Khánh Hoà đánh thức tiềm năng nông nghiệp, nâng tầm giá trị nông sản

Một góc vùng trồng sầu riêng tại xã Khánh Sơn, Khánh Hoà. (Ảnh: VŨ TÂN)

Ngành nông nghiệp chuyển dịch mạnh mẽ

Nông nghiệp Khánh Hòa đang ghi nhận sự chuyển dịch mạnh mẽ từ tư duy sản xuất truyền thống sang phát triển theo hướng hàng hóa, chú trọng chất lượng và giá trị kinh tế.

Trong đó, việc khai thác hiệu quả điều kiện tự nhiên, lựa chọn cây trồng phù hợp và ứng dụng công nghệ vào sản xuất đã tạo nên những vùng chuyên canh có sức cạnh tranh ngày càng cao.

Tại khu vực phía Nam của tỉnh (Ninh Thuận cũ), nho và táo là những cây trồng tiêu biểu cho khả năng thích ứng với điều kiện khí hậu khô hạn.

Từ những loại cây từng gắn với mục tiêu xóa đói giảm nghèo, đến nay, nho và táo đã trở thành cây trồng mang lại nguồn thu nhập đáng kể cho người dân. Toàn khu vực hiện có hơn 1.200 ha nho và 1.300 ha táo. Việc đưa hệ thống tưới tự động, quy trình sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP vào canh tác góp phần nâng cao năng suất, chất lượng và hiệu quả kinh tế.

Tại khu vực phía Nam của tỉnh (Ninh Thuận cũ), nho và táo là những cây trồng tiêu biểu cho khả năng thích ứng với điều kiện khí hậu khô hạn. (Nguồn: TTXVN)

Đáng chú ý, với các mô hình trồng nho ứng dụng công nghệ cao, giá trị kinh tế đã được nâng lên rõ rệt, thu nhập có thể đạt từ 600 triệu đến 2 tỷ đồng/ha/vụ. Bên cạnh nho và táo, những cây trồng có giá trị kinh tế cao như măng tây xanh, nha đam cũng đang phát huy hiệu quả, góp phần đa dạng hóa cơ cấu cây trồng và nâng cao khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu.

Ở những vùng sinh thái khác, các sản phẩm cây ăn quả đặc trưng cũng đang khẳng định vị thế trên thị trường. Khánh Sơn từng bước trở thành vùng trồng sầu riêng nổi tiếng với thương hiệu “cơm vàng hạt lép”.

Riêng mùa vụ năm 2024, diện tích 1.700 ha sầu riêng đã mang lại doanh thu gần 1.300 tỷ đồng. Trong khi đó, khu vực Cam Lâm - Cam Ranh phát triển vùng chuyên canh xoài với diện tích gần 9.000 ha.

Cùng với việc mở rộng quy mô sản xuất, nông sản Khánh Hòa ngày càng chú trọng tiêu chuẩn chất lượng, nguồn gốc và khả năng đáp ứng yêu cầu xuất khẩu.

Hàng chục mã số vùng trồng đã được xây dựng, tạo điều kiện để nhiều sản phẩm tiếp cận trực tiếp các thị trường có tiêu chuẩn cao như Hoa Kỳ, Australia, Liên minh châu Âu (EU) và Trung Quốc.

Mô hình nông nghiệp hữu cơ tuần hoàn Sản Việt Farm tại Khánh Hòa. (Ảnh: KS)

Định hình hướng phát triển nông nghiệp theo chiều sâu

Theo báo cáo của Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Khánh Hoà, diện tích sản xuất nông nghiệp công nghệ cao trên địa bàn tỉnh hiện đạt 720,35 ha, tập trung vào các loại cây trồng như nho, táo, măng tây, dưa lưới...

Các mô hình sản xuất từng bước ứng dụng đồng bộ nhà kính, nhà màng, hệ thống tưới tiết kiệm, quy trình canh tác đạt chuẩn và truy xuất nguồn gốc. Nhờ đó, sản phẩm nông nghiệp có chất lượng tốt hơn, mẫu mã được cải thiện, đáp ứng điều kiện tiếp cận những phân khúc thị trường cao cấp.

Đây cũng là cơ sở để Khánh Hòa định hình hướng phát triển nông nghiệp theo chiều sâu, lấy chất lượng, hiệu quả và tính bền vững làm trọng tâm. Tại buổi sơ kết quý I/2026, ông Nguyễn Duy Quang, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường cho biết, ngành nông nghiệp tỉnh xác định phát triển sản xuất xanh, tuần hoàn là định hướng quan trọng trong thời gian tới.

Trong đó, mô hình cánh đồng lớn và ứng dụng công nghệ cao được xác định là những hướng đi chủ lực nhằm nâng cao năng suất, chất lượng nông sản, tăng cường khả năng truy xuất nguồn gốc và đáp ứng các yêu cầu ngày càng khắt khe của thị trường.

Để hiện thực hóa mục tiêu này, Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Khánh Hoà đang trình UBND tỉnh thẩm định, phê duyệt nhiều đề án, kế hoạch có tính chiến lược, tập trung vào tổ chức lại không gian sản xuất và khai thác hiệu quả tiềm năng đất đai.

Trồng dưa lưới công nghệ cao trên địa bàn tỉnh Khánh Hòa. (Ảnh: KS)

Nổi bật là Đề án Đánh giá đặc điểm thổ nhưỡng, nông hóa đất đai, xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai phát triển sản xuất bền vững cây trồng và vật nuôi tỉnh Khánh Hòa giai đoạn 2026-2030. Đề án hướng tới xác định cụ thể lợi thế từng khu vực, làm cơ sở lựa chọn cây trồng, vật nuôi phù hợp với điều kiện tự nhiên và hiệu quả sản xuất.

Song song với đó, Đề án Số hóa vùng chuyên canh cây trồng, vật nuôi trên địa bàn tỉnh được xây dựng nhằm thúc đẩy quá trình hiện đại hóa nông nghiệp, từng bước chuyển đổi từ phương thức sản xuất truyền thống sang nông nghiệp thông minh, bền vững.

Tỉnh cũng đang xem xét điều chỉnh Kế hoạch thực hiện Đề án Phát triển vùng sản xuất rau an toàn, bảo đảm truy xuất nguồn gốc gắn với chế biến và thị trường tiêu thụ giai đoạn 2026-2030; đồng thời triển khai Đề án Phát triển cây công nghiệp chủ lực đến năm 2030 trên địa bàn tỉnh Khánh Hòa sau khi thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp.

Với việc kết hợp quy hoạch vùng sản xuất, ứng dụng khoa học công nghệ và nâng cao tiêu chuẩn nông sản, Khánh Hòa đang tạo nền tảng để khai thác tốt hơn lợi thế nông nghiệp từng địa phương, gia tăng giá trị sản phẩm và nâng cao sức cạnh tranh của nông sản trên thị trường trong nước và quốc tế.

Khánh Sơn từng bước trở thành vùng trồng sầu riêng nổi tiếng với thương hiệu “cơm vàng hạt lép”. (Nguồn: VGP)