Khát vọng của Chủ tịch Hồ Chí Minh: Đưa Việt Nam vươn mình cùng thế giới

Từ dấu mốc Tuyên ngôn Độc lập năm 1945 đến hành trình hội nhập quốc tế hôm nay, Việt Nam kiên định đường lối độc lập, tự chủ, chủ động mở rộng quan hệ và nâng cao vị thế trên trường quốc tế. (Ảnh: Nguyễn Hồng)

Từ Tuyên ngôn Độc lập ngày 2/9/1945 đến khát vọng “sánh vai với các cường quốc năm châu” và đường lối đối ngoại, hội nhập quốc tế hôm nay, một mạch tư tưởng nhất quán vẫn được tiếp nối: độc lập để mở cửa, tự chủ để hội nhập và vươn lên để đóng góp cho thế giới.

Ngày 2/9/1945 là một dấu mốc đặc biệt trong lịch sử dân tộc Việt Nam. Tại Quảng trường Ba Đình, Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc Tuyên ngôn Độc lập, khai sinh nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.

Nhưng nếu chỉ nhìn sự kiện ấy như một lời tuyên bố về sự ra đời của một quốc gia độc lập thì chưa đủ. Đằng sau bản Tuyên ngôn ấy còn là một tầm nhìn rộng lớn của Người.

Đó là khát vọng đưa một dân tộc vừa giành được độc lập bước vào cộng đồng quốc tế với tư cách một quốc gia có chủ quyền, xây dựng quan hệ hữu nghị, hợp tác với các nước và từng bước khẳng định vị thế trên trường quốc tế.

Ngay từ những ngày đầu của nước Việt Nam mới, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã đặc biệt coi trọng thiết lập và mở rộng quan hệ với thế giới. Theo tư tưởng của Người, độc lập không đồng nghĩa với đóng cửa hay tách mình khỏi cộng đồng quốc tế.

Trái lại, độc lập là nền tảng để Việt Nam chủ động tìm kiếm bạn bè, tranh thủ sự đồng tình của nhân dân thế giới, xây dựng quan hệ với các quốc gia và tạo dựng môi trường quốc tế thuận lợi cho công cuộc xây dựng, bảo vệ đất nước.

Tư tưởng ấy được thể hiện rõ trong đường lối đối ngoại của Chủ tịch Hồ Chí Minh ngay từ những ngày đầu lập nước.

Người chủ trương hòa hiếu, làm bạn với tất cả các nước dân chủ, không gây thù oán với bất kỳ ai, tôn trọng độc lập, chủ quyền của các quốc gia và tìm kiếm những điểm tương đồng để thúc đẩy hợp tác.

Với Việt Nam, đó là cách ứng xử chủ động của một quốc gia có chủ quyền: không tự cô lập, không phụ thuộc vào bất kỳ nước nào, đồng thời tranh thủ mọi khả năng để bảo vệ lợi ích quốc gia, dân tộc.

Đó là cách một quốc gia nhỏ nhưng có chủ quyền chủ động ứng xử với thế giới, không tự cô lập, không phụ thuộc vào bất kỳ nước nào và biết tranh thủ mọi khả năng để bảo vệ lợi ích quốc gia, dân tộc.

Khát vọng đưa Việt Nam ra thế giới còn gắn với tư duy của Chủ tịch Hồ Chí Minh về con người và giáo dục. Trong Thư gửi các học sinh nhân ngày khai trường đầu tiên của nước Việt Nam độc lập, Người viết: “Non sông Việt Nam có trở nên tươi đẹp hay không, dân tộc Việt Nam có bước tới đài vinh quang để sánh vai với các cường quốc năm châu được hay không, chính là nhờ một phần lớn ở công học tập của các em”.

Lời nhắn nhủ, căn dặn đầy ý nghĩa của Chủ tịch Hồ Chí Minh đối với thế hệ trẻ như bao hàm trong ấy một khát vọng về một Việt Nam bước tới đài vinh quang, sánh vai cùng các cường quốc năm châu. Đó là ước vọng xây dựng một đất nước giàu tri thức, giàu văn hóa, làm chủ vận mệnh và có những đóng góp xứng đáng cho tiến bộ chung của nhân loại.

Việt Nam ngày càng chủ động, tích cực tham gia các cơ chế hợp tác đa phương, qua đó nâng cao vị thế và đóng góp vào hòa bình, hợp tác quốc tế. (Ảnh: Nguyễn Hồng)

Hơn tám thập niên sau ngày Độc lập, khát vọng ấy tiếp tục được hiện thực hóa qua tiến trình Đổi mới và hội nhập quốc tế. Từ một đất nước từng chịu bao vây, cấm vận, Việt Nam từng bước phá thế cô lập, mở rộng quan hệ đối ngoại và tham gia ngày càng sâu rộng vào các thể chế, cơ chế hợp tác quốc tế.

Việt Nam đã thiết lập quan hệ ngoại giao với gần như toàn bộ các quốc gia trên thế giới, trở thành thành viên tích cực của ASEAN, Liên hợp quốc (LHQ) cùng nhiều tổ chức và diễn đàn đa phương quan trọng.

Đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, đa phương hóa, đa dạng hóa quan hệ quốc tế là sự kế thừa và phát triển tư duy đối ngoại của Chủ tịch Hồ Chí Minh trong điều kiện mới. Việt Nam vừa mở rộng quan hệ với các nước láng giềng, các nước lớn, vừa chủ động tham gia giải quyết những vấn đề chung của khu vực và thế giới.

Từ tham gia hoạt động gìn giữ hòa bình LHQ đến đảm nhiệm các trọng trách tại các cơ chế đa phương, Việt Nam ngày càng thể hiện vai trò chủ động và trách nhiệm trong đời sống quốc tế.

Trong bối cảnh thế giới biến động nhanh chóng, cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn gia tăng, các thách thức an ninh truyền thống và phi truyền thống đan xen, khát vọng “đưa Việt Nam ra thế giới” càng mang ý nghĩa sâu sắc.

Nghị quyết 59/NQ-TW của Bộ Chính trị ngày 24/1/2025 về hội nhập quốc tế trong tình hình mới và Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng đều khẳng định, đối ngoại, hội nhập quốc tế là nhiệm vụ trọng yếu, thường xuyên, đồng thời đặt ra yêu cầu giữ vững bản lĩnh, lợi ích quốc gia - dân tộc và khả năng tự quyết định con đường phát triển trong quá trình hội nhập.

Đây cũng là sự tiếp nối tư tưởng Hồ Chí Minh, đó là độc lập gắn với mở cửa, tự chủ đi đôi với hội nhập, sức mạnh dân tộc kết hợp với sức mạnh thời đại.

Bởi vậy, ngày 2/9 năm nay không chỉ là dịp nhìn lại khoảnh khắc lịch sử cách đây 81 năm, mà còn là thời điểm để nhìn về chặng đường phía trước.

Khát vọng của Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi gắm cho thế hệ trẻ trong những ngày đầu độc lập vẫn đặt ra yêu cầu đối với mỗi thế hệ người Việt Nam, phải học hỏi thế giới nhưng không đánh mất bản sắc, hội nhập sâu rộng nhưng giữ vững tự chủ, xây dựng đất nước giàu mạnh để vừa khẳng định vị thế, vừa đóng góp vào hòa bình, hợp tác và tiến bộ của nhân loại.

Hôm nay, Việt Nam đã đi một chặng đường dài. Từ một đất nước phải đấu tranh để thế giới thừa nhận quyền độc lập, Việt Nam đã trở thành thành viên tích cực, có trách nhiệm của cộng đồng quốc tế.

Xuyên suốt hành trình ấy vẫn là một khát vọng nhất quán rằng, xây dựng một Việt Nam độc lập, tự chủ, giàu mạnh, tự tin bước ra thế giới và có vị trí xứng đáng trong cộng đồng quốc tế.

Kỷ niệm 81 năm Tết Độc lập và 57 năm ngày Chủ tịch Hồ Chí Minh đi xa, mỗi người dân Việt Nam càng thêm trân trọng tinh thần độc lập và những lời căn dặn của Người, nỗ lực thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, góp phần hiện thực hóa khát vọng xây dựng đất nước ngày càng phát triển, “sánh vai với các cường quốc năm châu” như ước nguyện của Chủ tịch Hồ Chí Minh.