Khuyến công Hà Nội tiếp sức sản phẩm thủ công mỹ nghệ vươn xa

Cơ hội mở rộng thị trường từ các FTA

Việt Nam đã tham gia nhiều Hiệp định thương mại tự do (FTA), trong đó có các FTA thế hệ mới như FTA Việt Nam - EU (EVFTA), Hiệp định Đối tác toàn diện và tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP), Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam - Vương quốc Anh và Bắc Ailen (UKVFTA). Đây là những khuôn khổ hợp tác quan trọng, tạo điều kiện để hàng hóa Việt Nam mở rộng thị trường xuất khẩu, trong đó có sản phẩm thủ công mỹ nghệ.

Phần lớn sản phẩm thủ công mỹ nghệ Việt Nam có nguồn gốc nguyên liệu tự nhiên.

Điển hình với EVFTA, ngay khi Hiệp định có hiệu lực, EU xóa bỏ thuế nhập khẩu đối với khoảng 85,6% số dòng thuế, tương đương 70,3% kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam sang EU. Sau 7 năm, EU cam kết xóa bỏ thuế nhập khẩu đối với 99,2% số dòng thuế, tương đương 99,7% kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam. Đối với phần kim ngạch còn lại, EU dành hạn ngạch thuế quan với thuế nhập khẩu trong hạn ngạch là 0%.

Những cam kết này mở ra cơ hội tận dụng ưu đãi thuế quan, tăng khả năng cạnh tranh và tiếp cận thị trường cho hàng hóa Việt Nam. Với lợi thế về nguồn nguyên liệu, kỹ thuật sản xuất truyền thống và mẫu mã đa dạng, các sản phẩm mây tre đan, gốm sứ, sơn mài, đồ gỗ mỹ nghệ, dệt thủ công có thêm điều kiện mở rộng xuất khẩu.

Chia sẻ với phóng viên Báo Công Thương, bà Lại Thị Hường, đại diện xưởng mây tre Huy Quang (Hà Nội) cho biết, phần lớn sản phẩm thủ công mỹ nghệ Việt Nam có nguồn gốc nguyên liệu tự nhiên nên được khách hàng quốc tế ưa chuộng. Sau giai đoạn xuất khẩu gián đoạn do ảnh hưởng của dịch Covid-19, khoảng hai năm gần đây, các đơn hàng xuất khẩu đã bắt đầu khởi sắc.

Cùng ghi nhận tín hiệu tích cực từ thị trường, nghệ nhân Nguyễn Văn Luật, chủ cơ sở đồ gỗ Luật Nhanh (Hà Nội) cho biết, cơ sở đã có nhiều năm xuất khẩu sản phẩm sang Trung Quốc. Bên cạnh các mặt hàng thủ công mỹ nghệ truyền thống, những năm gần đây, đơn hàng tập trung nhiều hơn vào các sản phẩm mát xa. Để đáp ứng nhu cầu thị trường xuất khẩu đang thay đổi, đặc biệt là các yêu cầu về phát triển bền vững, cơ sở đang tập trung đổi mới công nghệ, hướng tới sản xuất xanh, giảm ô nhiễm môi trường.

Thực tế cho thấy, cơ hội từ các FTA không đồng nghĩa với việc sản phẩm dễ dàng thâm nhập thị trường. Để hưởng ưu đãi thuế quan, hàng hóa phải đáp ứng quy tắc xuất xứ; đồng thời tuân thủ các yêu cầu về chất lượng, an toàn sản phẩm, ghi nhãn và quy định của thị trường nhập khẩu.

Trong khi đó, nhiều cơ sở thủ công mỹ nghệ còn hạn chế về quy mô, nguồn lực đầu tư công nghệ, khả năng nghiên cứu thị trường và phát triển thương hiệu. Vì vậy, tận dụng hiệu quả các FTA đòi hỏi doanh nghiệp, cơ sở sản xuất chủ động đổi mới công nghệ, cải tiến mẫu mã, nâng cao chất lượng và từng bước đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế. Đây cũng là những nội dung mà chính sách khuyến công đang tập trung hỗ trợ.

Hà Nội có nhiều lợi thế phát triển thủ công mỹ nghệ xuất khẩu.

Khuyến công tiếp sức, đưa sản phẩm làng nghề ra thị trường quốc tế

Là địa phương có khoảng 1.350 làng nghề, làng có nghề, trong đó có 308 làng nghề truyền thống, Hà Nội có nhiều lợi thế phát triển thủ công mỹ nghệ xuất khẩu. Những địa danh như Bát Tràng, Vạn Phúc, Phú Vinh, Hạ Thái đã gắn với các dòng sản phẩm mang bản sắc riêng, tạo nền tảng để khai thác cơ hội từ các FTA.

Những năm qua, hoạt động khuyến công Hà Nội tập trung hỗ trợ cơ sở công nghiệp nông thôn đổi mới máy móc, thiết bị, cải tiến mẫu mã, nâng cao chất lượng sản phẩm, xây dựng thương hiệu và mở rộng thị trường.

Riêng năm 2026, thành phố triển khai hỗ trợ 7 lớp đào tạo nghề cho 245 lao động; hỗ trợ 10 lượt cơ sở đổi mới máy móc, thiết bị; tổ chức 27 lớp tập huấn với hơn 2.000 lượt người tham gia. Hoạt động hỗ trợ thiết kế mẫu mã, bao bì và bình chọn sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu cũng được chú trọng, giúp cơ sở sản xuất nâng cao năng lực cạnh tranh. Cùng với hỗ trợ sản xuất, công tác xúc tiến thương mại được triển khai nhằm tạo thêm cơ hội đưa sản phẩm làng nghề tiếp cận thị trường quốc tế.

Theo ông Hoàng Minh Lâm, Giám đốc Trung tâm Khuyến công Hà Nội, các chương trình giới thiệu sản phẩm tại Tokyo Gift Show (Nhật Bản), Mega Show Hồng Kông và Tuần lễ hàng Việt Nam tại Thái Lan là những kênh hỗ trợ doanh nghiệp quảng bá sản phẩm, tìm kiếm khách hàng và nắm bắt xu hướng tiêu dùng.

Ngay tại thị trường trong nước, Hội chợ quốc tế quà tặng hàng thủ công mỹ nghệ Hà Nội năm 2026 (Hanoi Giftshow 2026), vừa diễn ra từ ngày 8 - 11/10, có quy mô 500 gian hàng với sự tham gia của 230 doanh nghiệp, cơ sở sản xuất. Trong đó, 180 đơn vị đến từ Hà Nội và 50 đơn vị thuộc 16 tỉnh, thành phố.

Thông qua hội chợ, doanh nghiệp và cơ sở sản xuất có thêm điều kiện giới thiệu năng lực, kết nối nhà phân phối, tìm kiếm đối tác và cơ hội xuất khẩu. Đây cũng là hướng triển khai kết hợp hỗ trợ nâng cao năng lực sản xuất với xúc tiến thương mại, góp phần mở rộng đầu ra cho hàng thủ công mỹ nghệ.

Ông Nguyễn Văn Luật tại gian hàng trong khuôn khổ Hội chợ quốc tế quà tặng hàng thủ công mỹ nghệ Hà Nội năm 2026 (Hanoi Giftshow 2026).

Trong giai đoạn 2026 - 2030, hoạt động khuyến công tiếp tục định hướng hỗ trợ ứng dụng khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và sản xuất xanh. Đối với Hà Nội, việc gắn đổi mới công nghệ với phát triển sản phẩm, xây dựng thương hiệu và mở rộng các kênh xúc tiến thương mại sẽ tạo thêm điều kiện để cơ sở làng nghề nâng cao năng lực xuất khẩu.

Để tận dụng tốt hơn cơ hội từ các FTA, bên cạnh hỗ trợ máy móc, thiết bị và cải tiến sản xuất, cần tăng cường cung cấp thông tin thị trường, hướng dẫn quy tắc xuất xứ, tiêu chuẩn kỹ thuật và yêu cầu của nhà nhập khẩu. Đồng thời, tiếp tục hỗ trợ thiết kế mẫu mã, nâng cao chất lượng và kết nối doanh nghiệp với các hệ thống phân phối quốc tế.

Khi hoạt động khuyến công được triển khai đồng bộ với xúc tiến thương mại và hỗ trợ hội nhập, sản phẩm thủ công mỹ nghệ Việt Nam sẽ có thêm điều kiện khai thác ưu đãi từ các FTA, mở rộng thị trường xuất khẩu và nâng cao giá trị trong chuỗi cung ứng.