Khi thương hiệu kể chuyện sản phẩm bằng tinh hoa di sản văn hóa

Vũ khúc thủy đình

Không ai biết chính xác múa rối nước có từ bao giờ, chỉ biết rằng nghệ thuật này đã đồng hành cùng nền văn minh lúa nước Việt Nam qua nhiều thế kỷ.

Dấu tích còn lưu lại đến ngày nay là văn bia Sùng Thiện Diên Linh đặt tại chùa Long Đọi vào năm 1121 dưới triều vua Lý Nhân Tông. Bia đá cổ ghi lại cảnh nhân dân biểu diễn các trò rối nước độc đáo để chúc thọ nhà vua, minh chứng cho sự tồn tại lâu đời của loại hình sân khấu đặc biệt này trong đời sống cung đình, lẫn dân gian.

Trên thế giới có nhiều loại hình múa rối như rối gậy, rối dây, hay rối tay, nhưng duy nhất Việt Nam có rối nước. Nghệ thuật này vừa là phương tiện truyền tải huyền tích lịch sử, vừa phản ánh tâm hồn phóng khoáng, óc sáng tạo của người nông dân.

Múa rối nước được xem như tinh hoa di sản văn hóa của Việt Nam. Ảnh: Việt Hưng

Sân khấu múa rối nước luôn gắn liền với hình ảnh "thủy đình", công trình kiến trúc mô phỏng mái đình làng quê được dựng giữa ao, hồ. Mái đình cong lợp ngói đỏ nổi bật giữa không gian thiên nhiên với đất, nước, mây, gió và hàng cây xanh bao quanh.

Mặt nước đóng vai trò là sân khấu biểu diễn, đồng thời che giấu toàn bộ hệ thống sào, dây và guồng máy điều khiển con rối bên dưới. Mặt nước phản chiếu sắc màu của quân rối, chuyển động nhịp nhàng theo từng bước đi của nhân vật và làm dịu bớt những đường nét thô ráp của gỗ.

Khi đàn vịt bơi lội, mặt nước êm ả thanh bình, nhưng khi các nàng tiên giáng trần múa hát, hay rồng vàng phun lửa xuất hiện, mặt nước lại lung linh huyền ảo trong làn khói mờ và tiếng trống pháo sôi động.

Sân khấu múa rối nước luôn gắn liền với hình ảnh "thủy đình". Ảnh: Việt Hưng

Người Pháp khi thưởng thức bộ môn nghệ thuật này đã gọi những con rối là "linh hồn của đồng ruộng Việt Nam", đồng thời đánh giá rối nước xứng đáng được xếp vào những hình thức sân khấu hàng đầu trên thế giới.

Mối nhân duyên giữa nghệ thuật dân gian ngàn năm và một thương hiệu mỹ phẩm hiện đại như Mistory bắt đầu từ những rung động sâu sắc trước vẻ đẹp di sản.

Bà Lý Thị Thương, Giám đốc vận hành Mistory chia sẻ: "Chúng tôi khi lần đầu tiếp xúc với Nhà hát múa rối nước Việt Nam đã có những điểm chạm ấn tượng. Hành trình của Mistory và người kể chuyện văn hóa cũng được bắt đầu từ đó".

Bà Lý Thị Thương, Giám đốc vận hành Mistory. Ảnh: Việt Hưng

Quyết định hợp tác với một đơn vị nghệ thuật quốc gia không chỉ nhằm tạo ra một bao bì bắt mắt, mà xuất phát từ mong muốn giữ gìn vẻ đẹp nguyên bản của văn hóa Việt.

Đội ngũ phát triển sản phẩm nhận ra, múa rối nước chứa đựng sự tinh xảo, tỉ mỉ tương đồng với quá trình nghiên cứu mỹ phẩm. Sự kết giao này được kỳ vọng sẽ mang lại một góc nhìn mới cho người tiêu dùng trẻ về giá trị của nghệ thuật truyền thống.

Điểm chạm di sản

Đối với những người dành cả đời gìn giữ di sản như NSND Nguyễn Tiến Dũng, Giám đốc Nhà hát múa rối Việt Nam, bài toán kết nối văn hóa truyền thống với đời sống hiện đại luôn khiến ông trăn trở.

Với hơn 34 năm rưỡi gắn bó với nghề, ông hiểu rõ giá trị của từng quân rối gỗ và những thăng trầm của nhà hát có lịch sử hơn 70 năm thành lập. Khi lần đầu gặp gỡ đội ngũ sáng lập Mistory, vị Giám đốc thừa nhận bản thân từng có sự thận trọng nhất định.

NSND Nguyễn Tiến Dũng, Giám đốc Nhà hát múa rối Việt Nam. Ảnh: Việt Hưng

NSND Nguyễn Tiến Dũng kể: "Lúc đầu tôi có thận trọng vì hiểu khoảng cách giữa thương trường và nghệ thuật. Nhưng khi nghe các bạn chia sẻ về tâm huyết và tình yêu dành cho văn hóa dân tộc, tôi nhận ra đây là một nhân duyên lớn".

Mối nhân duyên này nhanh chóng chuyển hóa thành sự đồng hành chuyên môn nhằm bảo tồn giá trị nguyên bản của rối nước, nơi nghệ thuật dân gian gặp gỡ ngành công nghiệp làm đẹp hiện đại.

Ông đánh giá cao việc một thương hiệu mỹ phẩm thuần Việt chủ động tìm kiếm và trân trọng các chất liệu dân gian thay vì chạy theo các xu hướng ngoại nhập. Khi sản phẩm tiếp cận hàng ngàn khách hàng trẻ, hình ảnh về thủy đình, con rối và những vở diễn dân gian cũng tự động được nhắc nhớ.

Điểm chạm giữa nghệ thuật múa rối nước và một thương hiệu mỹ phẩm hiện đại như Mistory. Ảnh: Việt Hưng

"Người Việt dùng hàng Việt không chỉ giúp phát triển kinh tế, mà quan trọng hơn là giữ gìn bản sắc dân tộc. Nếu sản phẩm lan tỏa tốt, nghệ thuật múa rối nước của chúng tôi cũng được lan tỏa theo cách rất tự nhiên", ông nói.

Nhìn ra thế giới, việc đưa yếu tố văn hóa vào mỹ phẩm đã được nhiều thương hiệu quốc tế triển khai rất thành công. Các doanh nghiệp tại Pháp, Hàn Quốc, Nhật Bản hay Trung Quốc từ lâu đã dùng tranh sơn mài, gốm sứ Giang Nam hay hình tượng Geisha để xây dựng bản sắc riêng biệt, giúp nâng tầm giá trị sản phẩm.

Bà Lý Thị Thương cho biết, Việt Nam sở hữu kho tàng văn hóa nghệ thuật đồ sộ như sơn mài, lụa Hà Đông, cải lương, chèo và múa rối nước, nhưng chưa được khai thác hiệu quả trong ngành làm đẹp.

Điều này thôi thúc Mistory xây dựng con đường riêng với mục tiêu trở thành thương hiệu mỹ phẩm tiên phong mang văn hóa Việt vào trải nghiệm làm đẹp hiện đại. Mistory tập trung phát triển các dòng sản phẩm dựa trên bốn giá trị cốt lõi bao gồm: tự hào di sản, chân thực, đổi mới công nghệ và an toàn chất lượng.

Hình ảnh nghệ thuật múa rối nước xuất hiện trên các sản phẩm làm đẹp của Việt Nam. Ảnh: Việt Hưng

Mỗi sản phẩm trước khi ra mắt đều được kiểm nghiệm nghiêm ngặt tại các đơn vị uy tín như Viện kiểm nghiệm Elite và Bộ Khoa học và Công nghệ để đảm bảo tính an toàn tối đa cho làn da nhạy cảm.

Sự đón nhận của thị trường đối với định hướng này được chứng minh bằng những con số thực tế, khi bộ sưu tập phấn phủ đầu tiên mang tên Việt Sắc ghi nhận hơn 10.000 sản phẩm được bán ra chỉ sau một tháng ra mắt.

Tiếp nối thành công đó, dòng phấn má Vũ Khúc Thủy Đình được Mistory ra mắt sẽ sớm lên kệ tại hơn 500 điểm bán thuộc các hệ thống mỹ phẩm lớn như Guardian, Hasaki, Thế Giới Skinfood và Lam Thảo.

Bà Thương nhấn mạnh, câu nói "văn hóa còn, dân tộc còn" của NSND Nguyễn Tiến Dũng luôn là kim chỉ nam để đội ngũ Mistory tự tin đi trên hành trình truyền tải niềm tự hào dân tộc.

Mistory tiên phong mang văn hóa Việt vào trải nghiệm làm đẹp hiện đại. Ảnh: Việt Hưng

Người trẻ kể chuyện di sản

Người chịu trách nhiệm chuyển hóa các ý tưởng di sản thành những hạt phấn là Nguyễn Trọng Đức, Giám đốc nghiên cứu và phát triển sản phẩm Mistory.

Chàng trai thuộc thế hệ Gen Z sinh năm 2000 này đại diện cho làn sóng người trẻ yêu văn hóa truyền thống theo cách hiện đại, năng động.

Đức cho biết, thử thách lớn nhất trong quá trình phát triển bộ sưu tập Vũ Khúc Thủy Đình là làm sao để kể câu chuyện văn hóa trên một sản phẩm trang điểm, mà không làm sai lệch, hay giảm đi giá trị nghệ thuật nguyên bản.

Nguyễn Trọng Đức, Giám đốc nghiên cứu và phát triển sản phẩm Mistory. Ảnh: Việt Hưng

Để giải quyết bài toán này, đội ngũ nghiên cứu đã chọn hình ảnh "thủy đình" làm cầu nối, tái hiện không gian biểu diễn rối nước trên bao bì sản phẩm như một sân khấu thu nhỏ. Thiết kế sử dụng sự chuyển dịch của bốn mùa xuân, hạ, thu, đông để dẫn dắt người dùng qua các trích đoạn rối nước nổi tiếng.

Như sản phẩm Sương Thu, lấy cảm hứng từ trích đoạn cấy cày truyền thống của vùng đồng bằng Bắc Bộ. Bao bì sản phẩm mô tả hình ảnh cô nông dân mặc áo cánh nâu giản dị đang ôm bó lúa vàng ươm, tái hiện bức tranh đồng quê yên bình và tôn vinh lao động mộc mạc của người nông dân.

Hình ảnh này khơi gợi ước vọng ngàn đời của cư dân lúa nước về một vụ mùa sung túc, cuộc sống ấm no và hạnh phúc vẹn tròn.

Sản phẩm Sương Thu, lấy cảm hứng từ trích đoạn cấy cày truyền thống của vùng đồng bằng Bắc Bộ. Ảnh: Việt Hưng

Bên cạnh Sương Thu, ba sản phẩm còn lại trong bộ sưu tập gồm: Mưa Xuân lấy cảm hứng từ trích đoạn đánh đu dân gian, Nắng Hạ mang tinh thần phóng khoáng của vở diễn âm vang đồng quê với tông màu tươi sáng, Gió Đông mang hình ảnh các thiếu nữ vùng cao múa ô trong trang phục thổ cẩm xanh chàm.

Bên cạnh yếu tố thẩm mỹ, công thức sản phẩm được đội ngũ của Mistory tập trung tối ưu hóa cho làn da của người Việt Nam vốn thường xuyên chịu tác động của khí hậu nhiệt đới nóng ẩm.

Tại đây, Mistory chọn phân khúc tầm trung với mỗi sản phẩm để đại đa số người tiêu dùng trẻ dễ dàng tiếp cận mà vẫn đảm bảo chất lượng nguyên liệu đạt chuẩn an toàn.

Thế hệ trẻ ngày nay rất nhạy bén và có tinh thần tự hào dân tộc cao. Ảnh: Việt Hưng

Nguyễn Trọng Đức cho rằng, thế hệ trẻ ngày nay không hề thờ ơ với văn hóa truyền thống, trái lại họ rất nhạy bén và có tinh thần tự hào dân tộc cao khi được tiếp cận di sản bằng những hình thức sáng tạo, gần gũi.

Việc đưa nghệ thuật rối nước vào một hộp phấn má hồng cầm tay nhỏ gọn là cách đưa di sản rời khỏi rạp hát để đi vào đời sống thường ngày của người trẻ.

Với vai trò nghiên cứu sản phẩm, Đức nhấn mạnh thương hiệu đặt ra các mục tiêu cụ thể về vị thế thị trường thay vì chỉ tập trung vào số lượng sản phẩm bán ra. Mistory kỳ vọng sẽ cạnh tranh trực tiếp với các dòng phấn phủ và phấn má nhập khẩu để chiếm lĩnh các vị trí dẫn đầu trong ngành trang điểm Việt Nam.