Khi Luật Đô thị đặc biệt được thông qua, người dân sẽ hưởng lợi gì?

Chương trình "Dân hỏi - Chính quyền trả lời" tháng 6-2026. Ảnh: LAN PHƯƠNG

Sáng 14-6, HĐND TPHCM phối hợp Đài Phát thanh và Truyền hình TPHCM tổ chức chương trình “Dân hỏi - Chính quyền trả lời” tháng 6-2026, chủ đề “Đột phá về thể chế - Chìa khóa của ổn định và phát triển”. Đây là chương trình đầu tiên của HĐND TPHCM nhiệm kỳ 2026-2031.

Dự chương trình có các đồng chí: Nguyễn Mạnh Cường, Ủy viên dự khuyết Trung ương Đảng, Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Phó Chủ tịch UBND TPHCM; Võ Ngọc Thanh Trúc, Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Phó Trưởng đoàn chuyên trách Đoàn ĐBQH TPHCM. Đồng chí Nguyễn Trường Nhật Phượng, Phó Chủ tịch HĐND TPHCM điều hành chương trình.

Không để xảy ra tình trạng "luật chờ văn bản hướng dẫn"

Tại chương trình, một trong những nội dung được nhiều đại biểu (ĐB), cử tri đề cập là các cơ chế, chính sách đặc thù để TPHCM đột phá về thể chế.

ĐB Lê Thị Trúc Lâm nêu: "Trước khi xây dựng Luật Đô thị đặc biệt, TPHCM đã thí điểm các cơ chế đặc thù theo Nghị quyết số 98 và Nghị quyết số 260 của Quốc hội. Tuy nhiên, qua khảo sát, giám sát của HĐND, một số nội dung chưa được triển khai trên thực tế".

Từ đó, ĐB đặt vấn đề: thành phố sẽ triển khai các cơ chế này thế nào, cũng như việc kế thừa, bổ sung vào Luật Đô thị đặc biệt ra sao?

Trả lời, Giám đốc Sở Tài chính TPHCM Hoàng Vũ Thảnh thông tin, qua rà soát và giám sát của HĐND TPHCM, có 6 nội dung triển khai chậm hoặc chưa triển khai do các vướng mắc khách quan và chủ quan.

Đối với đề án phân bổ nguồn lực đầu tư các dự án kết nối vùng, sau khi có Nghị quyết 260, thành phố đã phối hợp tốt với các địa phương ban hành nghị quyết triển khai các tuyến huyết mạch như đường cao tốc TPHCM - Mộc Bài, đường sắt đô thị Thủ Thiêm - Long Thành, kéo dài tuyến metro số 1 đến trung tâm hành chính TP Đồng Nai.

Về nguồn thu từ doanh nghiệp cổ phần hóa nhà nước 100% để bổ sung cho Quỹ Đầu tư phát triển tài chính nhà nước (HFIC) chưa thực hiện được, thành phố đang chỉ đạo quyết liệt và sẽ nghiên cứu bổ sung vào dự thảo Luật Đô thị đặc biệt.

Việc bố trí nguồn thu từ trao đổi tín chỉ carbon phục vụ kinh tế xanh, kinh tế số, vướng mắc do xung đột với các luật khác và thẩm quyền chưa được trao diện rộng. Nội dung này sẽ được nghiên cứu đưa vào luật mới. Ngoài ra, đề án thu phí ô tô vào trung tâm để kiểm soát khí thải và các loại phí mới, dù gặp vướng mắc khi nghiên cứu nhưng đã được thể chế hóa thành các điều luật cụ thể trong dự thảo Luật Đô thị đặc biệt.

Trong khi đó, ĐB Trịnh Thị Trang băn khoăn, khi luật được thông qua, HĐND, UBND TPHCM phải ban hành nhiều văn bản để các quy định của luật nhanh chóng đi vào đời sống. Vậy các cơ quan chuyên môn của thành phố đã chuẩn bị gì cho việc này?

Lãnh đạo phường Tăng Nhơn Phú và các em học sinh trải nghiệm uống nước tại trụ nước uống miễn phí. Ảnh: THU HƯỜNG

Trao đổi với ĐB, Giám đốc Sở Tư pháp Nguyễn Thị Hồng Hạnh cho biết, theo định hướng tại Nghị quyết số 09 của Bộ Chính trị, TPHCM sẽ phát triển theo mô hình đa cực, đa trung tâm mang tầm quốc tế. Quan điểm xây dựng luật lần này là phân quyền toàn diện, triệt để, phát huy tối đa tính chủ động, tự chịu trách nhiệm của chính quyền thành phố.

Sở Tư pháp cũng sẽ đề xuất huy động sự tham gia của chuyên gia, nhà khoa học, luật sư, luật gia và các nhà quản lý giàu kinh nghiệm hoàn thành các văn bản pháp lý, nhằm đảm bảo thời gian và tính khả thi cao nhất khi luật đi vào cuộc sống, tuyệt đối không để xảy ra tình trạng "luật chờ văn bản hướng dẫn".

Người dân là đối tượng thụ hưởng đầu tiên

Gửi đến chương trình qua fanpage HĐND TPHCM, một cử tri hỏi: "Khi Luật Đô thị đặc biệt được thông qua, người dân sẽ được hưởng lợi gì?".

Quang cảnh chương trình. Ảnh LAN PHƯƠNG

Trả lời cử tri, Phó Chủ tịch UBND TPHCM Nguyễn Mạnh Cường nhận xét, đây là câu hỏi giản dị nhưng đặt ra kỳ vọng, áp lực rất lớn cho việc thay đổi mô hình quản trị và sự phát triển của thành phố trong thời gian tới, phản ánh đúng mong muốn chính đáng, thiết thực của hơn 14 triệu dân đang sinh sống, làm việc tại TPHCM.

Đồng chí nhấn mạnh, xuyên suốt hơn 50 năm qua kể từ ngày gỉai phóng miền Nam, thống nhất đất nước và Thành phố Sài Gòn – Gia Định chính thức vinh dự mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh, các thế hệ lãnh đạo thành phố luôn năng động, sáng tạo, tìm tòi mọi giải pháp để phát triển kinh tế - xã hội đúng với tiềm năng, vị thế của thành phố, giữ vững vai trò cực tăng trưởng, là trung tâm năng động đi đầu cả nước, đóng góp nhiều cơ chế cho sự phát triển chung của quốc gia và không ngừng nâng cao chất lượng cuộc sống của nhân dân.

Tuy nhiên, bên cạnh nhiều thành tựu, vẫn còn những điểm nghẽn, nút thắt ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống hàng ngày của người dân, như ùn tắc giao thông, ô nhiễm môi trường, ngập nước, chất lượng y tế, giáo dục, an sinh xã hội và an ninh trật tự có lúc, có nơi chưa như kỳ vọng.

Để tháo gỡ, thời gian qua, Quốc hội đã ban hành nhiều cơ chế đặc thù cho thành phố. Tất cả chính sách đó không nằm ngoài mục tiêu tạo điều kiện để thành phố bứt phá, phát triển mạnh mẽ hơn.

Phó Chủ tịch UBND TPHCM cũng khẳng định, người dân TPHCM là những người đầu tiên được hưởng thụ thành quả từ các chính sách vượt trội và sự phát triển mạnh mẽ, bền vững này.

Đồng chí cam kết tiếp thu đầy đủ các ý kiến, trăn trở, kỳ vọng của cử tri và ĐB để phối hợp hoàn thiện dự thảo luật; mong muốn người dân tiếp tục đồng hành, chung tay cùng chính quyền phát huy tối đa tiềm năng, lợi thế, đưa TPHCM phát triển nhanh, bền vững, xứng đáng là đô thị đặc biệt mang tầm quốc tế.