Khoa học công nghệ là động lực đưa chăn nuôi, thú y bứt phá

Sự kiện do Bộ Nông nghiệp và Môi trường chủ trì, Vụ Khoa học và Công nghệ, Cục Chăn nuôi và Thú y, Báo Nông nghiệp và Môi trường tổ chức thực hiện. Hội nghị thu hút khoảng 750 đại biểu là lãnh đạo các bộ, ngành, địa phương, cùng các nhà khoa học, doanh nghiệp, hiệp hội ngành hàng và tổ chức quốc tế tham dự.

Đây là lần đầu tiên một hội nghị khoa học công nghệ quy mô quốc gia được tổ chức riêng cho lĩnh vực chăn nuôi và thú y - một trong những trụ cột quan trọng của ngành nông nghiệp, hiện đóng góp khoảng 26 - 28% giá trị sản xuất toàn ngành.

Phát biểu khai mạc hội nghị, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Phùng Đức Tiến nhấn mạnh, ngành chăn nuôi đóng vai trò rất quan trọng trong phát triển nền kinh tế nông nghiệp Việt Nam, đạt khoảng 33 tỷ USD, chiếm 26% GDP, tạo sinh kế cho hàng triệu hộ nông dân trên cả nước, đóng vai trò quan trọng bảo đảm an ninh thực phẩm cho hơn 100 triệu dân, góp phần ổn định kinh tế vĩ mô, bảo vệ sức khỏe cộng đồng và môi trường.

Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Phùng Đức Tiến phát biểu tại hội nghị.

Trong 10 năm qua, ngành có tốc độ tăng trưởng 4,5 - 6%/năm; Việt Nam nằm trong nhóm các quốc gia chăn nuôi hàng đầu thế giới (đàn lợn đứng thứ 5; đàn gia cầm đứng thứ 9).

Năm 2025, ngành chăn nuôi cung cấp 8,66 triệu tấn thịt hơi các loại, 21,4 tỷ quả trứng, 1,3 triệu tấn sữa tươi và nhiều sản phẩm khác như mật ong, tổ yến. Giá trị xuất khẩu các sản phẩm chăn nuôi đạt trên 2,2 tỷ đô (thức ăn chăn nuôi đạt 1,6 tỷ USD và các sản phẩm động vật đạt 628 triệu USD). Mặt khác, ngành có trên 2.400 sản phẩm thuốc và vắc xin được xuất khẩu sang gần 50 quốc gia, giá trị xuất gẩn đạt gần 50 triệu USD/năm.

Dư địa và khả năng tăng trưởng của ngành còn rất lớn do nhu cầu về các loại thịt, dinh dưỡng và đa dạng hóa nguồn protein trong bữa ăn ngày càng gia tăng; đồng thời, do quá trình đô thị hóa, người tiêu dùng ngày càng ưu tiên các sản phẩm thịt, trứng, sữa đóng gói, chế biến sâu và có nguồn gốc rõ ràng; cơ hội xuất khẩu là rất lớn khi Việt Nam đã ký 17 hiệp định thương mại tư do.

Tuy nhiên, theo Thứ trưởng Phùng Đức Tiến, trong bối cảnh biến động chính trị, thuế quan của các nước, biến đổi khí hậu, dịch bệnh động vật diễn biến phức tạp, khó lường, chăn nuôi nhỏ lẻ chiếm tỷ lệ lớn, đòi hỏi ngành chăn nuôi phải có các giải pháp thích ứng, phải chuyển mạnh sang phát triển bền vững, bảo đảm an toàn sinh học, thân thiện môi trường, chủ động hội nhập quốc tế.

“Do đó, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là giải pháp rất quan trọng, để tạo sự đột phá, phát triển nhanh, bền vững, tạo nền tảng để tái cấu trúc ngành chăn nuôi theo hướng hiện đại, hiệu quả và có sức cạnh tranh”, Thứ trưởng Phùng Đức Tiến khẳng định.

Thực tiễn thời gian qua đã cho thấy, những thành tựu đã đạt được trong chọn tạo giống, bảo đảm dinh dưỡng vật nuôi, chăn nuôi thông minh, giết mổ, chế biến; cũng như nghiên cứu, sản xuất vaccine và sinh phẩm thú y, các giải pháp quản lý dịch bệnh tiên tiến đã ứng dụng khoa học, công nghệ, do đó, đã và đang góp phần nâng cao năng suất, chất lượng, giảm thiểu rủi ro, bảo vệ sức khỏe đàn vật nuôi, sức khỏe cộng đồng và môi trường.

Thời gian tới, xu thế chuyển đổi số, ứng dụng trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, công nghệ sinh học (công nghệ chỉnh sửa gen, công nghệ tế bào,…) và công nghệ môi trường đang mở ra những cơ hội mới để nâng cao hiệu quả quản lý, giám sát dịch bệnh, truy xuất nguồn gốc và tối ưu hóa chuỗi giá trị chăn nuôi. Đây chính là những yếu tố quyết định để ngành chăn nuôi - thú y Việt Nam bứt phá trong giai đoạn tới.

Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường nhấn mạnh, Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia đã xác định rõ: khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo là động lực chính để nâng cao năng suất, chất lượng, hiệu quả và sức cạnh tranh của nền kinh tế. Đây là định hướng có ý nghĩa chiến lược, tạo nền tảng để các ngành, trong đó có chăn nuôi - thú y, chuyển đổi mô hình tăng trưởng theo chiều sâu.

Khu triển lãm khoa học công nghệ toàn quốc với khoảng 20 gian hàng, trưng bày các thành tựu, sản phẩm và giải pháp mới của ngành chăn nuôi và thú y.

Bên cạnh đó, chiến lược phát triển chăn nuôi đến năm 2030, tầm nhìn 2045 (ban hành theo Quyết định số 1520/QĐ-TTg), đã xác định quan điểm: “Tăng cường nghiên cứu khoa học, thích nghi và ứng dụng có chọn lọc các thành tựu khoa học và công nghệ của thế giới, chú trọng ứng dụng công nghệ của cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư nhằm nâng cao sức cạnh tranh ngành chăn nuôi”.

Những chủ trương, chính sách này đã và đang tạo hành lang pháp lý và định hướng quan trọng để ngành chăn nuôi - thú y đẩy mạnh nghiên cứu, ứng dụng công nghệ cao, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong toàn ngành.

“Hội nghị hôm nay là diễn đàn quan trọng để các nhà quản lý, nhà khoa học, doanh nghiệp và các tổ chức quốc tế cùng trao đổi, chia sẻ các kết quả nghiên cứu mới, các mô hình thực tiễn hiệu quả, cũng như đề xuất các định hướng, giải pháp nhằm phát triển ngành chăn nuôi - thú y theo hướng bền vững và hội nhập”, Thứ trưởng Phùng Đức Tiến cho hay.

Đại diện Bộ Nông nghiệp và Môi trường cũng cam kết sẽ tiếp tục hoàn thiện thể chế, tạo môi trường thuận lợi để các hoạt động nghiên cứu, ứng dụng và chuyển giao công nghệ trong lĩnh vực chăn nuôi – thú y được triển khai hiệu quả; đồng thời đồng hành cùng doanh nghiệp, nhà khoa học và người chăn nuôi trong quá trình phát triển ngành theo hướng hiện đại, bền vững và hội nhập quốc tế.

Ngay sau lễ khai mạc, hội nghị bước vào phiên toàn thể với nhiều nội dung quan trọng. Các đại biểu nghe báo cáo tổng kết kết quả nghiên cứu khoa học công nghệ trong lĩnh vực chăn nuôi và thú y giai đoạn 2021 - 2025, đồng thời thảo luận về định hướng xây dựng chương trình khoa học công nghệ trọng tâm cho giai đoạn 2026 - 2030.

Các tham luận tại phiên toàn thể tập trung vào những vấn đề cốt lõi của ngành như: Phát triển giống vật nuôi chất lượng cao, công nghệ dinh dưỡng và thức ăn chăn nuôi, phòng chống dịch bệnh, phát triển vaccine, kiểm soát kháng kháng sinh, truy xuất nguồn gốc và chuyển đổi số trong quản lý sản xuất...

Chiều 28/3, hội nghị tổ chức 6 phiên chuyên đề song song, tạo không gian trao đổi chuyên sâu giữa các nhà quản lý, nhà khoa học và doanh nghiệp. Các phiên chuyên đề bao gồm: Khoa học và công nghệ về lợn; Khoa học và công nghệ về gia cầm; Gia súc nhai lại và các đối tượng vật nuôi khác; Khoa học và công nghệ về sức khỏe vật nuôi; Công nghệ vaccine và sinh phẩm thú y; Kháng kháng sinh, an toàn thực phẩm và các vấn đề liên quan.

Tại các phiên thảo luận, nhiều công nghệ mới, mô hình hiệu quả và giải pháp thực tiễn sẽ được chia sẻ, từ ứng dụng công nghệ sinh học trong chọn tạo giống, phát triển thức ăn chăn nuôi thân thiện môi trường, đến các giải pháp kiểm soát dịch bệnh và nâng cao an toàn sinh học trong chăn nuôi.

Các đại biểu cũng tập trung phân tích những “điểm nghẽn” của ngành hiện nay, đặc biệt là vấn đề liên kết giữa nghiên cứu và sản xuất, năng lực thú y cơ sở, kiểm soát kháng sinh và truy xuất nguồn gốc sản phẩm.

Song song với các phiên làm việc, hội nghị tổ chức khu trưng bày sản phẩm, công nghệ và thành tựu khoa học công nghệ với sự tham gia của nhiều doanh nghiệp, viện nghiên cứu và trường đại học. Khu trưng bày không chỉ giới thiệu các giải pháp công nghệ mới, mà còn đóng vai trò “cầu nối giữa nghiên cứu và sản xuất”, tạo cơ hội để các bên gặp gỡ, trao đổi, tìm kiếm đối tác và thúc đẩy chuyển giao công nghệ. Đây được xem là một trong những điểm nhấn quan trọng của hội nghị, góp phần đưa khoa học công nghệ đến gần hơn với thực tiễn sản xuất và thị trường.

Không chỉ là diễn đàn học thuật, Hội nghị Khoa học, Công nghệ Chăn nuôi và Thú y toàn quốc lần thứ nhất còn mang ý nghĩa lan tỏa tri thức, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và nâng cao nhận thức của cộng đồng về vai trò của khoa học công nghệ trong phát triển nông nghiệp bền vững.

Kết quả của hội nghị sẽ là cơ sở quan trọng để các cơ quan quản lý hoàn thiện cơ chế, chính sách, định hướng nghiên cứu và ứng dụng khoa học công nghệ, góp phần đưa ngành chăn nuôi và thú y Việt Nam phát triển theo hướng hiện đại, hiệu quả và bền vững trong thời gian tới.

Thu Trang/Báo Tin tức và Dân tộc