Khi Tết trở thành một lựa chọn có trách nhiệm

Những ngày cuối cùng của năm Ất Tỵ, khi Tết thường bị rút gọn thành danh sách mua sắm và những cuộc “chạy nước rút” về chi tiêu, phiên chợ “Tết xanh - quà Việt” Xuân Bính Ngọ 2026 mang đến một nhịp điệu khác. Không ồn ào khuyến mãi, không phô trương hình thức, phiên chợ chọn cách kể Tết bằng những sản phẩm có nguồn gốc rõ ràng, những người làm ra chúng và những giá trị đang được bền bỉ gìn giữ bên lề thị trường đại trà.

Suốt 12 năm diễn ra liên tục, “Tết xanh - quà Việt” đã vượt khỏi khuôn khổ một sự kiện mua sắm mùa vụ để trở thành một “thiết chế mềm” - nơi kết nối người tiêu dùng đô thị với những nhà sản xuất kiên trì theo đuổi con đường nông nghiệp sạch, minh bạch và tôn trọng giá trị bản địa.

Những doanh nghiệp nhỏ và những câu chuyện lớn về sự tử tế

Điểm khác biệt cốt lõi của “Tết xanh - quà Việt” nằm ở chỗ, mỗi sản phẩm đều đi kèm một câu chuyện. Không phải chuyện marketing mà là hành trình mưu sinh gắn với trách nhiệm xã hội và lựa chọn phát triển dài hạn.

Chia sẻ tại phiên chợ, ông Nguyễn Văn Hoài Nam, Giám đốc Công ty TNHH Bánh kẹo NLC, cho biết doanh nghiệp mang đến dòng bánh quy hạt cà phê được làm từ nguyên liệu địa phương như trà xanh, dâu tây tươi và cà phê Đà Lạt.

“Tất cả sản phẩm đều sử dụng nguyên liệu tự nhiên, không chất bảo quản, dùng đường mía để tạo vị ngọt nhẹ, tốt cho sức khỏe”, ông Nam nói.

Ông Nguyễn Văn Hoài Nam, Giám đốc Công ty TNHH Bánh kẹo NLC, giới thiệu về sản phẩm bánh quy hạt cà phê của mình. Ảnh: Quốc Hải

Với NLC, làm bánh thủ công không chỉ là câu chuyện chất lượng, mà còn là lựa chọn xã hội. Mô hình sản xuất của doanh nghiệp tạo sinh kế cho người khuyết tật, các nhóm yếu thế và những bạn trẻ khởi nghiệp. Dù sản lượng chỉ khoảng 500kg mỗi tháng và luôn chịu áp lực chi phí khi cạnh tranh với sản phẩm công nghiệp, ông Nam tin rằng khi người tiêu dùng hiểu và đồng cảm với câu chuyện phía sau sản phẩm, thị trường sẽ dần mở ra.

“Các nền tảng thương mại điện tử cho phép chúng tôi kể trọn vẹn hơn về giá trị, chứ không chỉ là giá bán”, ông nói.

Theo ban tổ chức, giá trị của phiên chợ “Tết xanh - quà Việt” không nằm ở quy mô, mà ở cách Tết được kể lại thông qua sản phẩm và con người. Gần 40 doanh nghiệp, hợp tác xã và hộ sản xuất từ TP.HCM, Hà Nội, Tây Nguyên, đồng bằng sông Cửu Long đến các địa phương ven biển đã mang tới hơn 500 chủng loại hàng hóa, tạo nên một không gian Tết đa thanh, nơi Bắc - Trung - Nam giao thoa tự nhiên.

Đa dạng các sản phẩm bánh quy hạt cà phê của Công ty TNHH Bánh kẹo NLC.

Trong đó, các gian hàng thực phẩm Tết truyền thống vẫn giữ vai trò trung tâm. Bánh chưng, bánh tét Trà Cuôn, giò chả Ước Lễ, nem - chả - lạp xưởng, bánh dân gian Nam Bộ hay các loại chè truyền thống… được chế biến thủ công, không cầu kỳ hình thức nhưng đủ sức đánh thức ký ức về mâm cơm ngày Xuân.

Với nhiều gia đình trẻ sống giữa đô thị, phiên chợ không chỉ là nơi mua thực phẩm, mà là cách “mua lại thời gian” - đưa Tết xưa trở về trong bối cảnh quỹ thời gian ngày càng eo hẹp.

Khi tiêu dùng xanh không còn là khẩu hiệu

Song hành cùng những món ăn truyền thống là sự hiện diện ngày càng rõ nét của các sản phẩm thực phẩm lành mạnh, thuần chay và thân thiện với môi trường. Từ bánh mì, bánh ngọt, bánh bao chay, pate chay đến bánh gạo lứt, bột chuối xanh, kombucha…, phiên chợ phản ánh một dịch chuyển âm thầm nhưng bền bỉ trong hành vi tiêu dùng: Tết không còn chỉ là “ăn nhiều hơn”, mà là “ăn có lựa chọn hơn”.

Không gian nông sản và đặc sản vùng miền đóng vai trò như một “bản đồ ẩm thực” thu nhỏ. Gạo ST, mật ong, rau hữu cơ, rau củ Đà Lạt, trái cây miền Tây, táo - nho Ninh Thuận, gà ta Gò Công, tôm khô Cà Mau, nước mắm và tiêu Phú Quốc, các loại mắm, khô cá, đường thốt nốt An Giang… không chỉ đáp ứng nhu cầu mâm cơm Tết đủ đầy, mà còn gửi đi một thông điệp rõ ràng: an tâm về nguồn gốc đang trở thành tiêu chí quan trọng không kém giá cả.

Món bún chả cá được bán tại gian bếp ngày xuân, sáng 11/2.

Một điểm nhấn giàu tính biểu tượng của phiên chợ là “Gian bếp ngày xuân” - nơi không khí bếp nhà được tái hiện giữa không gian đô thị. Dưới sự hướng dẫn của đầu bếp Ngọc Nghĩa và siêu đầu bếp Đỗ Quang Long, các món ăn Bắc - Trung - Nam được chế biến trực tiếp, từ món mặn, món chay đến những món quen thuộc trong mâm cơm Tết.

Khu vực nặn tò he cũng được các em nhỏ quan tâm.

Những món dưa món, củ kiệu được chuẩn bị công phu, hay các loại chè, bánh tươi dân gian miền Tây như bánh da lợn, bánh bò thốt nốt, bánh chuối hấp… không chỉ để thưởng thức, mà để gợi nhớ. Trong không gian ấy, Tết không còn là khái niệm trừu tượng, mà trở thành trải nghiệm sống động bằng mùi vị và ký ức.

Tết như một lựa chọn phát triển bền vững

Với thông điệp “Xanh - Tử tế - Bền vững”, phiên chợ “Tết xanh - quà Việt” tiếp tục khẳng định vai trò cầu nối giữa người tiêu dùng và những mô hình sản xuất tôn trọng môi trường, minh bạch nguồn gốc và giá trị địa phương.

Bà Vũ Kim Anh, Phó giám đốc Trung tâm nghiên cứu kinh doanh và hỗ trợ doanh nghiệp (BSA), trưởng ban tổ chức phiên chợ, cho biết sau 12 năm, sự kiện đã vượt khỏi khuôn khổ mua sắm Tết thuần túy.

“Chúng tôi mong mỗi sản phẩm tại phiên chợ đều mang trong mình câu chuyện về sự bền bỉ, minh bạch và tôn trọng thiên nhiên. Tết không chỉ là sum vầy, mà còn là thời điểm để lựa chọn cách tiêu dùng có trách nhiệm”, bà Kim Anh nhấn mạnh.

Giữa lòng đô thị sôi động, phiên chợ “Tết xanh - quà Việt” Xuân Bính Ngọ 2026 không chỉ mang đến một không gian mua sắm khác biệt, mà đặt ra một gợi ý lớn hơn: Tết có thể là điểm khởi đầu cho những lựa chọn bền vững hơn: từ mâm cơm gia đình đến cách chúng ta ủng hộ những giá trị tử tế của hàng Việt trong dài hạn.

Quốc Hải