Khi doanh nghiệp Nhà nước lĩnh ấn tiên phong

Hành lang pháp lý mới - khơi thông vai trò “trụ cột”

Ngày 6/1/2026, Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 79 về phát triển kinh tế Nhà nước, đặt ra một cách tiếp cận toàn diện, hiện đại và mang tính đột phá đối với khu vực này.

Điểm đặc biệt của Nghị quyết là lần đầu tiên nội hàm kinh tế Nhà nước được xác định một cách đầy đủ, có hệ thống, không chỉ giới hạn ở doanh nghiệp Nhà nước mà bao trùm toàn bộ nguồn lực do Nhà nước nắm giữ và chi phối.

Vietinbank chi nhánh Bình Xuyên là địa chỉ tin cậy của đông đảo khách hàng trên địa bàn.

Nghị quyết tiếp tục khẳng định kinh tế Nhà nước giữ vai trò chủ đạo, là lực lượng vật chất quan trọng để Nhà nước định hướng, dẫn dắt và điều tiết nền kinh tế, bảo đảm ổn định vĩ mô, giữ vững các cân đối lớn và nâng cao năng lực tự chủ quốc gia.

Đáng chú ý, Nghị quyết 79 được coi là “cú hích thể chế”, mở rộng không gian phát triển, yêu cầu chuyển mạnh từ tư duy quản lý sang quản trị theo cơ chế thị trường, nâng cao tính minh bạch và hiệu quả sử dụng vốn.

Theo đó, doanh nghiệp Nhà nước không chỉ giữ vai trò ổn định mà phải trở thành lực lượng tiên phong, dẫn dắt các thành phần kinh tế khác, mở đường cho tăng trưởng chất lượng cao.

Nền tảng chưa tương xứng tiềm năng

Tại Phú Thọ, khu vực kinh tế Nhà nước nhiều năm qua vẫn giữ vai trò quan trọng trong các lĩnh vực thiết yếu như hạ tầng, tài chính, dịch vụ công ích, năng lượng... đóng góp vào tăng trưởng GRDP, bảo đảm an sinh xã hội và ổn định kinh tế địa phương.

Một số doanh nghiệp Nhà nước và doanh nghiệp có vốn Nhà nước đã phát huy tốt vai trò xương sống trong những ngành then chốt, góp phần giữ vững các cân đối lớn của nền kinh tế tỉnh, đặc biệt trong bối cảnh biến động thị trường và yêu cầu phục hồi sau dịch.

Tuy nhiên, nhìn thẳng vào thực tế, khu vực này vẫn còn không ít hạn chế như hiệu quả sản xuất kinh doanh của một số doanh nghiệp chưa tương xứng với nguồn lực đang nắm giữ.

Đây cũng là tồn tại chung mà Nghị quyết 79 chỉ ra khi cho rằng hiệu quả và năng lực cạnh tranh của kinh tế Nhà nước “chưa tương xứng với quy mô nguồn lực”.

Đặc biệt là công tác quản trị doanh nghiệp còn chậm đổi mới, chưa tiệm cận chuẩn mực quốc tế; chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo còn thiếu đồng bộ. Việc khai thác, sử dụng nguồn lực Nhà nước ở một số lĩnh vực vẫn còn dàn trải, chưa thực sự hiệu quả, thậm chí tiềm ẩn nguy cơ thất thoát, lãng phí - vấn đề đã được chỉ rõ trong Nghị quyết 79.

Bên cạnh đó, quá trình cổ phần hóa, tái cơ cấu doanh nghiệp Nhà nước trên địa bàn vẫn còn chậm; cơ chế phối hợp giữa quản lý nhà nước và đại diện chủ sở hữu vốn có lúc, có nơi chưa thật sự rõ ràng.

Những điểm nghẽn này nếu không được tháo gỡ kịp thời sẽ khiến khu vực kinh tế Nhà nước khó đảm đương vai trò dẫn dắt như kỳ vọng.

Lối mở từ Nghị quyết 79

Điểm đáng chú ý của Nghị quyết 79 là không chỉ nhận diện vấn đề mà còn đưa ra hệ thống giải pháp mang tính đột phá, tạo hành lang pháp lý để doanh nghiệp Nhà nước “lĩnh ấn tiên phong”.

Theo ông Nguyễn Văn Trường - Giám đốc Vietinbank Chi nhánh Bình Xuyên, Nghị quyết 79 là chủ trương lớn, đúng, trúng và rất kịp thời của Đảng và Nhà nước ta trong phát triển kinh tế. Tuy nhiên, điều quan trọng nhất là công tác tổ chức triển khai như thế nào để Nghị quyết đạt được mục tiêu đề ra, các doanh nghiệp Nhà nước phát huy cao nhất được vị thế của mình trong vai trò định hướng, dẫn dắt và chi phối nền kinh tế.

Quá trình triển khai phải đảm bảo không vi phạm các nguyên tắc cạnh tranh lành mạnh của nền kinh tế thì trường, tránh trường hợp quá ưu tiên bên này mà sao nhãng bên khác, dẫn đến nhiều hệ lụy không đáng có.

Có thể thấy, đối với Phú Thọ, việc cụ thể hóa Nghị quyết cần tập trung vào một số định hướng trọng tâm: Trước hết, cần hoàn thiện thể chế, cơ chế quản lý vốn Nhà nước theo hướng tách bạch rõ chức năng quản lý nhà nước và chức năng đại diện chủ sở hữu. Đây được xác định là khâu đột phá để nâng cao hiệu quả khu vực kinh tế Nhà nước.

Tiếp đó đẩy mạnh tái cơ cấu doanh nghiệp Nhà nước gắn với đổi mới mô hình quản trị, áp dụng các chuẩn mực quản trị hiện đại theo thông lệ quốc tế, hướng tới mục tiêu 100% Tập đoàn, Tổng Công ty Nhà nước áp dụng nguyên tắc quản trị tiên tiến.

Tập trung nguồn lực vào các lĩnh vực then chốt, thiết yếu, có tính lan tỏa cao như hạ tầng chiến lược, năng lượng, chuyển đổi số, công nghiệp nền tảng... để tạo lực kéo cho toàn bộ nền kinh tế.

Thúc đẩy mạnh mẽ đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số trong doanh nghiệp Nhà nước - yếu tố được xác định là động lực mới cho tăng trưởng trong giai đoạn tới. Đồng thời nâng cao kỷ luật, kỷ cương trong quản lý, sử dụng tài sản công; tăng cường công khai, minh bạch và trách nhiệm giải trình, chống thất thoát, lãng phí.

Quan trọng hơn, cần thay đổi tư duy từ “quản lý doanh nghiệp Nhà nước” sang “kiến tạo doanh nghiệp Nhà nước phát triển”, đúng như tinh thần Nghị quyết 79 đặt ra.

Có thể khẳng định Nghị quyết 79 không chỉ là một văn bản chính sách, mà là sự tái định vị vai trò của kinh tế Nhà nước trong kỷ nguyên phát triển mới - nơi mà nội lực quốc gia trở thành yếu tố quyết định.

Với Phú Thọ, đây chính là cơ hội để chuyển mình từ một khu vực kinh tế Nhà nước còn “giữ vai trò ổn định” trở thành lực lượng tiên phong, dẫn dắt, mở đường cho phát triển.

Khi hành lang pháp lý đã rõ, vấn đề còn lại là hành động. Doanh nghiệp Nhà nước phải dám nghĩ lớn, làm lớn; bộ máy quản lý phải dám đổi mới, dám chịu trách nhiệm.

Chỉ khi đó, “ấn tiên phong” mà Nghị quyết 79 trao gửi mới thực sự được hiện thực hóa, góp phần đưa kinh tế Phú Thọ bứt phá mạnh mẽ trong giai đoạn phát triển mới.

Quang Nam