội dung liên quan sẽ tiếp tục kéo dài thời gian thực hiện - Ảnh: VGP/Phương Nguyên

Phó Thủ tướng cho biết, việc xây dựng Trung tâm lọc hóa dầu và năng lượng quốc gia tại Khu kinh tế Dung Quất đã được Bộ Chính trị, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ quan tâm, chỉ đạo qua nhiều nghị quyết, kết luận.

Phó Thủ tướng Thường trực giao Bộ Tài chính chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành, cơ quan liên quan và UBND tỉnh Quảng Ngãi hoàn thiện hồ sơ, cơ chế, chính sách; báo cáo Thủ tướng Chính phủ xem xét để trình cấp có thẩm quyền dự thảo Nghị quyết về thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển Trung tâm lọc hóa dầu và năng lượng quốc gia tại Khu kinh tế Dung Quất theo quy định.

Phó Thủ tướng Thường trực yêu cầu quá trình xây dựng chính sách cần tiếp thu đầy đủ các ý kiến tại cuộc họp, đồng thời cập nhật các quy định pháp luật mới, bảo đảm phù hợp với hệ thống pháp luật hiện hành và các dự thảo luật đang được nghiên cứu, sửa đổi, bổ sung trong thời gian tới. Trong đó, ưu tiên áp dụng tối đa các cơ chế, chính sách đã có; chỉ đề xuất những nội dung thực sự cần thiết, chưa được pháp luật quy định hoặc cần cơ chế đặc thù để triển khai.

Phó Thủ tướng nhấn mạnh, tiến độ triển khai Đề án hiện đã chậm so với yêu cầu, nếu không khẩn trương hoàn thiện các nội dung liên quan sẽ tiếp tục kéo dài thời gian thực hiện. Do đó, các cơ quan cần tập trung, quyết liệt hơn để sớm hoàn thiện hồ sơ, bảo đảm tiến độ trình cấp có thẩm quyền xem xét.

Phó Thủ tướng đề nghị các cơ quan xây dựng cơ chế, chính sách theo hướng thực chất, "nói để làm", bảo đảm tính khả thi, có thể triển khai trong thực tế và đúng quy định pháp luật. Phó Thủ tướng lưu ý, chính sách phải giải quyết được các yêu cầu đặt ra, không xây dựng những nội dung khó thực hiện hoặc không phù hợp với quy định hiện hành; những vấn đề vượt thẩm quyền cần được báo cáo cơ quan có thẩm quyền xem xét, quyết định.