Khơi dậy sáng tạo của học sinh, sinh viên

Phát triển ý tưởng khởi nghiệp

Tháng 4/2026, nhóm sinh viên Trường Cao đẳng công nghiệp Bắc Ninh (phường Võ Cường) thực hiện dự án “Heat Pump sưởi nền và nước nóng sinh hoạt” giành giải Nhất tại Ngày hội Khởi nghiệp quốc gia dành cho học sinh, sinh viên lần thứ VIII - năm 2026 do Bộ Giáo dục và Đào tạo tổ chức.

Đây là giải pháp nâng cao chất lượng cuộc sống, hướng tới sự tiện nghi, tiết kiệm năng lượng và thân thiện với môi trường, mang tính ứng dụng.

Sinh viên Trường Cao đẳng công nghệ Việt - Hàn Bắc Giang phát triển các ý tưởng khởi nghiệp.

Thầy Nguyễn Văn Mễ, Phó Hiệu trưởng nhà trường chia sẻ: “Đây chỉ là một trong nhiều dự án khởi nghiệp của sinh viên nhà trường được ứng dụng vào thực tiễn. Để hoạt động hiệu quả, Trường Cao đẳng công nghiệp Bắc Ninh thành lập Câu lạc bộ khởi nghiệp học sinh, sinh viên.

Ngoài việc thường xuyên tổ chức sinh hoạt định kỳ trao đổi về những ý tưởng mới, quy trình thực hiện khởi nghiệp ở từng lĩnh vực, dự án cụ thể, Câu lạc bộ còn tổ chức cuộc thi “Ý tưởng khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo tiêu biểu” nhằm phát huy tinh thần khởi nghiệp, thúc đẩy học sinh, sinh viên thay đổi tư duy, dám nghĩ, dám làm để biến ý tưởng thành hiện thực”.

Từ đầu năm học 2025-2026 đến nay, học sinh, sinh viên trên địa bàn tỉnh đã thực hiện hơn 150 dự án khởi nghiệp thuộc các lĩnh vực liên quan đến đời sống.

Các dự án của học sinh, sinh viên đều xuất phát từ thực tiễn, đáp ứng yêu cầu của công cuộc chuyển đổi số mạnh mẽ trong giai đoạn hiện nay như: Dự án “EV SMARTCARE Dịch vụ bảo dưỡng ô tô điện tại nhà - Chăm sóc chuyên sâu cho ô tô điện”; dự án “Bãi gửi xe thông minh” nhằm giải quyết bài toán thiếu hụt không gian đỗ xe trong các đô thị, khu đông dân cư.

Với mục tiêu đổi mới, sáng tạo trong giảng dạy, thời gian qua, các cơ sở giáo dục trên địa bàn tỉnh đã triển khai phương pháp giáo dục STEM ở tất cả các môn học. Các trường phát huy tối đa sự sáng tạo trong cách thức giảng dạy của giáo viên, tạo tiền đề cho học sinh phát huy khả năng ứng dụng bài học vào thực tế.

Trong từng môn học, thầy, cô chú trọng giảng dạy theo hướng vận dụng lý thuyết vào thực hành, thảo luận theo chủ đề, tổ chức các cuộc thi thiết kế, sáng tạo sản phẩm STEM. Bài học STEM đã tạo hứng thú cho học trò tham gia thực hành, trải nghiệm, hình thành ý tưởng sáng tạo, thực hiện đề tài. Nhiều học sinh đoạt giải cao trong các cuộc thi khoa học kỹ thuật, sáng tạo robot cấp tỉnh, quốc gia, khu vực và quốc tế.

Thầy giáo Đinh Văn Thành, giáo viên Trường Tiểu học và Trung học cơ sở Phúc Sơn số 1 (xã Đại Sơn) cho biết: “Dù là trường miền núi còn nhiều khó khăn nhưng thầy, cô luôn chú trọng bồi đắp kiến thức thực tiễn, tạo động lực cho các em đề xuất ý tưởng, phát huy năng lực. Ngay từ đầu năm học, nhà trường khuyến khích học sinh đăng ký, đề xuất ý tưởng khởi nghiệp, hướng dẫn các em phương pháp thực hiện”.

Tháng 1/2026, Trường Tiểu học và Trung học cơ sở Phúc Sơn số 1 vinh dự có em Nguyễn Nhật Thiên, học sinh lớp 7A giành Huy chương Vàng tại Cuộc thi Robotics Quốc tế năm 2025 diễn ra tại thành phố Vô Tích, tỉnh Giang Tô (Trung Quốc).

Thích ứng với xu hướng chuyển đổi số

Thực hiện chương trình “Hỗ trợ học sinh, sinh viên khởi nghiệp giai đoạn 2026-2035” theo Quyết định số 336/QĐ-TTg ngày 25/2/2026 của Thủ tướng Chính phủ, ngành Giáo dục tỉnh đã xây dựng kế hoạch hỗ trợ học sinh, sinh viên phát triển ý tưởng lập nghiệp. Các trường phổ thông, cao đẳng, đại học đã đưa hoạt động hướng nghiệp, khởi nghiệp thành một môn học tự chọn.

Thông qua các bài giảng, giáo viên trang bị cho các em kiến thức cơ bản về khởi sự, lập nghiệp, hình thành các kỹ năng cần thiết cho khởi nghiệp như: Xây dựng mạng lưới, thuyết trình, huy động vốn, làm việc nhóm…

Em Bùi Thế Chính, học sinh Trường Trung học phổ thông Ngô Sĩ Liên (phường Bắc Giang) cho biết: “Khi được thầy, cô khích lệ, em và các bạn đã vận dụng kiến thức được học để đăng ký đề tài “Nghiên cứu và chế tạo giường y tế thông minh tích hợp AI hỗ trợ chăm sóc và cảnh báo sức khỏe”. Đề tài được Bộ Giáo dục và Đào tạo trao giải Nhất tại Cuộc thi khoa học kỹ thuật cấp quốc gia dành cho học sinh trung học cơ sở và trung học phổ thông năm học 2025 - 2026”.

Học sinh Trường Tiểu học Võ Thị Sáu (phường Bắc Giang) trong giờ giáo dục STEM.

Theo đánh giá của Sở Giáo dục và Đào tạo, nhiều ý tưởng, mô hình, sản phẩm ứng dụng thuật toán, trí tuệ nhân tạo (AI) vào thực tiễn được đánh giá phù hợp với xu hướng phát triển khoa học công nghệ hiện nay. Từ đầu năm học 2025-2026 đến nay, học sinh, sinh viên trên địa bàn tỉnh đã thực hiện hơn 150 dự án khởi nghiệp thuộc các lĩnh vực liên quan đến đời sống.

Tuy nhiên, các bạn trẻ còn thiếu kinh nghiệm thực tiễn, kỹ năng cần thiết để quản lý và vận hành hoạt động sản xuất, kinh doanh dẫn đến khó khăn khi đối mặt với sự cạnh tranh trên thị trường.

Thời gian tới, các cơ sở giáo dục đẩy mạnh tuyên truyền, khơi dậy ý chí, khát vọng lập thân, lập nghiệp trong học sinh, sinh viên. Kết nối với doanh nghiệp triển khai tư vấn hướng nghiệp, xây dựng các chuyên đề giảng dạy mới về khởi sự doanh nghiệp, phát triển phong trào khởi nghiệp.

Các trường cao đẳng, đại học tiếp tục liên kết với doanh nghiệp cho sinh viên thực tập, đào tạo kỹ năng thực tiễn, hỗ trợ các em tham gia vào các dự án hoặc cuộc thi khởi nghiệp. Ngành Giáo dục tiếp tục đổi mới nội dung, hình thức giáo dục hướng nghiệp phù hợp với lứa tuổi, tăng cường dạy học theo hướng thực học, thực hành, vận dụng kiến thức vào thực tiễn.