Khi PCCC&CNCH không chỉ là nhiệm vụ, mà là nhịp đập của bình yên

Ba tầng nấc diễn tập: Từ cơ sở đến tầm quốc gia

Cảm xúc đọng lại trong tháng là Chương trình nghệ thuật "Nhịp sống bình yên", kỷ niệm 65 năm Ngày truyền thống lực lượng Cảnh sát PCCC&CNCH (04/10/1961 - 04/10/2026) và 25 năm Ngày toàn dân PCCC. Đây không đơn thuần chỉ là một đêm diễn. Phát biểu tại chương trình, lãnh đạo CATP đã khẳng định yêu cầu "phòng ngừa từ sớm, từ xa, từ cơ sở" đồng thời đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ và xây dựng (XD) lực lượng chính quy, tinh nhuệ, hiện đại. Thông điệp ấy cho thấy sự chuyển dịch chiến lược: Từ chỗ chữa cháy giỏi, lực lượng đang hướng tới không để cháy xảy ra hoặc nếu có thì thiệt hại ở mức thấp nhất. 65 năm là chặng đường dài, nhưng giá trị cốt lõi vẫn vẹn nguyên: Lính cứu hỏa là người đi về phía nguy hiểm để người khác được an toàn.

Cấu trúc diễn tập được thiết kế theo 3 tầng nấc rõ rệt: cấp CATP (35 cuộc), cấp thành phố (TP, 2 cuộc) và cấp bộ phối hợp với UBNDTP (1 cuộc). Đây chính là hệ thống kiểm tra năng lực từ thấp đến cao, từ đơn lẻ đến liên quân.

35 cuộc thực tập cấp CATP là "xương sống" của công tác huấn luyện. Mỗi cuộc diễn ra tại 1 địa bàn, 1 loại hình cơ sở khác nhau: Từ tòa nhà cao tầng, doanh nghiệp sản xuất, đến cơ sở in ấn, kho hàng. Phòng Cảnh sát PCCC&CNCH đã huy động nhiều lực lượng thuộc CATP cùng chính quyền, y tế, dân phòng địa phương tham gia. 35 cuộc là 35 lần "tiêm phòng" cho những điểm nóng nguy cơ đồng thời là 35 lần kiểm tra chéo sự phối hợp giữa đơn vị chữa cháy chuyên nghiệp với lực lượng tại chỗ.

Thiếu tướng Nguyễn Thanh Hưởng - Phó Giám đốc Công an TPHCM - phát biểu tại buổi diễn tập ở Công ty đường ống khí Nam Côn Sơn

Hai cuộc diễn tập cấp TP nâng mức độ phức tạp lên 1 bậc. Điển hình là cuộc diễn tập ngày 16/10 tại Công ty đường ống khí Nam Côn Sơn (xã Long Điền), với sự chỉ đạo trực tiếp của UBNDTP và sự tham gia của hơn 1.000 người. Kịch bản không còn dừng ở 1 đám cháy thông thường, mà là sự cố dây chuyền: giông lốc, sét đánh gây cháy bồn condensate, rò rỉ khí áp suất cao, nổ, sập một phần tòa nhà hành chính làm 15 người mắc kẹt, 5 người bị thương, 3 người bị vùi lấp. Ở đây, bài toán đặt ra không chỉ là chữa cháy, mà là cứu người trong môi trường có nguy cơ nổ thứ cấp, phối hợp giữa Cảnh sát PCCC, Bộ Tư lệnh Thành phố, Cảnh sát cơ động, chó nghiệp vụ và lực lượng y tế. Việc huy động robot chữa cháy, xe thang, xe chữa cháy công nghệ cho thấy trình độ ứng phó đã tiệm cận với các tình huống công nghiệp quy mô lớn.

Ngày 31/10, tại Công ty TNHH hóa dầu Long Sơn (xã Long Sơn), Bộ Công an và UBNDTP sẽ phối hợp tổ chức diễn tập với quy mô dự kiến 2.571 người và 147 phương tiện. Sự tham gia của Cục Cảnh sát PCCC&CNCH, Cục Cảnh sát giao thông (Bộ Công an), CATP, Đồng Nai, Tây Ninh, Bộ Tư lệnh Vùng 2 Hải quân, Vùng Cảnh sát biển 3 cho thấy đây không còn là bài toán của riêng một địa phương, mà là liên vùng, liên ngành, thậm chí mang yếu tố quốc phòng - an ninh. Một sự cố tại tổ hợp hóa dầu quy mô lớn sẽ không thể xử lý đơn tuyến, mà đòi hỏi cơ chế chỉ huy thống nhất, thông tin liên lạc xuyên suốt và khả năng huy động nguồn lực tức thời. Cuộc diễn tập này chính là phép thử cho năng lực đó.

Hình ảnh diễn tập PCCC&CNCH tại Công ty đường ống khí Nam Côn Sơn

Nếu chỉ đọc "35-2-1", ta có thể nghĩ đó là một bảng thành tích; nhưng đặt trong bối cảnh TPHCM - đô thị đặc biệt với hàng chục ngàn cơ sở có nguy cơ cháy nổ, hệ thống hạ tầng chằng chịt và mật độ dân cư cao, những con số ấy lại mang ý nghĩa khác. Mỗi cuộc thực tập là một lần kiểm tra thực tế khả năng sống còn của hệ thống phòng ngừa và trả lời cho câu hỏi: Khi xảy ra cháy, ai đến trước? Bằng phương tiện gì? Phối hợp với ai? Cứu người hay chữa cháy trước? Và nếu tình huống vượt quá dự kiến thì ai chỉ huy?

Ba tầng nấc diễn tập cho thấy một tư duy phân tầng trách nhiệm rõ ràng. Cấp CATP xử lý những điểm nóng thường nhật, rèn luyện kỹ năng cơ bản và phản xạ tại chỗ. Cấp TP kiểm tra khả năng điều hành của chính quyền và sự tham gia của các sở, ngành. Cấp bộ là nơi thử thách giới hạn cao nhất: Sự phối hợp đa lực lượng, đa địa phương để ứng phó với một tình huống có thể gây thảm họa; nếu thiếu bất kỳ tầng nào, hệ thống sẽ có lỗ hổng.

Bình yên không tự đến, thông qua diễn tập thường xuyên

65 năm là dấu mốc đáng tự hào, nhưng tháng 10 với lực lượng CATP không dừng lại ở việc nhìn về quá khứ. 35 cuộc thực tập cấp cơ sở, 2 cuộc cấp TP và 1 cuộc cấp bộ cho thấy tinh thần kỷ niệm bằng hành động, tôn vinh bằng sự chuẩn bị. Những người lính cứu hỏa không chờ đám cháy đến để chứng minh bản lĩnh, mà luôn chuẩn bị cho ngày đám cháy có thể đến, để khi nó xảy ra, thiệt hại là nhỏ nhất và không một ai bị bỏ lại phía sau.

Trong một thành phố luôn chuyển động, sự bình yên không phải là thứ có sẵn, mà là kết quả của những con người luôn âm thầm chuẩn bị cho những điều tồi tệ nhất có thể xảy ra, để người dân được sống trong những ngày bình yên nhất.