Khơi thông 'huyết mạch' vùng khó

Đầu tháng 5/2026, trong chuyến công tác tại xã Công Sơn, chúng tôi có dịp vào thôn Cốc Tranh. Sau một đêm mưa lớn, con đường đất vào thôn ngập bùn và nhiều đoạn dốc trơn trượt. Hiện nay, tỷ lệ bê tông hóa đường liên thôn của Cốc Tranh mới đạt khoảng 30%, đường trục xóm chỉ khoảng 20%. Theo ông Hoàng Phúc Quang, người dân trong thôn, cứ mưa xuống là đường lầy lội, xe cộ đi lại rất khó khăn. Những hộ ở cuối thôn càng vất vả hơn mỗi khi vận chuyển nông sản hay đưa trẻ nhỏ đi học.

Các em nhỏ ở thôn 6, xã Kháng Chiến đi lại bằng bè mảng tự chế để đến lớp

Không riêng Cốc Tranh, tại thôn Khuổi Phiêng, xã Ba Sơn, nhiều hộ dân hằng ngày vẫn phải đi trên những con đường dốc đá lởm chởm. Ông Triệu Chằn Tình, Bí thư Chi bộ, Trưởng thôn Khuổi Phiêng chia sẻ: Người dân trong thôn đều đồng thuận hiến đất mở đường, song địa hình chủ yếu là đá khiến chi phí thi công quá lớn. Nhiều đoạn muốn mở đường phải phá đá, san nền nên vượt quá khả năng đóng góp của người dân địa phương.

Bên cạnh những tuyến đường chưa được cứng hóa, nhiều thôn bản vùng khó vẫn thiếu cầu dân sinh để đi lại, giao thương. Mùa mưa, người dân ở một số địa bàn như Kháng Chiến, Nhất Hòa, Quý Hòa, Yên Bình, Thiện Long… vẫn thường xuyên đối mặt với cảnh chia cắt do nước suối dâng cao. Có nơi, người dân vẫn phải qua suối bằng cầu tạm hoặc bè mảng tự chế.

Theo thống kê của Sở Xây dựng, hiện toàn tỉnh vẫn còn hơn 21% đường trục xã, 30% đường trục thôn và 57% đường nội đồng chưa được kiên cố hóa. Toàn tỉnh hiện vẫn còn 65 cây cầu tạm bằng gỗ, tre. Trong số 1.646 thôn trên địa bàn tỉnh, còn 463 thôn có tỷ lệ đường giao thông được cứng hóa dưới 60%, nhiều thôn chưa có đường giao thông. Phần lớn các tuyến đường, cầu tạm này đều tập trung tại các địa bàn khó khăn.

Tại xã Thiện Long, tỷ lệ bê tông hóa đường liên thôn hiện mới đạt khoảng 8%; một số thôn như Khuổi Nà, Khuổi Bổng vẫn chưa có đường bê tông. Theo lãnh đạo Phòng Kinh tế xã Thiện Long, khó khăn lớn nhất hiện nay là nguồn lực đầu tư còn hạn chế, trong khi địa hình đồi núi khiến chi phí mở đường cao hơn nhiều so với khu vực thuận lợi. Dù người dân đều mong có đường để đi lại, phát triển sản xuất nhưng đời sống còn khó khăn nên việc huy động đóng góp vẫn gặp nhiều trở ngại.

Thực tế tại Thiện Long cũng là tình trạng chung ở nhiều địa bàn vùng khó hiện nay. Dù người dân đồng thuận hiến đất, góp ngày công nhưng với những tuyến đường phải phá đá, mở taluy hoặc vận chuyển vật liệu xa, kinh phí xây dựng vẫn vượt quá khả năng của xã và người dân.

Theo ông Dương Công Vĩ, Giám đốc Sở Xây dựng, phần lớn các tuyến đường chưa được cứng hóa hiện nay đều nằm ở những địa bàn khó khăn, địa hình phức tạp nên chi phí thi công rất lớn. Trong khi đó, mức hỗ trợ vật liệu như giai đoạn trước chưa phù hợp nên nhiều địa phương gặp khó khi triển khai. Giai đoạn 2026 – 2030, ngành chức năng đặt mục tiêu cứng hóa hơn 1.700 km đường và xây mới 120 cầu dân sinh, trong đó ưu tiên các tuyến đường liên thôn, những điểm thường xuyên bị chia cắt vào mùa mưa và các thôn còn đặc biệt khó khăn chưa có đường cứng hóa.

Để thực hiện mục tiêu đã đề ra, tỉnh sẽ tiếp tục đẩy mạnh huy động nguồn lực xã hội hóa nhằm đầu tư xây dựng đường giao thông, cầu dân sinh tại các địa bàn khó khăn. Cùng đó, cấp ủy, chính quyền xã cũng đẩy mạnh tuyên truyền, vận động người dân chung tay xây dựng hạ tầng giao thông nông thôn, chủ động lồng ghép các phong trào tại địa phương để huy động thêm nguồn lực triển khai.

Những năm gần đây, một số doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh cũng tham gia hỗ trợ xây dựng cầu dân sinh, làm đường giao thông nông thôn tại các địa bàn khó khăn. Theo bà Nguyễn Thị My Hương, Phó Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Hữu Nghị Xuân Cương, trong giai đoạn 2022 - 2025, công ty đã ủng hộ trên 600 triệu đồng để xây dựng 3 cây cầu dân sinh tại xã khó khăn. Thời gian tới, công ty sẽ tiếp tục khảo sát, hỗ trợ xây dựng cầu dân sinh tại những nơi thường xuyên bị chia cắt vào mùa mưa; đồng thời hỗ trợ thêm kinh phí, vật liệu đối với một số tuyến đường giao thông nông thôn tại địa bàn khó khăn. Qua đó, giúp người dân đi lại thuận tiện, phát triển kinh tế xã hội.

Với những giải pháp các cấp, ngành của tỉnh đã và đang thực hiện sẽ tạo điều kiện để các tuyến đường, cầu dân sinh tại vùng khó sớm được triển khai, góp phần hoàn thiện hạ tầng giao thông, mở rộng kết nối và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội.