Khi mạng xã hội 'bẻ cong' sự thật học đường

Những đoạn clip, hình ảnh, thông tin được cắt ghép, chia sẻ với tốc độ chóng mặt trên Facebook. Phía sau những hình ảnh được chia sẻ ấy là một câu chuyện khác - nơi sự thật bị “bóp méo” và cảm xúc bị đẩy đi quá xa, làm dấy lên tâm lý lo lắng cho một số phụ huynh, học sinh trong tỉnh cũng như những gia đình đồng bào dân tộc thiểu số.

Căn cứ vào trích xuất camera của trường và tường trình của các bên liên quan, em K.H.U vui đùa, chạy đuổi cùng các bạn, sau đó một số học sinh lớp 10A6 có trêu chọc K.H.U. Tuy nhiên, khẳng định của trường, Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh cũng như xác minh của Công an phường Ayun Pa đều chỉ ra: Không có hành vi bạo hành tập thể, không hề có việc đánh đập, tác động vật lý nghiêm trọng nào diễn ra giữa các học sinh.

Hình ảnh em K.H.U khóc lóc, thậm chí có vết máu nơi khóe miệng về sau được xác định không phải là hệ quả của bất kỳ hành vi bạo lực học đường nào, mà là từ tác động của phụ huynh khi đón em về nhà, theo lời nhân chứng và xác minh từ giáo viên phụ trách phòng y tế.

Có thể nói, phần lớn sự việc phát sinh từ những hành vi trêu đùa vượt giới hạn giữa nhóm học sinh trong giờ ra chơi, cùng sự thiếu kiên quyết của giáo viên thể chất khi giám sát quản lý học sinh; đồng thời, quá trình phối hợp giữa nhà trường và phụ huynh chưa thật sự hiệu quả, dẫn đến những hiểu lầm, thiếu nhất quán trong chuyển tải thông tin ban đầu.

Sự việc trên bị đẩy đi quá xa khi hình ảnh, video được một số học sinh và người nhà chia sẻ lên mạng xã hội kèm những bình luận mang tính phiến diện, bức xúc cảm tính, vô hình trung vẽ ra một “kịch bản” mang màu sắc bạo lực và xuyên tạc về sự “kỳ thị dân tộc”, dấy lên làn sóng bất ổn trong tâm lý cộng đồng.

Nguy hiểm hơn, vụ việc đang có dấu hiệu bị những phần tử xấu lợi dụng để khuếch đại, xuyên tạc, đe dọa khối đại đoàn kết dân tộc. Lợi dụng tình hình, hàng loạt tài khoản tại Thái Lan, thuộc tổ chức phản động FULRO lưu vong, đã chia sẻ, thêm thắt luận điệu “chính quyền dung túng cho kỳ thị dân tộc tại trường học”. Khoét sâu mâu thuẫn, kích động hận thù dựa trên cơ sở thông tin chưa kiểm chứng là chiêu thức từng xuất hiện ở nhiều sự việc gây rối cộng đồng Tây Nguyên những năm gần đây.

Điều nguy hiểm là chỉ từ một vụ xô xát đáng tiếc giữa nhóm học sinh tuổi mới lớn, mạng xã hội có thể tạo ra cảm giác nghiêm trọng hóa, dẫn dắt số đông vào trạng thái cảm tính. Một số luồng thông tin xấu từ bên ngoài đã đẩy sự việc thành xung đột sắc tộc, khiến nhiều phụ huynh hoang mang, mất niềm tin vào nhà trường, vào chính cộng đồng của mình.

Trường trung học phổ thông Lê Thánh Tông có hơn 1.000 học sinh, trong đó có 100 em là đồng bào dân tộc thiểu số gồm Gia Rai, Tày, Mường, Nùng, Thái. Các em được giảng dạy, đối xử bình đẳng như nhau. Điều đáng nói, chính K.H.U vẫn luôn tham gia đều các hoạt động văn nghệ, học tập, hội thao… của trường mà chưa gặp trở ngại gì.

Dù rằng không có dấu hiệu tiêu cực, vụ việc cho thấy sự phối hợp giữa nhà trường và gia đình còn yếu; khả năng nhận diện, giải quyết sớm xung đột học đường còn hạn chế. Đây là bài học lớn về kỹ năng tiếp nhận, xử lý thông tin trong thời đại mạng xã hội lan rộng tới từng ngõ xóm. Khi một dòng trạng thái có thể khơi ra cơn sóng dư luận, mỗi gia đình, mỗi trường học và cả cộng đồng đều phải giữ cho mình tỉnh táo, công tâm trước mọi thông tin, nhất là những vấn đề liên quan trẻ em và các nhóm dân tộc.

Ở chiều sâu hơn, các cấp ngành, chính quyền địa phương cần tiếp tục củng cố các giải pháp đồng bộ: Từ đào tạo kỹ năng nhận diện, xử lý bạo lực học đường cho học sinh-giáo viên, đẩy mạnh truyền thông bảo vệ đoàn kết dân tộc, đến ứng dụng công nghệ thông tin trong phát hiện, định hướng thông tin lành mạnh trên không gian mạng.

Giá trị của sự thật, của niềm tin vào tính nhân văn của môi trường giáo dục, sự đoàn kết giữa đồng bào các dân tộc chính là “bức tường thành” vững chắc ngăn chặn mọi mưu đồ phá hoại, bảo vệ sự bình yên cho môi trường học đường cũng như cộng đồng.