Khi trí tuệ nhân tạo 'vẽ' lại bản đồ du lịch toàn cầu

Công nghệ đang định hình lại toàn bộ hành trình của du khách, từ cảm hứng, lựa chọn điểm đến đến trải nghiệm và quản trị điểm đến

Trí tuệ nhân tạo trở thành tâm điểm

Ngày Du lịch Thế giới được tổ chức vào ngày 27.9 hằng năm, là dịp để cộng đồng quốc tế nhìn nhận những đóng góp của du lịch đối với kinh tế, việc làm, giao lưu văn hóa và phát triển bền vững. Theo Liên Hợp Quốc, du lịch là một trong những ngành kinh tế quan trọng nhất thế giới, tạo sinh kế cho hàng trăm triệu người và có vai trò trực tiếp trong việc thúc đẩy các mục tiêu phát triển bền vững.

Năm 2026 mang một dấu ấn đặc biệt khi El Salvador trở thành quốc gia Trung Mỹ đầu tiên được lựa chọn làm nơi tổ chức sự kiện toàn cầu này. Bộ Du lịch El Salvador cho biết việc lựa chọn này là kết quả của quá trình đề cử tại khu vực châu Mỹ của ONU Turismo và phản ánh sự quan tâm ngày càng lớn của quốc tế đối với sự phát triển du lịch của quốc gia này.

Đây cũng là cơ hội để El Salvador giới thiệu hình ảnh một điểm đến đang chuyển mình mạnh mẽ. Từ những bãi biển nổi tiếng với hoạt động lướt sóng, núi lửa, cảnh quan tự nhiên đến các thành phố và di sản văn hóa. ONU Turismo đánh giá tiềm năng của El Salvador nằm ở sự kết hợp giữa biển, thiên nhiên, văn hóa, ẩm thực và du lịch phiêu lưu.

Điểm đáng chú ý nhất của Ngày Du lịch Thế giới 2026 nằm ở chủ đề. Nếu những năm trước tập trung vào đầu tư xanh, hòa bình hay chuyển đổi bền vững, năm 2026 đặt chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo vào trung tâm của cuộc thảo luận.

Chủ đề năm nay nhằm xem xét vai trò của chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo trong việc nâng cao trải nghiệm khách hàng, cải thiện hiệu quả hoạt động và hỗ trợ các mô hình du lịch bền vững. Nói cách khác, công nghệ không còn chỉ là công cụ hỗ trợ ngành du lịch mà đang trở thành một yếu tố có khả năng thay đổi cách ngành này được thiết kế và vận hành.

Trí tuệ nhân tạo có thể giúp du khách xây dựng hành trình cá nhân hóa dựa trên sở thích, ngân sách và thời gian; hỗ trợ doanh nghiệp dự báo nhu cầu; phân tích dữ liệu để quản lý dòng khách; hay giúp các điểm đến phân bổ nguồn lực hiệu quả hơn. Những công nghệ này cũng có thể mở rộng khả năng tiếp cận thông tin du lịch đối với người khuyết tật, người cao tuổi và những nhóm du khách có nhu cầu đặc biệt.

Ở cấp độ điểm đến, dữ liệu thời gian thực có thể giúp cơ quan quản lý nhận biết nơi nào đang quá tải, thời điểm nào lượng khách tăng cao hoặc khu vực nào cần được đầu tư thêm hạ tầng. Nếu được triển khai đúng cách, đây là cơ sở để chuyển từ mô hình “đón càng nhiều khách càng tốt” sang mô hình quản trị du lịch cân bằng hơn giữa tăng trưởng kinh tế, chất lượng trải nghiệm và sức chịu tải của môi trường.

Công nghệ phải phục vụ con người

Tuy nhiên, đặt trí tuệ nhân tạo vào trung tâm của ngành du lịch cũng đặt ra những câu hỏi không dễ giải quyết. Công nghệ càng phát triển, yêu cầu về bảo vệ dữ liệu cá nhân, an ninh mạng, tính minh bạch của thuật toán và khả năng tiếp cận công bằng càng trở nên quan trọng.

Một nền tảng trí tuệ nhân tạo có thể gợi ý hành trình hoàn hảo cho một du khách có điều kiện sử dụng công nghệ cao, nhưng điều gì xảy ra với những doanh nghiệp nhỏ ở vùng nông thôn chưa có đủ kỹ năng số? Một hệ thống quản lý khách bằng dữ liệu lớn có thể giúp giảm tình trạng quá tải, nhưng quyền riêng tư của du khách phải được bảo vệ như thế nào?

Đó là lý do chủ đề năm 2026 cần được hiểu rộng hơn câu chuyện “ứng dụng trí tuệ nhân tạo”. Mục tiêu cuối cùng không phải là biến du lịch thành một ngành hoàn toàn tự động, mà là sử dụng công nghệ để con người có những trải nghiệm tốt hơn, doanh nghiệp hoạt động hiệu quả hơn và cộng đồng địa phương nhận được nhiều lợi ích hơn.

Quan điểm này cũng phù hợp với định hướng phát triển du lịch bền vững của Liên Hợp Quốc, trong đó nhấn mạnh rằng tăng trưởng du lịch cần đi cùng công bằng xã hội, khả năng chống chịu, bảo vệ môi trường và đầu tư vào con người.

Trong thông điệp đưa ra nhân Ngày Du lịch Thế giới năm 2026, Tổng Thư ký Liên Hợp Quốc António Guterres cho biết, trí tuệ nhân tạo đang thay đổi cách du khách lựa chọn điểm đến, cách ngành du lịch vận hành và cách thiết kế các trải nghiệm du lịch. Trí tuệ nhân tạo có thể hỗ trợ củng cố năng lực cho các doanh nghiệp nhỏ, nâng cao chất lượng dịch vụ và tạo ra những cơ hội mới. Tuy nhiên, nếu không được kiểm soát và định hướng phù hợp, trí tuệ nhân tạo có thể dẫn du khách tập trung vào một số ít điểm đến và nền tảng, khiến nhiều điểm đến giàu tiềm năng khác bị bỏ lại phía sau.

Tổng Thư ký Liên Hợp Quốc nhấn mạnh, công nghệ phải phục vụ con người. Người lao động trong ngành du lịch, cộng đồng địa phương và các điểm đến mới nổi phải được tham gia định hình những gì sẽ diễn ra tiếp theo. Điều này đòi hỏi phải đầu tư vào đào tạo kỹ năng số, mở rộng khả năng tiếp cận công nghệ và bảo đảm rằng đổi mới sáng tạo phải mang lại lợi ích cho các điểm đến và cộng đồng những người làm du lịch.

Từ San Salvador, thông điệp quan trọng nhất có lẽ không phải là trí tuệ nhân tạo có thể làm được bao nhiêu việc. Quan trọng hơn là con người sẽ lựa chọn dùng trí tuệ nhân tạo để thiết kế một tương lai du lịch như thế nào - một tương lai đổi mới nhưng không bỏ lại cộng đồng phía sau, tăng trưởng nhưng vẫn bảo vệ thiên nhiên, và số hóa nhưng cuối cùng vẫn đặt con người ở trung tâm.