Khó hút vốn PPP đầu tư cao tốc Mộc Châu - Sơn La - Điện Biên vì thời gian hoàn vốn quá dài

Nhu cầu vận tải thấp, thời gian hoàn vốn trên 40 năm

Một trong những nội dung đáng chú ý được đề cập tại văn bản gửi Bộ Tài chính là Bộ Xây dựng đồng thuận với kiến nghị của UBND tỉnh Sơn La về việc đầu tư dự án theo hình thức đầu tư công, sau khi hoàn thành sẽ nghiên cứu phương án tổ chức thu phí để thu hồi vốn Nhà nước theo quy định.

Tuyến đường bộ cao tốc Mộc Châu - Sơn La - Điện Biên được nghiên cứu đề xuất đầu tư quy mô 4 làn xe (Ảnh minh họa: AI).

Theo Bộ Xây dựng, trường hợp triển khai đầu tư toàn bộ dự án theo hình thức PPP loại hợp đồng BOT và ngân sách Nhà nước hỗ trợ khoảng 50%, chi phí đầu tư thì thời gian thu phí hoàn vốn kéo dài trên 40 năm.

Căn cứ kết quả dự báo nhu cầu vận tải, đoạn từ Mộc Châu - Sơn La có lưu lượng phương tiện cao hơn đoạn từ Sơn La đến ranh giới tỉnh Điện Biên khoảng 1,3 lần, Bộ Xây dựng đã đề nghị nghiên cứu bổ sung thêm phương án đầu tư công đoạn từ Sơn La đến ranh giới tỉnh Điện Biên (dài khoảng 80km).

Đoạn từ Mộc Châu - Sơn La (dài khoảng 102km) đầu tư theo hình thức PPP, hợp đồng BOT, ngân sách Nhà nước hỗ trợ khoảng 50% chi phí đầu tư. Tuy vậy, với phương án này, thời gian thu phí hoàn vốn kéo dài trên 40 năm.

Nhu cầu vận tải thời gian đầu đưa vào khai thác chưa cao, tổng mức đầu tư dự án lớn nên thời gian thu phí hoàn vốn kéo dài, không hấp dẫn các nhà đầu tư, Bộ Xây dựng cho rằng, việc đầu tư công dự án sẽ nhằm giảm chi phí đầu vào, kích thích phát triển sản xuất của các tỉnh Sơn La, Điện Biên, phát huy vai trò quan trọng trong việc bảo đảm quốc phòng - an ninh.

Bộ Xây dựng cũng đồng thời đánh giá, quy mô đầu tư theo tiêu chuẩn đường cao tốc, 4 làn xe và làn dừng khẩn cấp liên tục, tốc độ thiết kế 80km/h bảo đảm phù hợp với yêu cầu tối thiểu được quy định theo quy chuẩn, tiêu chuẩn hiện hành và phù hợp với quy hoạch được duyệt.

Cần đánh giá toàn diện hiệu quả đầu tư cao tốc Mộc Châu - Sơn La - Điện Biên

Liên quan đến chi phí đầu tư dự án, Bộ Xây dựng cho biết, dự án có tổng mức đầu tư sơ bộ 63.120 tỷ đồng, trong đó chi phí xây dựng, thiết bị là gần 42.000 tỷ đồng, bình quân cho 1km có suất chi phí xây dựng, thiết bị khoảng 233,1 tỷ đồng/km, cao hơn so với suất chi phí xây dựng đoạn tuyến đường cao tốc xây dựng mới, phổ biến được Bộ Xây dựng công bố (khoảng 175 tỷ đồng/km).

"Nguyên nhân chủ yếu do dự án có quy mô lớn, đi qua khu vực có điều kiện địa hình và vận chuyển khó khăn. Việc tính toán bổ sung các hạng mục cần thiết khác vào sơ bộ tổng mức đầu tư là phù hợp để bảo đảm nguyên tắc tính đúng, tính đủ các chi phí cần thiết cho đầu tư xây dựng công trình.

Trong bước thiết kế tiếp theo, trên cơ sở kết quả khảo sát chi tiết, Chủ đầu tư sẽ tiếp tục xác định chính xác khối lượng, đơn giá, định mức làm cơ sở xác định tổng mức đầu tư, suất đầu tư cho dự án", văn bản nêu.

Cũng theo Bộ Xây dựng, kết quả tính toán hiệu quả KT-XH cho thấy, hiệu quả định lượng của dự án còn thấp do nhu cầu vận tải dự báo trên tuyến chưa cao trong giai đoạn đầu khai thác, tổng mức đầu tư lớn. Các lợi ích trực tiếp của dự án chưa đủ lớn để bù đắp các chi phí đầu tư, vận hành, bảo trì trong vòng đời tính toán, chỉ khi xem xét bổ sung các lợi ích gián tiếp, kết quả tính toán mới có thể bảo đảm cân bằng giữa chi phí và lợi ích.

Các lợi ích gián tiếp rất lớn nhưng chưa thể lượng hóa vào nguồn thu. Việc tính toán các lợi ích gián tiếp trong hồ sơ phụ thuộc vào nhiều giả định đầu vào, các thông số trong tương lai và cần được tính toán, xem xét thận trọng, tiếp tục nghiên cứu, làm rõ trong bước tiếp theo.

Trên cơ sở đó, Bộ Xây dựng đề nghị Bộ Tài chính xem xét toàn diện hiệu quả đầu tư tổng thể của dự án, bao gồm cả các yếu tố về sự cần thiết đầu tư, vai trò kết nối vùng, phát triển khu vực miền núi, biên giới, bảo đảm quốc phòng - an ninh, nâng cao năng lực ứng phó thiên tai và tạo điều kiện phát triển KT-XH dài hạn.