Không lập quỹ lớp: Phụ huynh vẫn có nhiều cách đồng hành cùng con
Không hình thành quỹ không có nghĩa giảm sự đồng hành với học sinh. Từ những việc giản dị, phụ huynh vẫn có nhiều cách chung tay để các con có thêm trải nghiệm ý nghĩa.
Không lập quỹ, vẫn giữ sự đồng hành của phụ huynh
Dự thảo Thông tư thay thế Thông tư 55/2011/TT-BGDĐT về Điều lệ Ban đại diện cha mẹ học sinh đang nhận được sự quan tâm của nhiều phụ huynh, đặc biệt là những quy định liên quan đến việc vận động, tiếp nhận, quản lý và sử dụng các khoản hỗ trợ.
Một trong những nội dung đáng chú ý là định hướng Ban đại diện cha mẹ học sinh không trực tiếp vận động, thu, tiếp nhận, quản lý tiền hỗ trợ và không hình thành quỹ.
Chị Lê Thị Hương Lan, phụ huynh có con đang học tại một trường tiểu học ở Hà Nội cho biết, chị đồng tình với đề xuất này. Theo chị Hương Lan, thực tế ở một số lớp, việc thu và sử dụng quỹ phụ huynh còn tùy tiện, trong khi các khoản thu, chi chưa phải lúc nào cũng được công khai rõ ràng.
Trung thu vừa qua là một trải nghiệm khiến chị Lan thay đổi cách nhìn về quỹ lớp. Những năm trước, lớp của con chị thường trích khoảng 3 triệu đồng từ quỹ để đặt trọn gói một mâm cỗ Trung thu. Cách làm này thuận tiện, mâm cỗ đẹp nhưng sự tham gia của phụ huynh chủ yếu dừng lại ở việc đóng tiền.
Năm nay, thay vì đặt dịch vụ, phụ huynh thống nhất “nhà có gì góp nấy”. Người mang dưa hấu, người góp quả bưởi, thanh long, bánh Trung thu, bánh kem... Một số cha mẹ có thời gian đến lớp sớm, cùng học sinh bày mâm quả, trang trí hoa và đèn lồng.

Mâm cỗ Trung thu được chính tay các phụ huynh chuẩn bị rất đủ đầy và ý nghĩa.
“Có những món rất giản dị, giá trị không lớn nhưng ghép lại vẫn thành một mâm cỗ đầy đặn. Điều bất ngờ là các con hào hứng hơn khi được tự tay chuẩn bị và biết món này do gia đình mình mang tới”, chị Lan kể.
Từ trải nghiệm đó, nữ phụ huynh cho rằng, không có quỹ lớp không đồng nghĩa học sinh sẽ thiếu đi những hoạt động vui vẻ. Thay vì bắt đầu bằng câu hỏi “mỗi phụ huynh đóng bao nhiêu”, cha mẹ có thể cùng nghĩ “chúng ta có thể làm gì cùng các con”.
Trao đổi với phóng viên Báo Công Thương, bà Nguyễn Thị Tuyết Mai, Phó Hiệu trưởng Trường THCS Hoàng Văn Thụ (Hà Nội) cho biết: “Tôi đồng tình với định hướng không để Ban đại diện cha mẹ học sinh trực tiếp vận động, thu, tiếp nhận, quản lý tiền hỗ trợ và không hình thành quỹ.
Quy định này sẽ góp phần đưa Ban đại diện trở về đúng vai trò cầu nối giữa gia đình và nhà trường, thay vì để những phụ huynh tham gia Ban đại diện phải đảm nhiệm thêm việc thu, giữ và chi tiền”.
Thực tế đã có những trường, lớp chủ động không lập quỹ, không thu một khoản tiền chung ngay từ đầu năm nhưng hoạt động giáo dục và sự phối hợp giữa phụ huynh với nhà trường vẫn được duy trì.
Thay vì thu trước một khoản rồi tính việc chi sau, khi thực sự phát sinh một hoạt động cần sự đồng hành của cha mẹ học sinh, các bên có thể trao đổi rõ nội dung, mục đích và nhu cầu cụ thể.
Theo bà Mai, sự đồng hành của cha mẹ cũng không nhất thiết chỉ được thể hiện bằng tiền. Phụ huynh có thể hỗ trợ bằng thời gian, công sức, hiện vật, dịch vụ hoặc chia sẻ kiến thức, kinh nghiệm nghề nghiệp trong những hoạt động phù hợp.
Cách làm này còn hạn chế tâm lý “đã có quỹ thì phải tìm việc để chi”. Khi không có một khoản tiền được thu sẵn, mỗi nhu cầu hỗ trợ sẽ được cân nhắc kỹ hơn về tính cần thiết và lợi ích thực tế đối với học sinh.
Tuy nhiên, bà Mai cho rằng, để chủ trương đi vào thực tế, quy định cuối cùng cần làm rõ cơ chế thực hiện, từ hoạt động nào được phép tiếp nhận hỗ trợ, chủ thể tiếp nhận đến cách thức công khai và trách nhiệm giám sát.
Đặc biệt, nguyên tắc tự nguyện phải được bảo đảm thực chất. Phụ huynh cần có quyền quyết định tham gia hay không và tham gia ở mức độ nào; không nên ấn định mức đóng bình quân hay lấy ý kiến số đông để biến một khoản tự nguyện thành nghĩa vụ chung.
Thêm những cách thiết thực để đồng hành cùng học sinh
Một hiệu trưởng trường THCS tại Hà Nội cho biết, bà hoàn toàn nhất trí với định hướng của Bộ Giáo dục và Đào tạo về việc không hình thành quỹ của Ban đại diện cha mẹ học sinh.
Đây là hướng điều chỉnh phù hợp, để sự tham gia của phụ huynh tập trung nhiều hơn vào việc phối hợp, đồng hành cùng nhà trường trong giáo dục học sinh, thay vì gắn với việc đóng góp và duy trì một khoản quỹ thường xuyên.

Cùng với sự đồng hành của phụ huynh, học sinh có rất nhiều hoạt động ý nghĩa trong năm học.
“Chúng tôi quan niệm rằng sự quan tâm, đồng hành của phụ huynh với nhà trường không nhất thiết phải được thể hiện bằng tiền hay quà”, vị này cho hay.
Theo bà, trong số cha mẹ học sinh của trường có nhiều người công tác tại các Vụ, Viện hoặc làm việc trong những lĩnh vực chuyên môn khác nhau. Những phụ huynh có kiến thức, kinh nghiệm về phòng, chống đuối nước, an ninh mạng, kỹ năng sống… có thể trực tiếp đến trường chia sẻ, trang bị thêm kiến thức thiết thực cho học sinh.
"Điều đáng trân trọng là mỗi phụ huynh có thể chia sẻ thế mạnh, kiến thức và kinh nghiệm của mình để cùng nhà trường giáo dục các con. Không hình thành quỹ nhưng vẫn duy trì được tinh thần chung tay như vậy thì sự phối hợp giữa gia đình và nhà trường vẫn thiết thực, ý nghĩa và học sinh là những người được hưởng lợi”, vị hiệu trưởng nói.
Điều được cả phụ huynh và nhà trường kỳ vọng là việc không hình thành quỹ sẽ mở ra một cách thức phối hợp khác giữa gia đình và nhà trường.
Thay vì mặc nhiên coi đóng quỹ lớp là thước đo cho sự quan tâm, phụ huynh có thể đóng góp bằng thời gian, kiến thức, ý tưởng và khả năng của mỗi gia đình. Một mâm cỗ Trung thu do cha mẹ và học sinh cùng chuẩn bị hay một buổi trải nghiệm có phụ huynh cùng tham gia có thể không tốn nhiều kinh phí nhưng mang lại giá trị giáo dục và sự gắn kết.
Như vậy, nếu được quy định rõ ràng và thực hiện nghiêm túc, những mô hình không quỹ lớp đang vận hành hiệu quả có thể trở thành kinh nghiệm để tham khảo, nhân rộng. Khi đó, câu chuyện không chỉ dừng ở việc “có hay không có quỹ phụ huynh”, mà hướng tới một nguyên tắc quan trọng hơn: mọi sự chung tay của cha mẹ học sinh phải thực sự tự nguyện, công khai và phục vụ lợi ích của học sinh.
