Khu vực miền trung và Tây Nguyên: Chủ động chống hạn cho cây trồng
Theo dự báo, vụ hè thu năm 2026 ở khu vực miền trung và Tây Nguyên khả năng có hàng chục nghìn héc-ta cây trồng bị ảnh hưởng bởi hạn hán, thiếu nước, xâm nhập mặn. Hiện nay, nông dân và các đơn vị thủy lợi đang tích trữ, sử dụng tiết kiệm nước, nạo vét kênh mương… nhằm ứng phó hạn hán.

Tưới cà-phê bằng hệ thống béc phun tiết kiệm nước tại xã Đăk Hà.
Chi cục trưởng Thủy lợi và Tài nguyên nước (Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Lâm Đồng) Ngô Minh Trang cho biết: “Hiện nay, trên địa bàn có 966 công trình thủy lợi và hệ thống công trình thủy lợi, trong đó 526 hồ chứa nước với tổng dung tích khoảng 859 triệu m³. Mặc dù nhu cầu cấp nước cho sản xuất vụ hè thu năm 2026 rất lớn nhưng đến giữa tháng 5, tổng dung tích tại các hồ chứa mới khoảng 382,4 triệu m³, đạt trung bình 44.5% so với dung tích thiết kế, trong đó có 14 hồ cạn kiệt nguồn nước, chín hồ dưới mực nước chết.
Cũng đến giữa tháng 5, toàn tỉnh có khoảng 1.750ha đất sản xuất nông nghiệp bị ảnh hưởng do hạn hán, trong đó nhiều diện tích không có nguồn nước bổ sung. Dự báo thời gian tới, tình trạng hạn hán, thiếu nước tiếp tục xảy ra, nhất là các khu vực phụ thuộc vào hồ chứa nhỏ, đập dâng và nguồn nước tự nhiên”.
Tương tự tại tỉnh Quảng Trị, theo nhận định, vụ hè thu năm 2026 có khoảng 1.539 ha cây trồng nguy cơ bị hạn hán, thiếu nước vào cuối vụ ở một số vùng thuộc khu tưới hồ Bảo Đài, hồ La Ngà, các vùng ven sông Cánh Hòm thuộc khu tưới hồ Kinh Môn, hồ Hà Thượng và rải rác cục bộ ở các xã Đakrông, Quảng Ninh, Nam Ba Đồn, Tân Mỹ...
Theo Phó Chi cục trưởng Thủy lợi và Phòng, chống thiên tai (Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Quảng Trị) Lê Xuân Đàn: “Đến nay, các địa phương đang tập trung sản xuất 39.338 ha vụ hè thu. Để ứng phó hạn hán, thiếu nước, sau khi thu hoạch xong lúa vụ đông xuân, các địa phương khuyến cáo nông dân thau rửa đồng ruộng, làm đất sản xuất.
Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh đề nghị các đơn vị thủy lợi cấp nước một cách khoa học, tiết kiệm để tăng hiệu quả sử dụng; tận dụng hiệu quả nguồn nước để làm đất, gieo sạ và tích trữ trong hồ chứa phục vụ tưới khi hạn hán xảy ra. Đồng thời, lắp đặt các trạm bơm dã chiến bơm nước từ ao, hồ, trục tiêu, hồ chứa thủy lợi phục vụ dân sinh và sản xuất; khoanh vùng diện tích cây trồng có khả năng bị hạn, thường xuyên hạn và diện tích không đủ nước để xây dựng kế hoạch sử dụng nước hợp lý, phù hợp”.
Qua nhận định của các cơ quan chức năng, hiện tượng ENSO đang chuyển từ trạng thái La Nina sang trung tính và có khả năng cao chuyển sang El Nino từ tháng 6 đến 8/2026 với xác suất 80 đến 90%. El Nino có nguy cơ ảnh hưởng đến nguồn nước, gia tăng tình trạng hạn hán. Vì vậy, trong vụ hè thu năm 2026 có từ 10.700 đến 16.400 ha cây trồng nguy cơ bị ảnh hưởng do hạn hán, thiếu nước, xâm nhập mặn. Trong đó, khu vực Bắc Trung Bộ có từ 6.700 đến 10.200ha, Nam Trung Bộ và Tây Nguyên có từ 4.000 đến 6.200ha.
Trước vụ sản xuất hè thu, các địa phương cần kiểm kê nguồn nước trữ ở công trình thủy lợi để cân đối cung cấp cả vụ sản xuất.
Phó Cục trưởng Quản lý và Xây dựng công trình thủy lợi (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) Nguyễn Hồng Khanh
Trao đổi về vấn đề này, Phó Cục trưởng Quản lý và Xây dựng công trình thủy lợi (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) Nguyễn Hồng Khanh cho rằng, trước vụ sản xuất hè thu, các địa phương cần kiểm kê nguồn nước trữ ở công trình thủy lợi để cân đối cung cấp cả vụ sản xuất. Đồng thời, xác định lượng nước cụ thể để ưu tiên cho sinh hoạt, chăn nuôi, cây trồng có giá trị kinh tế cao và các nhu cầu thiết yếu khác khi xảy ra hạn hán. Các địa phương chỉ tổ chức xuống giống, nếu nguồn nước bảo đảm cả vụ, không sản xuất vượt khả năng cung cấp nước của các hệ thống công trình thủy lợi. Đối với các diện tích không đủ nước cần xem xét giãn, lùi thời vụ hoặc chuyển đổi cơ cấu cây trồng.
Bên cạnh đó, các địa phương cần chủ động phối hợp chủ hồ chứa thủy điện và cơ quan liên quan xây dựng, thống nhất kế hoạch điều tiết nước cho vùng hạ du phục vụ sản xuất vụ hè thu. Các ngành chức năng và người dân cần đẩy mạnh áp dụng giải pháp tưới tiên tiến, tiết kiệm cho lúa, cây trồng cạn và nạo vét cửa lấy nước, hệ thống kênh mương giúp khơi thông dòng chảy; lưu ý tích trữ lượng nước theo khả năng của công trình thủy lợi bảo đảm nước sản xuất…











