Không còn là viễn tưởng, robot hình người đang dần hiện diện khắp nơi trong đời sống

Ảnh minh họa

Trong những năm gần đây, robot hình người đã dần bước ra khỏi phòng thí nghiệm và tiến gần hơn vào đời sống hàng ngày của con người.

Từ việc hỗ trợ sinh hoạt gia đình, chăm sóc sức khỏe người cao tuổi, tham gia giáo dục và giải trí cho đến ứng dụng trong công nghiệp, logistics hay nghiên cứu khoa học, các robot hình người đã thể hiện khả năng tương tác thông minh, di chuyển linh hoạt, cảm nhận cảm xúc và học hỏi từ môi trường.

Đồng thời, nó còn mở ra những hướng đi mới cho mối quan hệ giữa con người và máy móc trong tương lai.

ROBOT GIA ĐÌNH VÀ DỊCH VỤ CÁ NHÂN

Trong lĩnh vực robot gia đình và dịch vụ cá nhân, một số robot hình người hiện đã được giới thiệu, từng bán ra thị trường hoặc đang được trình diễn như những bước phát triển hướng đến đời sống hàng ngày.

Những robot này không chỉ phản ánh mức độ tiến bộ về trí tuệ nhân tạo (AI), cảm biến và tương tác với con người mà còn cho thấy hướng đi thực tế của công nghệ trong việc hỗ trợ sinh hoạt hằng ngày.

Một trong những robot nổi tiếng nhất là robot Pepper, được phát triển bởi công ty SoftBank Robotics và ra mắt lần đầu vào năm 2014. Pepper cao khoảng 120 cm, được thiết kế để tương tác với con người bằng khả năng nhận diện cảm xúc qua giọng nói và nét mặt và có thể trò chuyện trực tiếp trong nhiều ngôn ngữ khác nhau.

Video giới thiệu về robot Pepper

Pepper từng được sử dụng trong các môi trường thực tế như trung tâm mua sắm, trường học và nhà dưỡng lão để cung cấp thông tin, chào hỏi khách và hỗ trợ khách hàng. Đồng thời lập kỷ lục Guinness là robot dịch vụ nhân tạo được sản xuất hàng loạt đầu tiên trên thế giới.

Khi ra mắt ban đầu tại Nhật Bản, robot này được bán với giá khoảng 198.000 yên (khoảng 1.600 USD), kèm phí dữ liệu và bảo hiểm hàng tháng, ngay lập tức bán sạch 1.000 máy chỉ trong một phút do sức hấp dẫn của nó đối với người tiêu dùng.

Trong thời kỳ sau, Pepper còn có các phiên bản hiện đại hơn như Pepper+ được trang bị AI nâng cao và có thể thuê theo tháng với chi phí khoảng 79.800 yên/tháng (khoảng 515 USD) cho gói dài hạn.

Khác với Pepper là robot phục vụ tương tác, Nadine là robot xã hội humanoid được phát triển tại Nanyang Technological University (Singapore) với mục tiêu là trợ lý xã hội mô phỏng hành vi con người.

Nadine được thiết kế có ngoại hình gần giống người thật với da, tóc và cử động tay phong phú, có thể giao tiếp bằng ngôn ngữ tự nhiên, nhớ các cuộc trò chuyện trước, nhận diện và ghi nhớ từng người dùng, biểu lộ cảm xúc qua cử chỉ và biểu cảm khuôn mặt.

Robot Nadine

Robot này được lập trình để trợ giúp người già hoặc hỗ trợ trong môi trường giáo dục, giao tiếp và chăm sóc khách hàng. Nó từng làm việc như nhân viên tiếp tân tại một công ty bảo hiểm tại Singapore.

Một ví dụ mới hơn của robot gia đình là LG CLOiD, được công bố tại CES 2026 bởi LG Electronics như một phần của tầm nhìn “Zero Labor Home”, ngôi nhà không cần sức người.

Robot này vẫn ở giai đoạn trình diễn ý tưởng và chưa được bán ra chính thức nhưng nó đại diện cho xu hướng robot nhà tích hợp AI và tự động thực hiện các nhiệm vụ trong gia đình.

LG CLOiD kết hợp bộ não AI, hệ thống điều khiển bằng thị giác và ngoại ngữ, hai cánh tay có 7 bậc tự do chuyển động mỗi cánh tay và mỗi bàn tay có năm ngón điều khiển độc lập, cho phép robot xử lý các vật dụng trong nhà như lấy đồ từ tủ lạnh, chuẩn bị bữa sáng, khởi động máy giặt và gấp quần áo.

LG CLOiD

Robot cũng có khả năng giao tiếp bằng ngôn ngữ và hiểu các tình huống trong không gian sống thực tế. Hiện vẫn chưa có thông tin chính thức về giá bán hay thời điểm ra thị trường nhưng những công bố tại CES cho thấy LG CLOiD đang hướng tới khả năng tự động hóa công việc gia đình phức tạp hơn so với các robot dịch vụ đời trước.

Tại CES 2026, SwitchBot đã giới thiệu Onero H1, robot hình người đầu tiên của công ty, hướng tới việc giảm thiểu công việc nhà tổng thể thay vì thay thế bất kỳ thiết bị nào.

Onero H1 là một robot đa năng, có khả năng thích ứng với nhiều loại nhiệm vụ trong gia đình. Robot được trang bị nhiều camera Intel RealSense phân bố ở đầu, cánh tay, bàn tay và phần bụng, kết hợp với 22 bậc tự do, giúp các cánh tay linh hoạt tối đa.

Tại gian hàng của SwitchBot ở CES, Onero H1 trình diễn khả năng nhặt từng món quần áo từ ghế sofa, di chuyển tới máy giặt, mở cửa, đặt đồ vào bên trong rồi đóng cửa lại.

Điểm hấp dẫn của một robot làm việc nhà là nó có thể hoàn thành công việc khi con người vắng mặt. Nếu về nhà thấy đồ giặt đã xong, việc robot mất lâu hơn một chút cũng không thành vấn đề.

Video quảng bá Onero H1

Trong video quảng bá của SwitchBot, Onero còn có thể phục vụ đồ ăn, cất bát đĩa, lau cửa sổ, gấp quần áo và thực hiện nhiều nhiệm vụ khác. Phiên bản trong video có bàn tay cơ học năm ngón giúp robot linh hoạt hơn so với bàn tay dạng càng được trưng bày tại CES 2026. SwitchBot dự định sẽ bán cả hai phiên bản khi robot ra thị trường.

ROBOT CHĂM SÓC SỨC KHỎE VÀ NGƯỜI CAO TUỔI

Công nghệ robot và AI đang được nghiên cứu và ứng dụng để giải quyết những thách thức lớn do dân số già hóa ngày càng tăng, đặc biệt là ở các nước có tỷ lệ người già cao như Nhật Bản, Trung Quốc, Mỹ và châu Âu.

Các robot được phát triển trong nhóm này hướng tới nhiều mục tiêu khác nhau từ việc giám sát sức khỏe, nhắc nhở sinh hoạt đến những nhiệm vụ phức tạp hơn như hỗ trợ vật lý, tương tác cảm xúc và giảm cảm giác cô đơn ở người cao tuổi.

Ở Nhật Bản, quốc gia có tỷ lệ già hóa dân số cao nhất thế giới, các robot chăm sóc mang tính hình dạng humanoid với khả năng vật lý và trí tuệ cao hơn đang được phát triển nhằm bổ sung thiếu hụt nhân lực trong ngành điều dưỡng.

Một ví dụ tiêu biểu là robot AIREC được nghiên cứu tại Đại học Waseda với sự hỗ trợ của chính phủ Nhật Bản. Robot này nặng khoảng 150 kg và có khả năng thực hiện các hành động vật lý như giúp người cao tuổi ngồi dậy, xoay người, thay tã, hỗ trợ mặc quần áo, gấp quần áo và một số công việc nhà thiết yếu khác, được lập trình để tương tác an toàn với con người.

Robot AIREC

Mặc dù AIREC vẫn đang trong giai đoạn phát triển và dự kiến chưa được triển khai rộng rãi trước năm 2030 do yêu cầu cao về tính an toàn, độ chính xác và chi phí, robot này thể hiện hướng đi của công nghệ robot chăm sóc điều dưỡng trong tương lai.

Tại Trung Quốc, robot chăm sóc người già đang được triển khai ở nhiều môi trường khác nhau để hỗ trợ sinh hoạt, theo dõi sức khỏe và tương tác cảm xúc nhằm giảm cảm giác cô đơn và gánh nặng cho hệ thống chăm sóc truyền thống.

Các robot này tích hợp khả năng nhắc nhở lịch uống thuốc, theo dõi các chỉ số cơ bản và trò chuyện với người sử dụng, góp phần giải quyết nhu cầu lớn do dân số già hóa nhanh và nguồn lực chăm sóc hạn chế.

Đây là một phần trong chiến lược công nghệ lớn của Trung Quốc để xây dựng mạng lưới dịch vụ chăm sóc người cao tuổi toàn quốc trong những năm tới.

Một trong những trường hợp được báo chí ghi nhận là robot Peipei, được đưa vào hoạt động tại một trung tâm chăm sóc người cao tuổi ở thành phố Trùng Khánh (Chongqing) ở miền Tây Nam Trung Quốc.

Người cao tuổi Trung Quốc tương tác với robot cảm xúc Peipei

Robot này được mô tả là một “nhân viên nữ dịu dàng, kiên nhẫn và biết lắng nghe”, với khả năng trò chuyện và tương tác cảm xúc với người già, không chỉ trả lời các câu hỏi mà còn thể hiện quan tâm khi người cao tuổi không ngủ ngon hay có tâm trạng buồn. Peipei có thể tham gia các hoạt động giản đơn như chơi trò chơi, chụp ảnh hay tán gẫu cùng cư dân cao tuổi.

ROBOT GIÁO DỤC VÀ GIẢI TRÍ

Một trong những robot hình người nổi tiếng nhất trong giáo dục là Nao. Đây là robot cỡ nhỏ được phát triển bởi công ty Aldebaran Robotics (nay là một phần của SoftBank Robotics) từ năm 2008.

Nao được thiết kế để tự động hóa, lập trình và hoạt động độc lập, được ứng dụng rộng rãi trong các trường học, phòng thí nghiệm và các lớp học STEAM trên khắp thế giới từ nhiều năm trước, với hơn 5.000 robot được sử dụng bởi hơn 70 quốc gia để dạy lập trình, khoa học máy tính và tương tác với học sinh.

Robot Nao

Trong một số trường hợp, Nao còn được dùng trong các lớp học đặc biệt như hỗ trợ trẻ tự kỷ và thực hành các tình huống giao tiếp.

Robot Pepper cũng là một ví dụ tiêu biểu, mặc dù được biết nhiều hơn trong vai trò tương tác xã hội và dịch vụ, Pepper còn đã được sử dụng trong các môi trường giáo dục như giảng dạy ngoại ngữ và hỗ trợ học tập sinh động.

Với khả năng nhận diện cảm xúc và giao tiếp bằng giọng nói, Pepper mang đến trải nghiệm hấp dẫn khi học sinh có thể trò chuyện, tương tác và học tập thông qua các hoạt động lập trình robot, giúp tăng sự hứng thú và kỹ năng xã hội.

Một ví dụ nổi bật khác thuộc nhóm robot hình người hướng đến tương tác giải trí và biểu diễn nghệ thuật là robot Ameca, được phát triển bởi Engineered Arts. Ameca được biết đến với biểu cảm khuôn mặt và cử chỉ rất giống con người, thường xuất hiện trong các sự kiện, triển lãm công nghệ và trình diễn với mục tiêu mang đến trải nghiệm tương tác trực tiếp với khán giả.

Robot Ameca

Con robot này chưa được thương mại hóa rộng như NAO hay Pepper, nhưng khả năng phản hồi bằng ngôn ngữ và biểu cảm làm cho nó thích hợp cho các hoạt động giải trí, trình diễn và giao tiếp xã hội.

Ngoài những robot kể trên, còn có nhiều robot khác được thiết kế với mục tiêu kết hợp cả giáo dục lẫn giải trí như robot Ấn Độ Robot Shalu được chế tạo từ nguyên liệu tái chế với khả năng nói hơn 40 ngôn ngữ và được dùng để trình diễn, giao tiếp và truyền cảm hứng học tập đa ngôn ngữ. Hay robot Manav được tạo ra như một dự án giáo dục và giải trí để trình diễn các kỹ năng cơ bản như đi bộ, nhảy múa và phản hồi theo lệnh giọng nói.

ROBOT TRONG CÔNG NGHIỆP VÀ LOGISTICS HIỆN ĐẠI

Trong ngành công nghiệp và logistics hiện đại, robot hình người đang dần thoát khỏi hình ảnh chỉ nằm trong phòng thí nghiệm và bước vào những môi trường làm việc thực tế với mục đích hỗ trợ con người trong nhiệm vụ lặp đi lặp lại, nguy hiểm, hoặc cần thay đổi vị trí liên tục. Ví dụ như di chuyển hàng hóa trong kho, lắp ráp chi tiết trong nhà máy, hay phối hợp trong dây chuyền sản xuất tự động.

Một trong những robot được chú ý nhất là Atlas, phát triển bởi Boston Dynamics và thuộc sở hữu của tập đoàn Hyundai Motor Group. Atlas được trình diễn tại CES 2026 với khả năng đi bộ, cử động tay chân linh hoạt và nhận thức môi trường xung quanh thông qua hệ thống camera 360 độ, cho thấy tiềm năng ứng dụng trong các ngành công nghiệp nặng.

Robot Atlas

Robot này được thiết kế để hoạt động tự chủ trong những môi trường sản xuất khó khăn, chịu được nhiệt độ từ –20 °C đến +40 °C, dự kiến sẽ được triển khai trong các nhà máy lắp ráp ô tô từ năm 2028, thực hiện các nhiệm vụ như quản lý và lắp đặt linh kiện.

Mức giá chính thức chưa được công bố nhưng các nguồn ước tính cho rằng Atlas là sản phẩm doanh nghiệp cao cấp với chi phí có thể vượt quá 100.000 USD/chiếc do sự phức tạp của cơ khí và AI tích hợp.

Cạnh tranh với Atlas là robot Optimus của Tesla. Tesla đặt mục tiêu sản xuất hàng loạt Optimus với tham vọng đưa robot vào nhà máy và các hoạt động hàng ngày. Có thông tin dự kiến giá mục tiêu cho phiên bản thương mại nằm trong khoảng 20.000 – 30.000 USD mỗi robot khi đạt quy mô sản xuất lớn.

Robot Optimus

Đây là con số được lãnh đạo Tesla gợi ý nhằm đưa robot trở nên kinh tế hơn đối với nhiều doanh nghiệp và cuối cùng là cả người dùng phổ thông, dù hiện tại sản xuất Optimus vẫn chủ yếu phục vụ thử nghiệm nội bộ và thử nghiệm thực tế.

Trong lĩnh vực logistics thực tế, robot Digit của Agility Robotics là một ví dụ cho thấy robot đã bắt đầu được sử dụng có trả phí trong môi trường lao động. Digit cao khoảng 1,75 m và có thể di chuyển hộp hàng và đặt chúng lên băng chuyền trong kho, một trong những nhiệm vụ cần sức người trong kho vận và đã được hợp đồng với GXO Logistics để xử lý hàng hóa trong các nhà máy thực tế. Điều này đánh dấu một bước tiến rõ rệt trong việc robot hình người được triển khai ở môi trường làm việc thực, thay vì chỉ là mô hình thử nghiệm.

Robot Digit

Ngoài ra, có nhiều mẫu robot khác đang được phát triển với mục tiêu ứng dụng trong công nghiệp và logistics. Các công ty như Apptronik (với robot Apollo được thử nghiệm trong dây chuyền lắp ráp tại các nhà máy thử nghiệm của Mercedes‑Benz), Figure AI với các phiên bản Figure 02/03 đang được triển khai trong các chương trình thí điểm với đối tác như BMW hay nhóm sản phẩm từ Unitree Robotics nổi bật tại các triển lãm công nghệ cũng thể hiện rõ xu hướng này.

Nhiều robot trong số đó thuộc phân khúc doanh nghiệp và có giá thị trường cao từ vài chục nghìn đến hơn trăm nghìn USD, tùy vào khả năng hữu ích trong từng nhiệm vụ và gói hỗ trợ phần mềm.

ROBOT NGHIÊN CỨU VÀ THỬ NGHIỆM

Trong lĩnh vực nghiên cứu và thử nghiệm, robot hình người đóng vai trò quan trọng trong việc thử nghiệm AI, cảm biến, cơ chế vận động, cân bằng và tương tác xã hội trước khi được triển khai vào đời sống thực tế.

Những robot này thường chưa thương mại hóa mà được phát triển để khám phá giới hạn công nghệ, thử nghiệm khả năng đi bộ, nhảy, nắm bắt vật thể, tương tác với con người, hoặc mô phỏng các hành vi phức tạp nhằm cải thiện các robot hình người thế hệ tiếp theo.

Tại Hàn Quốc, HUBO là robot hình người phát triển bởi KAIST (Korea Advanced Institute of Science and Technology). HUBO có khả năng chuyển động linh hoạt, nói chuyện, thực hiện các nhiệm vụ thử nghiệm vật lý và thử thách robot tại các cuộc thi quốc tế như RoboCup và DARPA Robotics Challenge.

Robot HUBO

HUBO được dùng chủ yếu cho nghiên cứu robot học và AI, bao gồm cả việc phát triển robot tương tác xã hội, robot cứu hộ và robot công nghiệp.

Robot Atlas của Boston Dynamics cũng thuộc nhóm thử nghiệm cao cấp. Phiên bản Atlas được sử dụng trong các dự án nghiên cứu nhằm thử nghiệm cân bằng động, chạy nhảy, leo cầu thang, di chuyển vật nặng, phát triển các thuật toán AI để robot có thể phản ứng nhanh trong môi trường không ổn định.

Atlas chủ yếu được dùng cho nghiên cứu và thử nghiệm trong môi trường kiểm soát, mặc dù phiên bản gần đây đã hướng tới ứng dụng công nghiệp.

Ngoài ra, nhiều robot hình người khác đang trong giai đoạn thử nghiệm như Ameca của Engineered Arts với khả năng biểu cảm khuôn mặt cực kỳ giống con người, dùng để thử nghiệm tương tác xã hội và phản hồi cảm xúc, robot Digit của Agility Robotics dùng thử nghiệm di chuyển trong kho và logistics trước khi thương mại hóa.

Các robot này đều mang tính thí nghiệm công nghệ cao, với mục tiêu tích hợp các kỹ thuật AI, cảm biến và cơ học tiên tiến để xây dựng nền tảng cho robot humanoid thế hệ mới.

Đức Anh