Sau đỉnh mới, Phố Wall bước vào tuần 'thử lửa' với CPI

Phố Wall bước vào tuần giao dịch mới với tâm điểm là dữ liệu CPI tháng 7 của Mỹ. Nguồn: Wikimedia Commons.

“Tin xấu” lại thành “tin tốt”

Phố Wall khép lại tuần đầu tháng 8 bằng một nghịch lý khá quen thuộc: Dữ liệu kinh tế yếu đi, giá cổ phiếu tăng lên. Kết thúc phiên 7/8, S&P 500 tăng 0,62% lên mức đóng cửa kỷ lục 7.757,64 điểm; Nasdaq Composite tăng 1,30% lên 26.690,62 điểm, còn Dow Jones tăng 0,28% lên 54.036,93 điểm. Tính cả tuần, S&P 500 tăng 3,58%, Nasdaq tăng 5,19% và Dow Jones tăng 2,96%.

Động lực trực tiếp đến từ báo cáo việc làm tháng 7 của Mỹ. Số việc làm phi nông nghiệp giảm 23.000, trái ngược dự báo tăng khoảng 80.000 của các nhà kinh tế. Tỷ lệ thất nghiệp giảm nhẹ xuống 4,1% từ 4,2% trong tháng 6, nhưng chủ yếu do 264.000 người rời khỏi lực lượng lao động. Đáng chú ý hơn, số liệu tháng 5 và tháng 6 bị điều chỉnh giảm tổng cộng 103.000 việc làm, cho thấy thị trường lao động yếu hơn so với bức tranh trước đó.

Thông thường, một báo cáo việc làm như vậy có thể làm dấy lên lo ngại về tăng trưởng. Nhưng lần này thị trường lại nhìn thấy một yếu tố hỗ trợ: Fed có ít lý do hơn để tiếp tục thắt chặt ngay trong tháng 9. Sau báo cáo, xác suất thị trường định giá cho một đợt tăng lãi suất tại cuộc họp tháng 9 giảm xuống khoảng 44%, từ mức 67% một tuần trước đó, theo công cụ CME FedWatch.

Phản ứng của thị trường trái phiếu cũng hỗ trợ cổ phiếu. Trong phiên 7/8, lợi suất trái phiếu Kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm giảm về khoảng 4,64%. Lợi suất thấp hơn giúp định giá nhóm cổ phiếu tăng trưởng, đặc biệt là công nghệ, trở nên thuận lợi hơn.

Nhưng nếu chỉ giải thích đỉnh mới của Phố Wall bằng kỳ vọng Fed, câu chuyện sẽ chưa đầy đủ. Một trụ đỡ khác là lợi nhuận doanh nghiệp. Theo dữ liệu của Tập đoàn Giao dịch Chứng khoán London (LSEG), khoảng 85,1% doanh nghiệp thuộc S&P 500 đã công bố kết quả tính đến sáng 7/8 có lợi nhuận vượt dự báo của giới phân tích, cao hơn nhiều so với mức trung bình 68% kể từ năm 1994. Kết quả này có thể là yếu tố giúp nhà đầu tư tiếp tục chấp nhận mức định giá cao, nhất là ở nhóm công nghệ và các doanh nghiệp hưởng lợi từ AI.

Điều đó giải thích vì sao báo cáo việc làm vừa qua gây thất vọng nhưng không biến thành một phiên bán tháo. Thị trường lao động yếu đi làm dịu nỗi lo Fed tăng lãi suất, nhưng chưa yếu đến mức khiến nhà đầu tư lập tức đặt cược vào suy giảm; trong khi lợi nhuận doanh nghiệp vẫn đủ mạnh để nâng đỡ cổ phiếu.

Sự cân bằng này tạo ra giao dịch “tin xấu là tin tốt”, nhưng cũng khiến Phố Wall nhạy cảm hơn với các dữ liệu có thể phá vỡ trạng thái đó.

CPI trở thành phép thử của định giá

Tâm điểm gần nhất là báo cáo CPI tháng 7 của Mỹ, dự kiến công bố ngày 12/8. Khảo sát Reuters cho thấy CPI toàn phần được dự báo tăng 3,4% so với cùng kỳ năm trước. Trong khi đó, CPI lõi - loại trừ các thành phần thực phẩm và năng lượng có nhiều biến động - được dự báo tăng 2,5%. Khi thị trường đang ở vùng đỉnh và kỳ vọng tăng lãi suất tháng 9 vừa giảm mạnh, một con số cao hơn dự báo có thể gây phản ứng lớn.

Nếu lạm phát thực tế tiếp tục hạ nhiệt hoặc không vượt kỳ vọng, kịch bản hiện tại được củng cố: Fed có thêm dư địa giữ nguyên lãi suất, lợi suất trái phiếu khó tăng mạnh và cổ phiếu tăng trưởng tiếp tục được hỗ trợ. Khi đó, báo cáo việc làm yếu vừa qua có thể được coi là dấu hiệu kinh tế giảm nhiệt vừa đủ, thay vì báo hiệu một cú giảm tốc lớn.

Ngược lại, một CPI nóng hơn dự kiến sẽ làm bài toán phức tạp đáng kể. Khi đó, Fed phải đối mặt cùng lúc với thị trường lao động suy yếu và áp lực giá vẫn cao. Với Phố Wall, hệ quả có thể là lợi suất trái phiếu bật tăng và khả năng Fed tăng lãi suất tháng 9 được định giá cao trở lại, đều bất lợi cho những cổ phiếu có định giá cao, đặc biệt là công nghệ.

Bên cạnh đó, thị trường cũng dễ tổn thương hơn trước một thông tin không thuận nào đó – như dữ liệu lạm phát tiêu cực – nhất là sau khi đã có nhịp tăng mạnh vừa qua. Trong bốn phiên kết thúc ngày 4/8, S&P 500 tăng 5,75%, mức tăng trong bốn phiên mạnh nhất kể từ tháng 4/2025. Khi chỉ số tăng nhanh trong thời gian ngắn, các dữ liệu tiếp theo sẽ khó tạo thêm bất ngờ tích cực đủ lớn để tiếp tục nâng đỡ thị trường; trong khi một dữ liệu lạm phát cao hơn dự báo có thể tạo áp lực điều chỉnh mạnh hơn.

Một rủi ro khác là thị trường hiện dựa vào hai giả định: lợi nhuận doanh nghiệp tiếp tục mạnh và môi trường lãi suất không trở nên khắc nghiệt hơn. Nếu CPI khiến lợi suất tăng trở lại, nhà đầu tư sẽ phải đánh giá xem tăng trưởng lợi nhuận có đủ bù cho mức chiết khấu cao hơn hay không.

Thực tế, báo cáo việc làm mới nhất cũng chưa đủ để khiến cuộc tranh luận về hướng đi chính sách của Fed khép lại. Dù thị trường đã hạ đáng kể xác suất tăng lãi suất tháng 9, một số nhà hoạch định chính sách và chuyên gia kinh tế vẫn cho rằng Fed còn lý do để tiếp tục thắt chặt do áp lực lạm phát dai dẳng.

Điều đó khiến CPI trở thành mắt xích quan trọng: Nếu lạm phát nóng hơn dự báo, “tấm đệm” mà dữ liệu việc làm yếu vừa tạo ra cho chứng khoán có thể nhanh chóng mỏng đi. Nói cách khác, trong bối cảnh Fed “kín tiếng” hơn, dữ liệu CPI tới đây sẽ tác động đáng kể đến việc liệu nhà đầu tư có thể tiếp tục tin rằng Fed “đứng ngoài” trong cuộc họp chính sách tháng 9 mà không phải trả giá bằng một đợt lạm phát mới hay không.